NSM Hoofdstuk 1 13-10-18
De ontwikkeling van het verplegen tot een zelfstandig beroep:
Hippocrates (460-377 voor Christus): wordt gezien als een belangrijke grondlegger van de
geneeskunde, maar hij heeft ook vele voorschriften nagelaten over het uitvoeren van de
voorgeschreven behandelingen door de medewerkers van de arts. Alhoewel het hier niet duidelijk is
of het hier ging om verplegers of verpleegsters, ging het hier wel om verpleegactiviteiten.
Florence Nightingale (1895) benoemt zes belangrijke punten in relatie met gezondheid: licht en lucht,
voeding, slaappatroon, beweging en rust, afscheiding en uitscheiding en gemoedsbewegingen.
WHO definieerde gezondheid in 1948 als: een toestand van volledig lichamelijk, psychisch en sociaal
welbevinden.
Gezondheid volgens Machteld Huber (2011): het aanpassingsvermogen van mensen en het
vermogen tot zelfmanagement, wanneer men te maken krijgt met problemen en uitdagingen op
sociaal, lichamelijk en emotioneel gebied.
De ontwikkeling van het verplegen tot een zelfstandige wetenschap:
Theorie: het is een systeem van logisch samenhangende begrippen en beweringen over verplegen,
die zo zijn omschreven dat ze de toetsen zijn via onderzoek.
‘Grand theory’ (op macroniveau): beschrijven de basis van waaruit men theorieën kan ontwikkelen of
afleiden.
‘Middle-range theory’ (op mesoniveau): concrete theorie, die niet zo allesomvattend is, maar bestaat
uit overzichtelijke onderdelen met een beperkte reikwijdte.
‘Praktijktheorieën’ (op microniveau): hebben betrekking op een heel klein deel van de
(verpleegkundige) werkelijkheid.
Metaparadigma: een begrip uit de wetenschapsfilosofie en vormt de meest globale omschrijving van
een bepaalde discipline. Mens, omgeving, gezondheid en verplegen.
- Mens: holistische kijk op de mens.
- Omgeving: de omgeving van de patiënt zou zo moeten worden ingesteld dat de natuur haar
helende werking kan doen.
- Gezondheid: gezondheid is niet alleen afwezigheid van ziekte, maar ook dat je als mens in
staat bent om al je mogelijkheden te benutten.
- Verplegen: het verplegen van de patiënt door een opgeleide verpleegkundige.
Wanneer de vier concepten van dit metaparadigma verder theoretisch worden toegelicht en met
elkaar in verband worden gebracht ontstaat een zogenoemd conceptueel model.
Conceptuele modellen en de betekenis voor de verpleegkunde:
Conceptueel model: wanneer een model bestaat uit woorden. Wordt gevormd door de vier centrale
concepten; mens, omgeving, gezondheid en verplegen.
De ontwikkeling van het verplegen tot een zelfstandig beroep:
Hippocrates (460-377 voor Christus): wordt gezien als een belangrijke grondlegger van de
geneeskunde, maar hij heeft ook vele voorschriften nagelaten over het uitvoeren van de
voorgeschreven behandelingen door de medewerkers van de arts. Alhoewel het hier niet duidelijk is
of het hier ging om verplegers of verpleegsters, ging het hier wel om verpleegactiviteiten.
Florence Nightingale (1895) benoemt zes belangrijke punten in relatie met gezondheid: licht en lucht,
voeding, slaappatroon, beweging en rust, afscheiding en uitscheiding en gemoedsbewegingen.
WHO definieerde gezondheid in 1948 als: een toestand van volledig lichamelijk, psychisch en sociaal
welbevinden.
Gezondheid volgens Machteld Huber (2011): het aanpassingsvermogen van mensen en het
vermogen tot zelfmanagement, wanneer men te maken krijgt met problemen en uitdagingen op
sociaal, lichamelijk en emotioneel gebied.
De ontwikkeling van het verplegen tot een zelfstandige wetenschap:
Theorie: het is een systeem van logisch samenhangende begrippen en beweringen over verplegen,
die zo zijn omschreven dat ze de toetsen zijn via onderzoek.
‘Grand theory’ (op macroniveau): beschrijven de basis van waaruit men theorieën kan ontwikkelen of
afleiden.
‘Middle-range theory’ (op mesoniveau): concrete theorie, die niet zo allesomvattend is, maar bestaat
uit overzichtelijke onderdelen met een beperkte reikwijdte.
‘Praktijktheorieën’ (op microniveau): hebben betrekking op een heel klein deel van de
(verpleegkundige) werkelijkheid.
Metaparadigma: een begrip uit de wetenschapsfilosofie en vormt de meest globale omschrijving van
een bepaalde discipline. Mens, omgeving, gezondheid en verplegen.
- Mens: holistische kijk op de mens.
- Omgeving: de omgeving van de patiënt zou zo moeten worden ingesteld dat de natuur haar
helende werking kan doen.
- Gezondheid: gezondheid is niet alleen afwezigheid van ziekte, maar ook dat je als mens in
staat bent om al je mogelijkheden te benutten.
- Verplegen: het verplegen van de patiënt door een opgeleide verpleegkundige.
Wanneer de vier concepten van dit metaparadigma verder theoretisch worden toegelicht en met
elkaar in verband worden gebracht ontstaat een zogenoemd conceptueel model.
Conceptuele modellen en de betekenis voor de verpleegkunde:
Conceptueel model: wanneer een model bestaat uit woorden. Wordt gevormd door de vier centrale
concepten; mens, omgeving, gezondheid en verplegen.
