HOOFDSTUK 1 Le Moyen Age (453-1453)
le Moyen Age → de middeleeuwen: het tijdperk tussen 453 (de val van het West-romeinse rijk) en
1453 (de val van Constantinopel)
- de vroege middeleeuwen (453 - 950) : volksverhuizingen en de verspreiding van het
christendom
- hoge middeleeuwen (950 - 1270) : een stabiele feodale maatschappij waarin kunst,
wetenschap en literatuur tot ontwikkeling
- late middeleeuwen (1270 - 1500) : afbrokkeling van de feodale maatschappij door de
opkomst van de van de steden en de burgerij
Belangrijke gebeurtenissen
- 747 - 814: heerschappij van Charlemagne, Karel de Grote
- 9e en 10e eeuw: invasies Noormannen
- 1066: Guillaume le Conquerant viel engeland binnen
- 1096 - 1271: kruistochten
- 1347 - 1351: de grootste pestepidemie van de late middeleeuwen, ong een derde van
de Europese bevolking stierf aan de Zwarte Dood
- 1337 - 1453: de honderdjarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk. Jeanne d’Arc
speelde hierin een belangrijke rol
In de (donkere) middeleeuwen maakte West Europa een groot ontwikkeling door; er werden vele
ontwikkelingen gedaan of geïntroduceerd (bijv het kompas, de bril, de schoorsteen, zandloper en
mechanische klok). De Europese maatschappij was in de middeleeuwen een feodale maatschappij:
iedereen was de vazal (=dienaar) van iemand anders
- helemaal onderaan stond de “horige” eigenlijk was dat de slaaf.
- boven hem stond de leenman die stuk grond pachtte van de leenheer: een edelman die
eigenaar was van de grond, de leenman was de vazal van de leenheer
- de leenheer was de vazal van de koning
- en de koning was de vazal van god
niemand was dus vrij in het feodale stelsel
- de mens was geen individu, maar een radertje in het grote systeem
In de 12de eeuw kwam daar verandering in:
- de steden groeiden en werden belangrijker
- steden kregen stadsrechten en waren niet meer afhankelijk van de goede of kwade wil van de
leenheer
- een nieuwe stand ontstond: de vrije burgers
Katholieke kerk
- het cristendom was de staatsgodsdienst van frankrijk geworden sinds de Frankische koning
Clovis zich heeft laten dopen
- overal werden kerken gebouwd in de vroege middeleeuwen in de romaanse stijl, in de
gotische stijl vanaf de hoge middeleeuwen
- toename van aantal kloosters er werd veel kennis en cultuur bewaard en overgeleverd,
boeken werden geproduceerd en geschreven door monniken
In Frankrijk erfde alleen de oudste zoon die kon dus een goed huwelijk sluiten, de jongere zoons dus
niet, hadden geen land en konden niet met een adellijke dame trouwen.
Willem de Veroveraar trok naar Engeland om land te veroveren.
- De “hoofse liefde” kreeg veel aandacht. jonge edelen konden heldendaden verrichten of in
naam van Maria goede daden verrichten. Het gevolg daarvan was dat jonge edelen hierdoor
toch een vrouw van adel konden vinden die met hun wilde trouwen. Hoofse romans (boeken)
- .Hoofse romans zijn middeleeuwse verhalen over ridders die avontuur, moed en liefde
combineren, waarbij de nadruk ligt op ridderlijke deugden en hoofse liefde.
, Verhalen die bij de middeleeuwse literatuur horen:
Yvain ou Le chevalier au lion
Yvain of de ridder met de leeuw> de oudste zus moet de jongste zus haar deel van de erfenis geven
en wil dat niet. Ze moeten ieder een ridder vinden die voor hun vecht. De oudste neemt Givain en de
jongste Ivain. TIjdens het gevecht komen ze er achter dat ze vrienden zijn.
Le Cupide et l'Envieux
In dit verhaal ontmoeten Envieux (de Afgunstige) en Cupido (de Hebzuchtige) Sint Maarten, die hen
een voorstel doet: één van hen mag een wens doen, en de ander krijgt het dubbele van die wens. De
Afgunstige kiest er voor 1 oog te verliezen waarna de Hebzuchtige er 2 verliest. Beide verliezen dus
door hun hebzucht en jaloezie.
le Moyen Age → de middeleeuwen: het tijdperk tussen 453 (de val van het West-romeinse rijk) en
1453 (de val van Constantinopel)
- de vroege middeleeuwen (453 - 950) : volksverhuizingen en de verspreiding van het
christendom
- hoge middeleeuwen (950 - 1270) : een stabiele feodale maatschappij waarin kunst,
wetenschap en literatuur tot ontwikkeling
- late middeleeuwen (1270 - 1500) : afbrokkeling van de feodale maatschappij door de
opkomst van de van de steden en de burgerij
Belangrijke gebeurtenissen
- 747 - 814: heerschappij van Charlemagne, Karel de Grote
- 9e en 10e eeuw: invasies Noormannen
- 1066: Guillaume le Conquerant viel engeland binnen
- 1096 - 1271: kruistochten
- 1347 - 1351: de grootste pestepidemie van de late middeleeuwen, ong een derde van
de Europese bevolking stierf aan de Zwarte Dood
- 1337 - 1453: de honderdjarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk. Jeanne d’Arc
speelde hierin een belangrijke rol
In de (donkere) middeleeuwen maakte West Europa een groot ontwikkeling door; er werden vele
ontwikkelingen gedaan of geïntroduceerd (bijv het kompas, de bril, de schoorsteen, zandloper en
mechanische klok). De Europese maatschappij was in de middeleeuwen een feodale maatschappij:
iedereen was de vazal (=dienaar) van iemand anders
- helemaal onderaan stond de “horige” eigenlijk was dat de slaaf.
- boven hem stond de leenman die stuk grond pachtte van de leenheer: een edelman die
eigenaar was van de grond, de leenman was de vazal van de leenheer
- de leenheer was de vazal van de koning
- en de koning was de vazal van god
niemand was dus vrij in het feodale stelsel
- de mens was geen individu, maar een radertje in het grote systeem
In de 12de eeuw kwam daar verandering in:
- de steden groeiden en werden belangrijker
- steden kregen stadsrechten en waren niet meer afhankelijk van de goede of kwade wil van de
leenheer
- een nieuwe stand ontstond: de vrije burgers
Katholieke kerk
- het cristendom was de staatsgodsdienst van frankrijk geworden sinds de Frankische koning
Clovis zich heeft laten dopen
- overal werden kerken gebouwd in de vroege middeleeuwen in de romaanse stijl, in de
gotische stijl vanaf de hoge middeleeuwen
- toename van aantal kloosters er werd veel kennis en cultuur bewaard en overgeleverd,
boeken werden geproduceerd en geschreven door monniken
In Frankrijk erfde alleen de oudste zoon die kon dus een goed huwelijk sluiten, de jongere zoons dus
niet, hadden geen land en konden niet met een adellijke dame trouwen.
Willem de Veroveraar trok naar Engeland om land te veroveren.
- De “hoofse liefde” kreeg veel aandacht. jonge edelen konden heldendaden verrichten of in
naam van Maria goede daden verrichten. Het gevolg daarvan was dat jonge edelen hierdoor
toch een vrouw van adel konden vinden die met hun wilde trouwen. Hoofse romans (boeken)
- .Hoofse romans zijn middeleeuwse verhalen over ridders die avontuur, moed en liefde
combineren, waarbij de nadruk ligt op ridderlijke deugden en hoofse liefde.
, Verhalen die bij de middeleeuwse literatuur horen:
Yvain ou Le chevalier au lion
Yvain of de ridder met de leeuw> de oudste zus moet de jongste zus haar deel van de erfenis geven
en wil dat niet. Ze moeten ieder een ridder vinden die voor hun vecht. De oudste neemt Givain en de
jongste Ivain. TIjdens het gevecht komen ze er achter dat ze vrienden zijn.
Le Cupide et l'Envieux
In dit verhaal ontmoeten Envieux (de Afgunstige) en Cupido (de Hebzuchtige) Sint Maarten, die hen
een voorstel doet: één van hen mag een wens doen, en de ander krijgt het dubbele van die wens. De
Afgunstige kiest er voor 1 oog te verliezen waarna de Hebzuchtige er 2 verliest. Beide verliezen dus
door hun hebzucht en jaloezie.
