Huidaandoeningen Overall toets
geheugensteun
Inhoudsopgave
Huidaandoeningen CVI........................................................................................... 6
Varices................................................................................................................. 6
Stuwingserytheem (hypodermitis, teleangiëctastieën).......................................7
Corona phlebectatica paraplantaris.....................................................................7
Lipodermatosclerose........................................................................................... 7
Atrofie blanche.................................................................................................... 8
Ulcus cruris venosum (open been)......................................................................8
Tromboflebitis......................................................................................................... 8
Diep veneuze trombose.......................................................................................... 8
Post trombotisch syndroom................................................................................. 9
Diabetische voet ulcus........................................................................................... 9
Veneus oedeem.................................................................................................... 10
Lymfoedeem......................................................................................................... 10
Lipoedeem............................................................................................................ 10
Acute Ischemie..................................................................................................... 11
Claudicatio intermittens....................................................................................... 11
Ulcus cruris arteriosum......................................................................................... 11
Gewone acne/jeugdpuitjes (acne vulgaris)...........................................................12
Acne comedonica................................................................................................. 12
Acne papulopustulosa.......................................................................................... 12
Acne Tarda............................................................................................................ 13
Acne fulminans..................................................................................................... 13
Acne excoriée....................................................................................................... 13
Acne neonatorum................................................................................................. 14
Acne infantum...................................................................................................... 14
Acne keloidalis...................................................................................................... 14
Rosacea................................................................................................................ 15
Erythemateuze teleangiectatische rosacea.......................................................15
Papulopustuleuze rosacea................................................................................. 15
Fibromateuze/phymateuze rosacea...................................................................16
Oculaire rosacea................................................................................................ 16
Atopisch eczeem.................................................................................................. 16
,Allergisch contacteczeem..................................................................................... 17
Acrovesiculeus/dyshidrotisch eczeem..................................................................17
Seborroïsch eczeem............................................................................................. 17
Nummulair eczeem.............................................................................................. 18
Orthoergisch eczeem............................................................................................ 18
Eczema tyloticum................................................................................................. 18
Eczema craquelatum............................................................................................ 19
Hypostatisch eczeem........................................................................................... 19
IDE reactie............................................................................................................ 19
Eczema herpeticum.............................................................................................. 19
Geïmpetiginiseerd eczeem................................................................................... 20
Fotoallergisch contacteczeem.............................................................................. 20
Fototoxische dermatitis........................................................................................ 21
Luier eczeem........................................................................................................ 21
Intertrigineus eczeem........................................................................................... 21
Dermatitis Perioralis............................................................................................. 22
Lip-licking dermatitis............................................................................................ 22
Epheliden/sproet................................................................................................... 22
Lentigo solaris...................................................................................................... 23
Large cell acanthoom........................................................................................... 23
Café-au-lait vlek................................................................................................... 23
Neurofibromatose type 1...................................................................................... 24
Mongolenvlek....................................................................................................... 24
Postinflammatoire hyperpigmentatie...................................................................24
Erythema ab igne................................................................................................. 25
Urticaria pigmentosa............................................................................................ 25
Acanthosis nigricans (benigna)............................................................................. 25
Xeroderma pigmentosum..................................................................................... 26
Vitiligo.................................................................................................................. 26
Oculocutaan albinisme......................................................................................... 26
Hypomelanosis guttata idiopathica......................................................................27
Piebaldisme.......................................................................................................... 27
Postinflammatoire hypopigmentatie.....................................................................27
Pityriasis versicolor............................................................................................... 27
Pityriasis alba....................................................................................................... 28
Dermatitis herpetiformis....................................................................................... 28
Halo naevus.......................................................................................................... 28
,Naevus van Becker............................................................................................... 29
Congenitale naevus / Tierfell naevus....................................................................29
Blue naevus.......................................................................................................... 29
Spitz naevus......................................................................................................... 30
Naevus van Reed.................................................................................................. 30
Dysplastische naevus........................................................................................... 30
Lentigo maligna.................................................................................................... 31
Naevus van Ota.................................................................................................... 31
Naevus van Ito...................................................................................................... 31
Wooly hair naevus................................................................................................ 32
Naevus flammeus................................................................................................. 32
Naevus van Unna................................................................................................. 32
Naevus spilus....................................................................................................... 32
Blue rubber bleb naevus....................................................................................... 33
White sponge naevus........................................................................................... 33
Lentigo-maligna-melanoom.................................................................................. 33
Superficial spreading melanoom..........................................................................34
Acrolentigineus melanoom................................................................................... 34
Nodulair melanoom.............................................................................................. 34
Amelanotisch melanoom...................................................................................... 35
Morbus Bowen...................................................................................................... 35
Actinische keratosen............................................................................................ 35
Basaalcelcarcinoom.............................................................................................. 36
Plaveiselcelcarcinoom.......................................................................................... 36
Ziekte van Paget................................................................................................... 36
Kaposisarcoom..................................................................................................... 37
Klasse 1: Langerhans-cel-histiocytose (LHC)........................................................37
Klasse 2: niet Langerhans-cel-histiocytose...........................................................37
Verruca vulgaris.................................................................................................... 38
Molluscum contagiosum....................................................................................... 38
Verruca plana....................................................................................................... 38
Verruca plantaris.................................................................................................. 39
Erythrasma........................................................................................................... 39
Erythrosis interfolliculair colli / poikiloderma........................................................39
Erythema gyratum repens.................................................................................... 40
Necrolytic migratory erythema............................................................................. 40
Pyoderma gangeronsum....................................................................................... 40
,Erytrodermie......................................................................................................... 41
Erythema annulare centrifugum...........................................................................41
Erysipelas............................................................................................................. 41
Lymfangitis........................................................................................................... 42
Cellulitis................................................................................................................ 42
Decubitus............................................................................................................. 42
Urticaria................................................................................................................ 42
Dermografische urticaria...................................................................................... 43
Hyperhidrosis........................................................................................................ 43
Lichen planus....................................................................................................... 43
Miliaria.................................................................................................................. 44
Hirsutisme............................................................................................................ 44
Hypertrichose....................................................................................................... 44
Hypertrichosis lanuginosa acquisita.....................................................................44
Alopecia androgenetica........................................................................................ 45
Alopecia areata..................................................................................................... 45
Telogeen effluvium............................................................................................... 45
Couperose............................................................................................................ 46
Verruca seborrhoïca / basale cel papiloom...........................................................46
Dermatosis papulosa nigra................................................................................... 46
Syringoom............................................................................................................ 46
Xanthelasma palpebrarum................................................................................... 47
Keratosis pilaris.................................................................................................... 47
Melasma............................................................................................................... 47
Psoriasis vulgaris.................................................................................................. 48
Psoriasis capitis.................................................................................................... 48
Psoriasis pustulosa............................................................................................... 48
Psoriasis inversa................................................................................................... 49
Psoriasis guttata................................................................................................... 49
Ichthyosis............................................................................................................. 50
Milia...................................................................................................................... 50
Impetigo............................................................................................................... 50
Pruritical urtical plaques and papels pregnancy (PUPPP)......................................51
Furunkel/karbunkel............................................................................................... 51
Abces cutis........................................................................................................... 52
Necrotische fasciitis.............................................................................................. 52
Staphylococcl scalded skin syndrome..................................................................52
,Hordeolum............................................................................................................ 53
Pitted keratolysis.................................................................................................. 53
Erythema migrans................................................................................................ 53
Stuccokeratose..................................................................................................... 54
Syringoom............................................................................................................ 54
Fordyce spots....................................................................................................... 54
Atheroomcyste..................................................................................................... 55
Trichilemmale cyste.............................................................................................. 55
Leukoplakie.......................................................................................................... 55
Cornu cutaneum................................................................................................... 56
Cutis rhomboidalis nuchea................................................................................... 56
Keratoacanthoom................................................................................................. 56
Hemangioom........................................................................................................ 57
Cherry angioom.................................................................................................... 57
Granuloma teleangiëctaticum.............................................................................. 57
Sclerodermie........................................................................................................ 58
Chronisch discoïde LE (CDLE)............................................................................... 58
Subacute cutane LE (SCLE).................................................................................. 59
Systemische LE (SLE)........................................................................................... 59
Cutane mastocytose............................................................................................. 59
Mastocytoom........................................................................................................ 60
Tinea capitis......................................................................................................... 60
Tinea barbae........................................................................................................ 60
Tinea corporis....................................................................................................... 61
Tinea pedis........................................................................................................... 61
Tinea manuum...................................................................................................... 61
Onchyomycosis.................................................................................................... 62
Orale candidiasis (spruw)..................................................................................... 62
Cheilitis angularis (pèrleche)................................................................................ 63
Chronische mucocutane candidiasis (CMC)..........................................................63
Scabiës................................................................................................................. 63
Dermatofibroom................................................................................................... 64
Diabetische dermopathie..................................................................................... 64
Fixed drug eruption.............................................................................................. 64
Benigne lichenoide keratose................................................................................. 65
Chondrodermatitis nodularis helicis.....................................................................65
Bril acanthoma fissuratum................................................................................... 65
,Keloïd.................................................................................................................... 66
Lipoma cutis......................................................................................................... 66
Acrale fibrokeratoom............................................................................................ 66
Staetocystoma multiplex...................................................................................... 67
Hidrocystoom....................................................................................................... 67
Mucocèle.............................................................................................................. 68
Digital mucous cyst.............................................................................................. 68
Ganglion............................................................................................................... 68
Venous lake.......................................................................................................... 69
Angiokeratoom..................................................................................................... 69
Trichoepithelioom................................................................................................. 69
Talgklierhyperplasie.............................................................................................. 70
Morphea............................................................................................................... 70
Bulleus pemphigoid.............................................................................................. 70
Syfilis.................................................................................................................... 71
Favre-Racouchot syndroom.................................................................................. 71
Elastosis Senilis.................................................................................................... 71
Herpes simplex..................................................................................................... 72
Hypertrofisch litteken........................................................................................... 72
Atrofisch litteken................................................................................................... 72
Varicella................................................................................................................ 73
Herpes zoster....................................................................................................... 73
Huidaandoeningen CVI
Varices
Algemene info:
Verwijde, kronkelige oppervlakkige venen; meestal benen.
Pathofysiologie:
Klepinsufficiëntie → bloedreflux → veneuze hypertensie → dilatatie.
Klinisch beeld:
Zichtbare, blauwe aderen, zwaar gevoel, moeheid, zwelling, soms jeuk of pijn.
Anamnese:
Langdurig staan, zwangerschap, familiair, obesitas.
,Behandeling:
Compressietherapie, sclerocompressie, laser (endoveneus), chirurgie (stripping).
Stuwingserytheem (hypodermitis, teleangiëctastieën)
Algemene info:
Vroeg stadium van chronische veneuze insufficiëntie (CVI); ook bekend als
hypodermitis zonder infectie.
Pathofysiologie:
Verhoogde hydrostatische druk door veneuze hypertensie leidt tot extravasatie
van erytrocyten en ontstekingsreactie in de dermis en subcutis.
Klinisch beeld:
Warm, rood tot paars verkleurde, vaak scherp begrensde en wat gezwollen huid
(meestal op het onderbeen); lijkt soms op een cellulitis. Kan pijnlijk of branderig
aanvoelen. Geen systemische klachten (zoals koorts).
Anamnese:
Patiënt heeft vaak een voorgeschiedenis van varices of CVI. Klachten kunnen
wisselend aanwezig zijn (bijv. na lang staan).
Behandeling:
Compressietherapie (zwachtelen of therapeutische kousen), hoogstand van het
been, beweging ter bevordering van veneuze terugstroom. Differentiaaldiagnose
met cellulitis is belangrijk — bij twijfel: aanvullende diagnostiek of antibiotica
starten.
Corona phlebectatica paraplantaris
Algemene info:
Beginnend teken van chronische veneuze insufficiëntie (CVI).
Pathofysiologie:
Uitzetting van kleine huidvenen rond mediale/en mediodorsale voetrand.
Klinisch beeld:
Blauwrode teleangiëctasieën, venectasieën, reticulaire venen; 'kroonsgewijs' rond
de voet.
Anamnese:
Vaak asymptomatisch; aanwijzing voor onderliggende veneuze hypertensie.
Behandeling:
Compressietherapie, CVI-monitoring; evt. sclerotherapie bij cosmetische hinder.
Lipodermatosclerose
Algemene info:
Chronische huidverandering door langdurige veneuze insufficiëntie.
Pathofysiologie:
Veneuze hypertensie → inflammatie en fibrose van subcutis → sclerose en
pigmentatie.
Klinisch beeld:
Verhard, pijnlijk onderbeen met bruine hyperpigmentatie en mogelijk
'omgekeerde champagnefles'-vorm.
Anamnese:
Langdurige varices of CVI, voorgeschiedenis oedeem of ulcera.
Behandeling:
Compressietherapie (inclusief zwachtels), huidverzorging; evt. wondbehandeling
bij ulcera.
,Atrofie blanche
Algemene info:
Witte atrofische littekens als gevolg van chronische veneuze insufficiëntie of na
genezen ulcera.
Pathofysiologie:
Veneuze hypertensie → microvasculaire occlusie en huidnecrose → witte,
avasculaire huid.
Klinisch beeld:
Scherp begrensde, witte atrofische plekjes met erythemateuze rand en
teleangiëctasieën op onderbenen.
Anamnese:
Voorgeschiedenis van ulcera cruris venosum; pijn mogelijk aanwezig.
Behandeling:
Compressietherapie, huidverzorging, preventie van nieuwe ulcera.
Ulcus cruris venosum (open been)
Algemene info:
Chronisch beenulcus door veneuze insufficiëntie; meest voorkomende beenzweer.
Pathofysiologie:
Defecte kleppen → veneuze hypertensie → oedeem, hypoxie en weefselschade →
ulcusvorming, meestal mediaal onderbeen.
Klinisch beeld:
Ondiepe, slecht genezende wond met geel beslag, randatrofie, hyperpigmentatie
en oedeem; vaak weinig pijn.
Anamnese:
Langdurig bestaand ulcus, varices, eerdere trombose, staand beroep.
Therapie/behandeling:
Compressietherapie (zwachtels/kousen), wondverzorging, mobilisatie;
behandelen van onderliggende insufficiëntie.
Tromboflebitis
Algemene info:
Ontsteking en trombose van oppervlakkige vene (meestal v. saphena).
Pathofysiologie:
Lokale stase of beschadiging vaatwand → ontstekingsreactie en stolselvorming in
oppervlakkig vat.
Klinisch beeld:
Pijnlijke, rode, verharde streng langs vene, vaak met zwelling en warmte; meestal
op been.
Anamnese:
Spataderen, infuus, zwangerschap, varices, lokale trauma.
Therapie/behandeling:
NSAID’s, mobiliseren, evt. antistolling bij uitbreiding richting diep veneus
systeem.
Diep veneuze trombose
Algemene info:
Trombose in diepe venen, meestal in het been; risicofactor voor longembolie.
,Pathofysiologie:
Virchow-triade: stase, hypercoagulabiliteit, vaatwandbeschadiging →
stolselvorming.
Klinisch beeld:
Acuut ontstane zwelling, roodheid, warmte, pijn in kuit/dij; eenzijdig.
Anamnese:
Recent lange immobilisatie, operatie, maligniteit, zwangerschap, pilgebruik,
eerdere DVT.
Therapie/behandeling:
Direct antistolling (DOAC, LMWH), mobiliseren, compressietherapie; voorkomen
van posttrombotisch syndroom.
Post trombotisch syndroom
Algemene info:
Chronische complicatie na een diepe veneuze trombose (DVT), ontstaat bij
ongeveer 20–50% van de patiënten binnen 1–2 jaar na DVT.
Pathofysiologie:
Beschadiging van kleppen in diepe venen door eerdere trombus → reflux
en veneuze hypertensie
Recanalisatie met endotheelveranderingen → chronische inflammatie,
verhoogde capillaire permeabiliteit
Veneuze stuwing leidt tot oedeem, pigmentatie, dermatitis en mogelijk
ulcera
Klinisch beeld:
Chronisch zwaar, moe, gespannen of pijnlijk gevoel in het aangedane been
(vooral bij lang staan), veneuze claudicatio. Zwelling, hyperpigmentatie, eczeem,
corona phlebectatica, varices en soms ulceraties.
Anamnese:
Voorgeschiedenis van DVT (soms jaren eerder). Klachten verergeren bij langdurig
staan of zitten. Symptomen verbeteren bij rust en hoogleggen.
Behandeling:
Levenslange compressietherapie (steunkousen klasse II of III)
Beweging en looptraining ter stimulatie van spierpomp
Gewicht normaliseren
Bij ulcera: wondzorg en evt. aanvullende therapieën
Preventie van nieuwe DVT's (antistolling indien geïndiceerd)
Diabetische voet ulcus
Algemene info:
Chronisch ulcus door neuropathie en/of ischemie bij diabetes mellitus.
Pathofysiologie:
Neuropathie → verminderd gevoel + verhoogde druk → wondjes.
Slecht doorbloed weefsel + infectie → chronisch ulcus.
Klinisch beeld:
Pijnloos ulcus op drukpunten (onder voet, tenen), eelt, droge huid, vaak
geïnfecteerd, lang bestaand.
Anamnese:
Langdurige diabetes, slecht passende schoenen, eerdere wonden/infecties,
verminderde wondgenezing.
, Therapie/behandeling:
Wondverzorging, drukontlasting (orthopedisch schoeisel), glykemiecontrole,
antibiotica bij infectie, vaatevaluatie.
Veneus oedeem
Algemene info:
Zwelling door veneuze hypertensie; vaak bij chronische veneuze insufficiëntie
(CVI).
Pathofysiologie:
Stuwingsdruk → verhoogde capillaire filtratie → interstitieel vocht → oedeem.
Klinisch beeld:
Pitting oedeem rond enkels, zwaar gevoel, vaak eind van de dag erger.
Anamnese:
Langdurig staan, CVI, varices, DVT in voorgeschiedenis.
Behandeling:
Compressietherapie, beweging, hoogleggen benen; aanpak onderliggende
veneuze insufficiëntie.
Lymfoedeem
Algemene info:
Chronische zwelling door gestoorde lymfedrainage; primair (aangeboren) of
secundair (na operatie, radiatie, infectie).
Pathofysiologie:
Lymfevaten onvoldoende of beschadigd → eiwitrijk oedeem → inflammatie →
fibrose.
Klinisch beeld:
Pitting in beginstadium, daarna non-pitting, zwaar gevoel, verdikte huid,
papillomatosis, typisch asymmetrisch.
Anamnese:
Langdurige zwelling, eenzijdig, voorgeschiedenis chirurgie/radiatie,
traaggroeiend.
Therapie/behandeling:
Oedeemtherapie (MLD, zwachtelen, TEK), huidverzorging, compressie, beweging;
chirurgie zelden.
Lipoedeem
Algemene info:
Symmetrische vetverdelingstoornis, bijna exclusief bij vrouwen.
Pathofysiologie:
Abnormale vetophoping in benen/armen, capillaire fragiliteit → pijn en blauwe
plekken.
Klinisch beeld:
Symmetrische vetophoping (voeten gespaard), pijn bij druk, geen pitting
oedeem.
Anamnese:
Begint vaak bij puberteit/zwangerschap, familiair.
Behandeling:
Compressietherapie, manuele lymfedrainage, liposuctie; geen effect van afvallen.
geheugensteun
Inhoudsopgave
Huidaandoeningen CVI........................................................................................... 6
Varices................................................................................................................. 6
Stuwingserytheem (hypodermitis, teleangiëctastieën).......................................7
Corona phlebectatica paraplantaris.....................................................................7
Lipodermatosclerose........................................................................................... 7
Atrofie blanche.................................................................................................... 8
Ulcus cruris venosum (open been)......................................................................8
Tromboflebitis......................................................................................................... 8
Diep veneuze trombose.......................................................................................... 8
Post trombotisch syndroom................................................................................. 9
Diabetische voet ulcus........................................................................................... 9
Veneus oedeem.................................................................................................... 10
Lymfoedeem......................................................................................................... 10
Lipoedeem............................................................................................................ 10
Acute Ischemie..................................................................................................... 11
Claudicatio intermittens....................................................................................... 11
Ulcus cruris arteriosum......................................................................................... 11
Gewone acne/jeugdpuitjes (acne vulgaris)...........................................................12
Acne comedonica................................................................................................. 12
Acne papulopustulosa.......................................................................................... 12
Acne Tarda............................................................................................................ 13
Acne fulminans..................................................................................................... 13
Acne excoriée....................................................................................................... 13
Acne neonatorum................................................................................................. 14
Acne infantum...................................................................................................... 14
Acne keloidalis...................................................................................................... 14
Rosacea................................................................................................................ 15
Erythemateuze teleangiectatische rosacea.......................................................15
Papulopustuleuze rosacea................................................................................. 15
Fibromateuze/phymateuze rosacea...................................................................16
Oculaire rosacea................................................................................................ 16
Atopisch eczeem.................................................................................................. 16
,Allergisch contacteczeem..................................................................................... 17
Acrovesiculeus/dyshidrotisch eczeem..................................................................17
Seborroïsch eczeem............................................................................................. 17
Nummulair eczeem.............................................................................................. 18
Orthoergisch eczeem............................................................................................ 18
Eczema tyloticum................................................................................................. 18
Eczema craquelatum............................................................................................ 19
Hypostatisch eczeem........................................................................................... 19
IDE reactie............................................................................................................ 19
Eczema herpeticum.............................................................................................. 19
Geïmpetiginiseerd eczeem................................................................................... 20
Fotoallergisch contacteczeem.............................................................................. 20
Fototoxische dermatitis........................................................................................ 21
Luier eczeem........................................................................................................ 21
Intertrigineus eczeem........................................................................................... 21
Dermatitis Perioralis............................................................................................. 22
Lip-licking dermatitis............................................................................................ 22
Epheliden/sproet................................................................................................... 22
Lentigo solaris...................................................................................................... 23
Large cell acanthoom........................................................................................... 23
Café-au-lait vlek................................................................................................... 23
Neurofibromatose type 1...................................................................................... 24
Mongolenvlek....................................................................................................... 24
Postinflammatoire hyperpigmentatie...................................................................24
Erythema ab igne................................................................................................. 25
Urticaria pigmentosa............................................................................................ 25
Acanthosis nigricans (benigna)............................................................................. 25
Xeroderma pigmentosum..................................................................................... 26
Vitiligo.................................................................................................................. 26
Oculocutaan albinisme......................................................................................... 26
Hypomelanosis guttata idiopathica......................................................................27
Piebaldisme.......................................................................................................... 27
Postinflammatoire hypopigmentatie.....................................................................27
Pityriasis versicolor............................................................................................... 27
Pityriasis alba....................................................................................................... 28
Dermatitis herpetiformis....................................................................................... 28
Halo naevus.......................................................................................................... 28
,Naevus van Becker............................................................................................... 29
Congenitale naevus / Tierfell naevus....................................................................29
Blue naevus.......................................................................................................... 29
Spitz naevus......................................................................................................... 30
Naevus van Reed.................................................................................................. 30
Dysplastische naevus........................................................................................... 30
Lentigo maligna.................................................................................................... 31
Naevus van Ota.................................................................................................... 31
Naevus van Ito...................................................................................................... 31
Wooly hair naevus................................................................................................ 32
Naevus flammeus................................................................................................. 32
Naevus van Unna................................................................................................. 32
Naevus spilus....................................................................................................... 32
Blue rubber bleb naevus....................................................................................... 33
White sponge naevus........................................................................................... 33
Lentigo-maligna-melanoom.................................................................................. 33
Superficial spreading melanoom..........................................................................34
Acrolentigineus melanoom................................................................................... 34
Nodulair melanoom.............................................................................................. 34
Amelanotisch melanoom...................................................................................... 35
Morbus Bowen...................................................................................................... 35
Actinische keratosen............................................................................................ 35
Basaalcelcarcinoom.............................................................................................. 36
Plaveiselcelcarcinoom.......................................................................................... 36
Ziekte van Paget................................................................................................... 36
Kaposisarcoom..................................................................................................... 37
Klasse 1: Langerhans-cel-histiocytose (LHC)........................................................37
Klasse 2: niet Langerhans-cel-histiocytose...........................................................37
Verruca vulgaris.................................................................................................... 38
Molluscum contagiosum....................................................................................... 38
Verruca plana....................................................................................................... 38
Verruca plantaris.................................................................................................. 39
Erythrasma........................................................................................................... 39
Erythrosis interfolliculair colli / poikiloderma........................................................39
Erythema gyratum repens.................................................................................... 40
Necrolytic migratory erythema............................................................................. 40
Pyoderma gangeronsum....................................................................................... 40
,Erytrodermie......................................................................................................... 41
Erythema annulare centrifugum...........................................................................41
Erysipelas............................................................................................................. 41
Lymfangitis........................................................................................................... 42
Cellulitis................................................................................................................ 42
Decubitus............................................................................................................. 42
Urticaria................................................................................................................ 42
Dermografische urticaria...................................................................................... 43
Hyperhidrosis........................................................................................................ 43
Lichen planus....................................................................................................... 43
Miliaria.................................................................................................................. 44
Hirsutisme............................................................................................................ 44
Hypertrichose....................................................................................................... 44
Hypertrichosis lanuginosa acquisita.....................................................................44
Alopecia androgenetica........................................................................................ 45
Alopecia areata..................................................................................................... 45
Telogeen effluvium............................................................................................... 45
Couperose............................................................................................................ 46
Verruca seborrhoïca / basale cel papiloom...........................................................46
Dermatosis papulosa nigra................................................................................... 46
Syringoom............................................................................................................ 46
Xanthelasma palpebrarum................................................................................... 47
Keratosis pilaris.................................................................................................... 47
Melasma............................................................................................................... 47
Psoriasis vulgaris.................................................................................................. 48
Psoriasis capitis.................................................................................................... 48
Psoriasis pustulosa............................................................................................... 48
Psoriasis inversa................................................................................................... 49
Psoriasis guttata................................................................................................... 49
Ichthyosis............................................................................................................. 50
Milia...................................................................................................................... 50
Impetigo............................................................................................................... 50
Pruritical urtical plaques and papels pregnancy (PUPPP)......................................51
Furunkel/karbunkel............................................................................................... 51
Abces cutis........................................................................................................... 52
Necrotische fasciitis.............................................................................................. 52
Staphylococcl scalded skin syndrome..................................................................52
,Hordeolum............................................................................................................ 53
Pitted keratolysis.................................................................................................. 53
Erythema migrans................................................................................................ 53
Stuccokeratose..................................................................................................... 54
Syringoom............................................................................................................ 54
Fordyce spots....................................................................................................... 54
Atheroomcyste..................................................................................................... 55
Trichilemmale cyste.............................................................................................. 55
Leukoplakie.......................................................................................................... 55
Cornu cutaneum................................................................................................... 56
Cutis rhomboidalis nuchea................................................................................... 56
Keratoacanthoom................................................................................................. 56
Hemangioom........................................................................................................ 57
Cherry angioom.................................................................................................... 57
Granuloma teleangiëctaticum.............................................................................. 57
Sclerodermie........................................................................................................ 58
Chronisch discoïde LE (CDLE)............................................................................... 58
Subacute cutane LE (SCLE).................................................................................. 59
Systemische LE (SLE)........................................................................................... 59
Cutane mastocytose............................................................................................. 59
Mastocytoom........................................................................................................ 60
Tinea capitis......................................................................................................... 60
Tinea barbae........................................................................................................ 60
Tinea corporis....................................................................................................... 61
Tinea pedis........................................................................................................... 61
Tinea manuum...................................................................................................... 61
Onchyomycosis.................................................................................................... 62
Orale candidiasis (spruw)..................................................................................... 62
Cheilitis angularis (pèrleche)................................................................................ 63
Chronische mucocutane candidiasis (CMC)..........................................................63
Scabiës................................................................................................................. 63
Dermatofibroom................................................................................................... 64
Diabetische dermopathie..................................................................................... 64
Fixed drug eruption.............................................................................................. 64
Benigne lichenoide keratose................................................................................. 65
Chondrodermatitis nodularis helicis.....................................................................65
Bril acanthoma fissuratum................................................................................... 65
,Keloïd.................................................................................................................... 66
Lipoma cutis......................................................................................................... 66
Acrale fibrokeratoom............................................................................................ 66
Staetocystoma multiplex...................................................................................... 67
Hidrocystoom....................................................................................................... 67
Mucocèle.............................................................................................................. 68
Digital mucous cyst.............................................................................................. 68
Ganglion............................................................................................................... 68
Venous lake.......................................................................................................... 69
Angiokeratoom..................................................................................................... 69
Trichoepithelioom................................................................................................. 69
Talgklierhyperplasie.............................................................................................. 70
Morphea............................................................................................................... 70
Bulleus pemphigoid.............................................................................................. 70
Syfilis.................................................................................................................... 71
Favre-Racouchot syndroom.................................................................................. 71
Elastosis Senilis.................................................................................................... 71
Herpes simplex..................................................................................................... 72
Hypertrofisch litteken........................................................................................... 72
Atrofisch litteken................................................................................................... 72
Varicella................................................................................................................ 73
Herpes zoster....................................................................................................... 73
Huidaandoeningen CVI
Varices
Algemene info:
Verwijde, kronkelige oppervlakkige venen; meestal benen.
Pathofysiologie:
Klepinsufficiëntie → bloedreflux → veneuze hypertensie → dilatatie.
Klinisch beeld:
Zichtbare, blauwe aderen, zwaar gevoel, moeheid, zwelling, soms jeuk of pijn.
Anamnese:
Langdurig staan, zwangerschap, familiair, obesitas.
,Behandeling:
Compressietherapie, sclerocompressie, laser (endoveneus), chirurgie (stripping).
Stuwingserytheem (hypodermitis, teleangiëctastieën)
Algemene info:
Vroeg stadium van chronische veneuze insufficiëntie (CVI); ook bekend als
hypodermitis zonder infectie.
Pathofysiologie:
Verhoogde hydrostatische druk door veneuze hypertensie leidt tot extravasatie
van erytrocyten en ontstekingsreactie in de dermis en subcutis.
Klinisch beeld:
Warm, rood tot paars verkleurde, vaak scherp begrensde en wat gezwollen huid
(meestal op het onderbeen); lijkt soms op een cellulitis. Kan pijnlijk of branderig
aanvoelen. Geen systemische klachten (zoals koorts).
Anamnese:
Patiënt heeft vaak een voorgeschiedenis van varices of CVI. Klachten kunnen
wisselend aanwezig zijn (bijv. na lang staan).
Behandeling:
Compressietherapie (zwachtelen of therapeutische kousen), hoogstand van het
been, beweging ter bevordering van veneuze terugstroom. Differentiaaldiagnose
met cellulitis is belangrijk — bij twijfel: aanvullende diagnostiek of antibiotica
starten.
Corona phlebectatica paraplantaris
Algemene info:
Beginnend teken van chronische veneuze insufficiëntie (CVI).
Pathofysiologie:
Uitzetting van kleine huidvenen rond mediale/en mediodorsale voetrand.
Klinisch beeld:
Blauwrode teleangiëctasieën, venectasieën, reticulaire venen; 'kroonsgewijs' rond
de voet.
Anamnese:
Vaak asymptomatisch; aanwijzing voor onderliggende veneuze hypertensie.
Behandeling:
Compressietherapie, CVI-monitoring; evt. sclerotherapie bij cosmetische hinder.
Lipodermatosclerose
Algemene info:
Chronische huidverandering door langdurige veneuze insufficiëntie.
Pathofysiologie:
Veneuze hypertensie → inflammatie en fibrose van subcutis → sclerose en
pigmentatie.
Klinisch beeld:
Verhard, pijnlijk onderbeen met bruine hyperpigmentatie en mogelijk
'omgekeerde champagnefles'-vorm.
Anamnese:
Langdurige varices of CVI, voorgeschiedenis oedeem of ulcera.
Behandeling:
Compressietherapie (inclusief zwachtels), huidverzorging; evt. wondbehandeling
bij ulcera.
,Atrofie blanche
Algemene info:
Witte atrofische littekens als gevolg van chronische veneuze insufficiëntie of na
genezen ulcera.
Pathofysiologie:
Veneuze hypertensie → microvasculaire occlusie en huidnecrose → witte,
avasculaire huid.
Klinisch beeld:
Scherp begrensde, witte atrofische plekjes met erythemateuze rand en
teleangiëctasieën op onderbenen.
Anamnese:
Voorgeschiedenis van ulcera cruris venosum; pijn mogelijk aanwezig.
Behandeling:
Compressietherapie, huidverzorging, preventie van nieuwe ulcera.
Ulcus cruris venosum (open been)
Algemene info:
Chronisch beenulcus door veneuze insufficiëntie; meest voorkomende beenzweer.
Pathofysiologie:
Defecte kleppen → veneuze hypertensie → oedeem, hypoxie en weefselschade →
ulcusvorming, meestal mediaal onderbeen.
Klinisch beeld:
Ondiepe, slecht genezende wond met geel beslag, randatrofie, hyperpigmentatie
en oedeem; vaak weinig pijn.
Anamnese:
Langdurig bestaand ulcus, varices, eerdere trombose, staand beroep.
Therapie/behandeling:
Compressietherapie (zwachtels/kousen), wondverzorging, mobilisatie;
behandelen van onderliggende insufficiëntie.
Tromboflebitis
Algemene info:
Ontsteking en trombose van oppervlakkige vene (meestal v. saphena).
Pathofysiologie:
Lokale stase of beschadiging vaatwand → ontstekingsreactie en stolselvorming in
oppervlakkig vat.
Klinisch beeld:
Pijnlijke, rode, verharde streng langs vene, vaak met zwelling en warmte; meestal
op been.
Anamnese:
Spataderen, infuus, zwangerschap, varices, lokale trauma.
Therapie/behandeling:
NSAID’s, mobiliseren, evt. antistolling bij uitbreiding richting diep veneus
systeem.
Diep veneuze trombose
Algemene info:
Trombose in diepe venen, meestal in het been; risicofactor voor longembolie.
,Pathofysiologie:
Virchow-triade: stase, hypercoagulabiliteit, vaatwandbeschadiging →
stolselvorming.
Klinisch beeld:
Acuut ontstane zwelling, roodheid, warmte, pijn in kuit/dij; eenzijdig.
Anamnese:
Recent lange immobilisatie, operatie, maligniteit, zwangerschap, pilgebruik,
eerdere DVT.
Therapie/behandeling:
Direct antistolling (DOAC, LMWH), mobiliseren, compressietherapie; voorkomen
van posttrombotisch syndroom.
Post trombotisch syndroom
Algemene info:
Chronische complicatie na een diepe veneuze trombose (DVT), ontstaat bij
ongeveer 20–50% van de patiënten binnen 1–2 jaar na DVT.
Pathofysiologie:
Beschadiging van kleppen in diepe venen door eerdere trombus → reflux
en veneuze hypertensie
Recanalisatie met endotheelveranderingen → chronische inflammatie,
verhoogde capillaire permeabiliteit
Veneuze stuwing leidt tot oedeem, pigmentatie, dermatitis en mogelijk
ulcera
Klinisch beeld:
Chronisch zwaar, moe, gespannen of pijnlijk gevoel in het aangedane been
(vooral bij lang staan), veneuze claudicatio. Zwelling, hyperpigmentatie, eczeem,
corona phlebectatica, varices en soms ulceraties.
Anamnese:
Voorgeschiedenis van DVT (soms jaren eerder). Klachten verergeren bij langdurig
staan of zitten. Symptomen verbeteren bij rust en hoogleggen.
Behandeling:
Levenslange compressietherapie (steunkousen klasse II of III)
Beweging en looptraining ter stimulatie van spierpomp
Gewicht normaliseren
Bij ulcera: wondzorg en evt. aanvullende therapieën
Preventie van nieuwe DVT's (antistolling indien geïndiceerd)
Diabetische voet ulcus
Algemene info:
Chronisch ulcus door neuropathie en/of ischemie bij diabetes mellitus.
Pathofysiologie:
Neuropathie → verminderd gevoel + verhoogde druk → wondjes.
Slecht doorbloed weefsel + infectie → chronisch ulcus.
Klinisch beeld:
Pijnloos ulcus op drukpunten (onder voet, tenen), eelt, droge huid, vaak
geïnfecteerd, lang bestaand.
Anamnese:
Langdurige diabetes, slecht passende schoenen, eerdere wonden/infecties,
verminderde wondgenezing.
, Therapie/behandeling:
Wondverzorging, drukontlasting (orthopedisch schoeisel), glykemiecontrole,
antibiotica bij infectie, vaatevaluatie.
Veneus oedeem
Algemene info:
Zwelling door veneuze hypertensie; vaak bij chronische veneuze insufficiëntie
(CVI).
Pathofysiologie:
Stuwingsdruk → verhoogde capillaire filtratie → interstitieel vocht → oedeem.
Klinisch beeld:
Pitting oedeem rond enkels, zwaar gevoel, vaak eind van de dag erger.
Anamnese:
Langdurig staan, CVI, varices, DVT in voorgeschiedenis.
Behandeling:
Compressietherapie, beweging, hoogleggen benen; aanpak onderliggende
veneuze insufficiëntie.
Lymfoedeem
Algemene info:
Chronische zwelling door gestoorde lymfedrainage; primair (aangeboren) of
secundair (na operatie, radiatie, infectie).
Pathofysiologie:
Lymfevaten onvoldoende of beschadigd → eiwitrijk oedeem → inflammatie →
fibrose.
Klinisch beeld:
Pitting in beginstadium, daarna non-pitting, zwaar gevoel, verdikte huid,
papillomatosis, typisch asymmetrisch.
Anamnese:
Langdurige zwelling, eenzijdig, voorgeschiedenis chirurgie/radiatie,
traaggroeiend.
Therapie/behandeling:
Oedeemtherapie (MLD, zwachtelen, TEK), huidverzorging, compressie, beweging;
chirurgie zelden.
Lipoedeem
Algemene info:
Symmetrische vetverdelingstoornis, bijna exclusief bij vrouwen.
Pathofysiologie:
Abnormale vetophoping in benen/armen, capillaire fragiliteit → pijn en blauwe
plekken.
Klinisch beeld:
Symmetrische vetophoping (voeten gespaard), pijn bij druk, geen pitting
oedeem.
Anamnese:
Begint vaak bij puberteit/zwangerschap, familiair.
Behandeling:
Compressietherapie, manuele lymfedrainage, liposuctie; geen effect van afvallen.
