Aantekeningen beleidsvorming blok 2 les 1
Beleid:
- Verstatelijking van de maatschappij en vermaatschappelijking van de staat.
- Regelgeving en wetgeving van bedrijven, staat, etc.
- Beleid is het stellen van doelen, middelen en een tijdpad in onderlinge samenhang.
- Is het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met bepaalde middelen en in
een bepaalde tijdsvolgorde
Voorbeelden van beleid:
- Inkomensbeleid
- Kabinetsbeleid
- Prijsbeleid
Beleid private organisaties
- Ze willen winst maken, Zij maken ook beleid
- Verschillen publiek en privaat: privaat is voornamelijk winst het doel, doelgroep is vaak
anders
- Zowel publiek als privaat organisaties moeten verantwoording afleggen aan de 2 e kamer
- Bij publieke organisaties is het moeilijk om te meten,
Beleidsproces (beleidscyclus)
Agendavorming kan komen door de burgers die klagen. Maar het kan ook door de media of door
lobbyisten. Evaluatierapporten
- Klagende burgers
- Media
- Lobbyisten
- Evaluatie rapporten
1
,Graham T. Allison
Modellen van beleidsbesluitsvorming
Belangrijke doelen:
Alternatieven uitwerken voor het klassieke (homo economicus) rationele actor model van
besluitvorming:
• doelbepaling
• verzamelen alternatieven
• doorrekenen alternatieven
• keuze van doelmaximaliserend
alternatief
3 modellen om te verklaren hoe tot beleid besloten word
1. Rationele actormodel
2. (organisatieproces model, hoef je niet te kennen)
3. Bureaupolitieke model (BELANGRIJK)
2
,Rationele actor model (ideaal plaatje)
- Actor kan alle consequenties overzien
- Actor handelt rationeel/maakt rationele keuzes in alle fasen van de beleidscyclus
- Ideale wereld
- Papieren werkelijkheid
Het rationele actor model:
Een situatie waarin mensen of organisaties een duidelijk doel hebben. We gaan ervan uit dat mensen
organisaties, vervolgens een keuze maken die het doel het beste of snelste mogelijk maken. Een
bedrijf wilt bijvoorbeeld zoveel mogelijk winst maken en die zal dus keuzes maken waarbij hun het
meeste winst krijgen
Allison’s kritiek op het rationele actor model
- rationele verklaringen zijn vaak al te gemakkelijk
An imaginative analyst can construct an account of value-maximizing choice for any
action or set of actions performed by a government.
You can sit in your armchair and try to predict how people will behave by asking how
you would behave if you had your wits around you. You get, free of charge, a lot of vicarious,
empirical behavior.
miskent andere belangrijke factoren die van invloed zijn op beleidsbesluitvorming:
− macht
3
, Bureaupolitieke model
Zijn onder andere verschillende partijen waar rekening mee gehouden moeten.
Bureaupolitiek model (hoe het in de praktijk meestal word uitgevoerd)
- Duw- en trekwerk
- Macht / belangen
- Geen rationele keuzes
- Actor weet niet altijd wat hij wil
- Actor overziet niet altijd de consequenties van de keuzes
- Actor is niet altijd doelgericht
Lessen van Allison
• besluitvormers/overheden zijn geen/niet alleen maar ‘rationele actoren
− ze weten niet altijd wat ze willen
− ze overzien niet altijd de consequenties van hun keuzes
− ze zijn niet altijd doelgericht
− ze zijn niet altijd unitair (streven naar eenheid)
• beleidsbesluitvorming is een kwestie van intenties, procedures en bureaupolitiek
Rationeel: op een rustige, doordachte manier
Aantekeningen beleidsvorming blok 2 les 1
Waarom bemoeit de overheid zich wel met sommige
problemen en met andere juist niet?
• Voorbeelden selectieve overheidsbemoeienis
− Leefbaarheid grote steden versus leegloop platteland
− Wederopbouw in Afghanistan maar niet in Sierra Leone
4
Beleid:
- Verstatelijking van de maatschappij en vermaatschappelijking van de staat.
- Regelgeving en wetgeving van bedrijven, staat, etc.
- Beleid is het stellen van doelen, middelen en een tijdpad in onderlinge samenhang.
- Is het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met bepaalde middelen en in
een bepaalde tijdsvolgorde
Voorbeelden van beleid:
- Inkomensbeleid
- Kabinetsbeleid
- Prijsbeleid
Beleid private organisaties
- Ze willen winst maken, Zij maken ook beleid
- Verschillen publiek en privaat: privaat is voornamelijk winst het doel, doelgroep is vaak
anders
- Zowel publiek als privaat organisaties moeten verantwoording afleggen aan de 2 e kamer
- Bij publieke organisaties is het moeilijk om te meten,
Beleidsproces (beleidscyclus)
Agendavorming kan komen door de burgers die klagen. Maar het kan ook door de media of door
lobbyisten. Evaluatierapporten
- Klagende burgers
- Media
- Lobbyisten
- Evaluatie rapporten
1
,Graham T. Allison
Modellen van beleidsbesluitsvorming
Belangrijke doelen:
Alternatieven uitwerken voor het klassieke (homo economicus) rationele actor model van
besluitvorming:
• doelbepaling
• verzamelen alternatieven
• doorrekenen alternatieven
• keuze van doelmaximaliserend
alternatief
3 modellen om te verklaren hoe tot beleid besloten word
1. Rationele actormodel
2. (organisatieproces model, hoef je niet te kennen)
3. Bureaupolitieke model (BELANGRIJK)
2
,Rationele actor model (ideaal plaatje)
- Actor kan alle consequenties overzien
- Actor handelt rationeel/maakt rationele keuzes in alle fasen van de beleidscyclus
- Ideale wereld
- Papieren werkelijkheid
Het rationele actor model:
Een situatie waarin mensen of organisaties een duidelijk doel hebben. We gaan ervan uit dat mensen
organisaties, vervolgens een keuze maken die het doel het beste of snelste mogelijk maken. Een
bedrijf wilt bijvoorbeeld zoveel mogelijk winst maken en die zal dus keuzes maken waarbij hun het
meeste winst krijgen
Allison’s kritiek op het rationele actor model
- rationele verklaringen zijn vaak al te gemakkelijk
An imaginative analyst can construct an account of value-maximizing choice for any
action or set of actions performed by a government.
You can sit in your armchair and try to predict how people will behave by asking how
you would behave if you had your wits around you. You get, free of charge, a lot of vicarious,
empirical behavior.
miskent andere belangrijke factoren die van invloed zijn op beleidsbesluitvorming:
− macht
3
, Bureaupolitieke model
Zijn onder andere verschillende partijen waar rekening mee gehouden moeten.
Bureaupolitiek model (hoe het in de praktijk meestal word uitgevoerd)
- Duw- en trekwerk
- Macht / belangen
- Geen rationele keuzes
- Actor weet niet altijd wat hij wil
- Actor overziet niet altijd de consequenties van de keuzes
- Actor is niet altijd doelgericht
Lessen van Allison
• besluitvormers/overheden zijn geen/niet alleen maar ‘rationele actoren
− ze weten niet altijd wat ze willen
− ze overzien niet altijd de consequenties van hun keuzes
− ze zijn niet altijd doelgericht
− ze zijn niet altijd unitair (streven naar eenheid)
• beleidsbesluitvorming is een kwestie van intenties, procedures en bureaupolitiek
Rationeel: op een rustige, doordachte manier
Aantekeningen beleidsvorming blok 2 les 1
Waarom bemoeit de overheid zich wel met sommige
problemen en met andere juist niet?
• Voorbeelden selectieve overheidsbemoeienis
− Leefbaarheid grote steden versus leegloop platteland
− Wederopbouw in Afghanistan maar niet in Sierra Leone
4
