Thema 1
HC 2 Bouw mannelijk voortplantingsapparaat
Voorbereiding
• Essentials of Domestic Animal Embryology, Hyttel et al., Hoofdstuk 15 “Development
of the urogenital system”, pp- 260-285 en hoofdstuk 4 ”Gametogenesis”, pp- 32-
40 en pp- 47-55
• Textbook of Veterinary Anatomy, Dyce et al., Hoofdstuk 5 “The development of the
urogenital apparatus” en “The male reproductive organs” Hoofdstuk 15 “The pelvis
and reproductive organs of the dog and cat”, Hoofdstuk 22 “The pelvis and
reproductive organs of the horse”, Hoofdstuk 29 “The pelvis and reproductive organs
of the ruminant” en Hoofdstuk 35 “The pelvis and reproductive organs of the pig”
• Dellmann’s Textbook of Veterinary Histology, Hoofdstuk 12 “Male Reproductive
System”
• Pathways to Pregnancy and Parturition, Senger, 3e editie , Hoofdstuk 3 “The
Organization and Function of the Male Reproductive System”
• De syllabus “Ziekteleer”, hoofdstuk 10, de onderdelen die betrekking hebben op de
mannelijke tractus
o Zie schrift
• De syllabus “Voortplanting en Obstetrie” de onderdelen die aanvullende informatie
geven over de bouw van de mannelijke tractus
The blood-testis barrier prevents immunologic destruction of developing germ cells.
,
,Ziekteleer
Bij monorchidie is embryonaal slechts één testis aangelegd en dus slechts één testis aanwezig en bij
anorchidie zijn embryonaal geen testes aangelegd. Bij onze huisdieren komen monorchidie en
anorchidie vrijwel niet voor. Cryptorchidie komt het meest voor bij varkens (binnenbeer), paarden
(klophengst), honden en katten.
Bij een inguinale cryptorchidie ligt een testis met epididymis in het lieskanaal, omgeven door tunica
vaginalis met een redelijk ontwikkelde m. cremaster. Bij abdominale cryptorchidie liggen de testis
en epididymis beide volledig in de buikholte. Bij partieel inguinale (= incompleet abdominale)
cryptorchidie ligt de processus vaginalis in het lieskanaal met daarin het grootste deel van de
epididymis en het ligamentum proprium. De testis zelf ligt geheel in de buikholte
Paraprostaatcysten zijn cysten die tegen de prostaat of blaas liggen en zij kunnen via een steel of
adhesie met de prostaat verbonden zijn.
, Het frenulum preputiale is een met slijmvlies beklede bindweefselplooi tussen de ventrale zijde van
het voorste gedeelte van de penis en de binnenzijde van het preputium bij pasgeboren mannelijke
dieren.
Een balanitis is een ontsteking van de glans penis. Bij een balanopostitis is sprake van een
gelijktijdige ontsteking van de glans penis en de mucosa van het preputium.
Bij phimosis is het orificium preputiale zo nauw, dat de penis niet kan worden uitgeschacht. Komt
zelden voor. Aangeboren/na trauma. Bij paraphimosis is het orificium preputiale zo nauw, dat de
penis nog wel kan worden uitgeschacht, maar daarna niet meer kan worden teruggetrokken.
Oorzaak is vaak trauma met zwelling of lokale afwijkingen. Prognose voor dekdienst gereserveerd.
Chinchilla’s door ophoping van haren. Een prolaps van de penis of het binnenblad van het preputium
is bij hengsten meestal het gevolg van trauma of het behandelen met fenothiazine sedativa,
waaronder acepromazine. Deze middelen zijn dus gecontra-indiceerd bij dekhengsten. Priapisme is
een aanhoudende erectie van de penis. Komt soms voor bij de hengst als bijverschijnsel van het
behandelen met acepromazine.
Hoorcollege
Ductus mesonephricus = kanaal van Wolff
Ductus paramesonephricus = kanaal van müller
Genetische geslacht staat vast bij de bevruchting (XX/XY, ZW/ZZ). Er is wel een ontwikkeling van
indifferente gonaden (fenotypisch geen verschil). De gonaden ontstaat uit intermediair mesoderm
en herbruiken het mesonefros.
Blauw = oernier = mesonephros
Oranje = (mediaal van mesonephros) geslachtsklier/genitale lijst (plek waar gonaden gaan
ontwikkelen). Ontstaat als verdikking van mesenchym. Nu nog niet veel meer dan mesenchym.
Om geslachtscellen te produceren zijn stamcellen nodig. Dit zijn de primordiale kiemcellen. Deze
migreren actief van de dooierzak naar de genitale lijst regio. Dit gaat bij vogels via de bloedbaan.
Tijdens deze migratie vindt veel mitose plaats. Bij de testis gaan de kiemcellen pas in de puberteit in
meiose. Dit is in tegenstelling tot bij de ovaria waar ze voor innesteling al wel de eerste fase van de
meiose in gaan. Kiemcellen buiten de genitale lijst gaan in apoptose. Als dit mis gaat kan er een
teratoom ontstaan. Dit is een neoplasie van pluripotente kiemcellen (dus tumor van allerlei typen
weefsels).
HC 2 Bouw mannelijk voortplantingsapparaat
Voorbereiding
• Essentials of Domestic Animal Embryology, Hyttel et al., Hoofdstuk 15 “Development
of the urogenital system”, pp- 260-285 en hoofdstuk 4 ”Gametogenesis”, pp- 32-
40 en pp- 47-55
• Textbook of Veterinary Anatomy, Dyce et al., Hoofdstuk 5 “The development of the
urogenital apparatus” en “The male reproductive organs” Hoofdstuk 15 “The pelvis
and reproductive organs of the dog and cat”, Hoofdstuk 22 “The pelvis and
reproductive organs of the horse”, Hoofdstuk 29 “The pelvis and reproductive organs
of the ruminant” en Hoofdstuk 35 “The pelvis and reproductive organs of the pig”
• Dellmann’s Textbook of Veterinary Histology, Hoofdstuk 12 “Male Reproductive
System”
• Pathways to Pregnancy and Parturition, Senger, 3e editie , Hoofdstuk 3 “The
Organization and Function of the Male Reproductive System”
• De syllabus “Ziekteleer”, hoofdstuk 10, de onderdelen die betrekking hebben op de
mannelijke tractus
o Zie schrift
• De syllabus “Voortplanting en Obstetrie” de onderdelen die aanvullende informatie
geven over de bouw van de mannelijke tractus
The blood-testis barrier prevents immunologic destruction of developing germ cells.
,
,Ziekteleer
Bij monorchidie is embryonaal slechts één testis aangelegd en dus slechts één testis aanwezig en bij
anorchidie zijn embryonaal geen testes aangelegd. Bij onze huisdieren komen monorchidie en
anorchidie vrijwel niet voor. Cryptorchidie komt het meest voor bij varkens (binnenbeer), paarden
(klophengst), honden en katten.
Bij een inguinale cryptorchidie ligt een testis met epididymis in het lieskanaal, omgeven door tunica
vaginalis met een redelijk ontwikkelde m. cremaster. Bij abdominale cryptorchidie liggen de testis
en epididymis beide volledig in de buikholte. Bij partieel inguinale (= incompleet abdominale)
cryptorchidie ligt de processus vaginalis in het lieskanaal met daarin het grootste deel van de
epididymis en het ligamentum proprium. De testis zelf ligt geheel in de buikholte
Paraprostaatcysten zijn cysten die tegen de prostaat of blaas liggen en zij kunnen via een steel of
adhesie met de prostaat verbonden zijn.
, Het frenulum preputiale is een met slijmvlies beklede bindweefselplooi tussen de ventrale zijde van
het voorste gedeelte van de penis en de binnenzijde van het preputium bij pasgeboren mannelijke
dieren.
Een balanitis is een ontsteking van de glans penis. Bij een balanopostitis is sprake van een
gelijktijdige ontsteking van de glans penis en de mucosa van het preputium.
Bij phimosis is het orificium preputiale zo nauw, dat de penis niet kan worden uitgeschacht. Komt
zelden voor. Aangeboren/na trauma. Bij paraphimosis is het orificium preputiale zo nauw, dat de
penis nog wel kan worden uitgeschacht, maar daarna niet meer kan worden teruggetrokken.
Oorzaak is vaak trauma met zwelling of lokale afwijkingen. Prognose voor dekdienst gereserveerd.
Chinchilla’s door ophoping van haren. Een prolaps van de penis of het binnenblad van het preputium
is bij hengsten meestal het gevolg van trauma of het behandelen met fenothiazine sedativa,
waaronder acepromazine. Deze middelen zijn dus gecontra-indiceerd bij dekhengsten. Priapisme is
een aanhoudende erectie van de penis. Komt soms voor bij de hengst als bijverschijnsel van het
behandelen met acepromazine.
Hoorcollege
Ductus mesonephricus = kanaal van Wolff
Ductus paramesonephricus = kanaal van müller
Genetische geslacht staat vast bij de bevruchting (XX/XY, ZW/ZZ). Er is wel een ontwikkeling van
indifferente gonaden (fenotypisch geen verschil). De gonaden ontstaat uit intermediair mesoderm
en herbruiken het mesonefros.
Blauw = oernier = mesonephros
Oranje = (mediaal van mesonephros) geslachtsklier/genitale lijst (plek waar gonaden gaan
ontwikkelen). Ontstaat als verdikking van mesenchym. Nu nog niet veel meer dan mesenchym.
Om geslachtscellen te produceren zijn stamcellen nodig. Dit zijn de primordiale kiemcellen. Deze
migreren actief van de dooierzak naar de genitale lijst regio. Dit gaat bij vogels via de bloedbaan.
Tijdens deze migratie vindt veel mitose plaats. Bij de testis gaan de kiemcellen pas in de puberteit in
meiose. Dit is in tegenstelling tot bij de ovaria waar ze voor innesteling al wel de eerste fase van de
meiose in gaan. Kiemcellen buiten de genitale lijst gaan in apoptose. Als dit mis gaat kan er een
teratoom ontstaan. Dit is een neoplasie van pluripotente kiemcellen (dus tumor van allerlei typen
weefsels).
