Samenvatting algemene heelkunde 2 deel shock&bloedtransfusie

Algemene heelkunde II – bloedtransfusie

Indicaties
Vochttekort? Niet per se direct bloedtransfusie
Eiwittekort? Plasma of albumine toedienen

Voordeel bloedtransfusie: RBC en stollingsfactoren (SF) aanvullen
Voornaamste indicatie: anemie

Anemie
Kan veroorzaakt worden door 2 dingen
1/ Verminderde aanmaak = n-regeneratieve anemie
 Redenen in BM of andere factoren waardoor BM minder actief
2/ Verhoogde afbraak (hemolyse, immuungemed, verhoogd verlies)

Indicaties
Vooral doen als het gaat over verhoogd verlies RBC
Bij lage Hct door bloedverlies: opletten met hoeveel V je gaat toedienen,
want het is niet enkel RBC maar ook vocht  circulatie overladen

Grens vanaf wanneer je transfusie zou doen ivm Hct
 KHD <15%
 GHD <10-15%
Alles afh van klinische toestand en snelheid van verliezen bloed
 acuut bloedverleis, hart-f omhoog, shocksymptomen: Hct kan dan nog
goed zijn, maar toch beter transfusie doen

Andere belangrijke inducatie: stollingsstoornissen (coumarine, DIC, …)
 in bloed zitten thrombocyten en SF die stolling terug herstellen

Soorten transfusie en soorten bloed(producten)
Soorten transfusie
Autotransfusie (bloed van dier zelf)
Tijdens chirurgiie
 Abdominaal bloed resorbeert goed: als het qua V niet echt nodig is,
kan je overwegen bloed in abdomen te laten (niet indien gecont)
 Meestal op moment zelf doen

Voor chirurgie
 Bloedafname voor chirurgie, dan heeft dier 1-3w tijd om terug op te
vullen  daarna bloed teruggeven tijdens operatie

Allotransfusie: zelfde diersoort
Vaakst gedaan, kijken naar bloedgroepen of er match is

Xenotransfusie: ander diersoort
Weinig kans op slagen, veel risico op afstoting
1x snelle destructie, maar 2de x meestal fataal

,Soorten bloed
Stollingsfactoren en thrombocyten snel verdwenen bij bewaren
Vers volledig bloed, in koelkast <6u: bevat nog alles
 Indicatie: anemie, hypoproteinemie, stollingsstoornissen
Bewaard bloed >6u (1-3w): SF gedaald, gn thrombocyten
 Wel nog RBC, eiwit, fibrinogeen
 Indicatie: anemie, hypoproteinemie

Splitsing in bloedproducten
Je kan bloed splitsen in specifieke producten: dan kan je gericht patientne
behandelen

Soorten bloedproducten
1. Plasma: fresh, fresh frozen, frozen
2. Packed red cells
3. Thrombocytenconcentraat of platelet rich plasma (PRP)

Binnen 6u centrifugeren en invriezen = fresh frozen
>6u centrifugeren en invriezen = frozen
Als je fresh frozen >1j gaat bewaren: SF verloren  frozen plasma

Eigenschappen bloedproducten
Plasma: vooral bron van eiwitten en ev Ab
Fresh frozen: ongeveer zelfde eigenschappen
 Eiwit, fibrinogeen, SF, anti-proteases
 Geen RBC/thrombocyten
 Bewaren bij -30°C (speciale diepvries)
 plasma kan je 1j bewaren met SF, 5j met albumine
 Indicatie: hypoproteinemie, tekort Ab, stollingsstoornissen
Frozen plasma
 Eiwit, deel van SF
 Geen RBC/thrombocyten
 Indicatie: hypoproteineime
 Bewaren 5j
Packed red cells: Hct 70-80% (dus geconc opl van RBC)
 Indicatie: bij chrnoisch bloedverlies of anemie, normovolemisch
 Transportcapaciteit O2
 Gn eiwit, fibrinogeen, SF, thrombo’s
 Bewaren bij 1m 4°C (stabilisatoren nodig)
PRP: thrombocytopenie of peesletsels
 Is broos, specifiek productieproces (dus duurder)

Donorselectie
Donorselectie
Algemeen: groot, gezond, volw
 Liefst hoge Hct: dan meer RBC en lagere hoev geven
 Liefst nog gn transfusie gehad: gn Ab tegen andere bloedgroepen
 Rekening houden met wanneer je bloed afneemt: grote dieren
hebben 6w nodig voor terug te vullen, bij honden 4w

,  Ev tussentijds gebruik maken van EPO om sneller bij te vullen

Mens: A/B/AB/O
 O universele donor, AB universele acceptor
 Rh factor rol, goed georganiseerd

Donorselectie bij hond
Er zijn 8 belangrijke Ag
 Belangrijkste 1.1, 1.2 en 7: geven meeste kans op reactie
 Belangrijkste is DEA 1.1: geeft meeste immunogene reactie
 40% vd popluatie is + voor DEA 1.1
 als bloed toegediend aan patient die gn Ag heeft, zal die Ab
maken (probleem bij 2de transfusie)
 Natuurlijke Ab komen weinig voor (sommige wel tegen DEA 7)

Als je zeker wil zijn: agglutinatietest doen bij hond
(in noodsituatie, gewoon transfusie direct doen)

Bloed doneren van n-compatibele donor  eerste keer na 5-7d Ab die
circuleren  RBC afgebroken  niet veel van merken (hct zakt wel)

Ab kunnen ook doorgegeven worden in colostrum en bij pup iso-
erythrolyse veroorzaken (DEA- teef met DEA+ reu  ab productie bij teef
indien in contact met DEA+ bloed  gevaar DEA+ pups)

Donorselectie bij kat
Bij katten: A/B/AB
 AB zeldzaam, A komt meest voor, B vooral bij raskatten
 100% vd katten met type B hebben hoge titer Ab tegen A
 A katten kunnen ook anti-B ab hebben, in 30% vd gevallen

A bloed aan B kat  erge reactie: IV destructie RBC (IGM)
B bloed aan A kat  milde reactie: Ab productie, gevaar 2de transfusie
A/B aan AB kat  geen reactie

Je kan ook neonatale iso-erythrolyse hebben van kittens als je
verschillende bloedgroepen zou kruisen (dus eerste d gn colostrum geven)

Bij katten is het meer aangewezen om vanaf de 1ste keer een test te doen
welke bloedgroep ze heeft!!

Donorselectie bij GHD
Hebben veel bloedgroepen, niet direct commerciele kits
Je kan wel veilig eenmalig bloedtransfusie doen
Vogels: xenotransplantatie geeft vlugge afbraak RBC

Bloedverenigbaarheid
1/ Biologische voorproef: kijken bij beetje bloed of er reactie is
2/ Commerciele kits
3/ Kruistesten: 2 staaltjes bloed mengen met elkaar (agglutinatie?)