Pathologie samenvatting

Pathologie
Hoofdstuk 8 Aandoeningen van het ademhalingsstelsel
8.1 Anatomie en fysiologie in het kort
- Slijmvliesepitheel: de binnenkant van de luchtwegen is bekleed hiermee, waarover een dun
laagje slijm ligt
- Pharynx: keelholte
- Larynx: strottenhoofd
- Trachea: luchtpijp
- Alveoli: longblaasjes
- Zuurstof uit de ingeademde lucht diffundeert van de longblaasjes naar de capillairen en bindt
daar aan de hemoglobinemoleculen in de erytrocyten, waardoor het hemoglobine voor een
belangrijk deel verzadigd raakt met zuurstof. Koolstofdioxide, het eindproduct van de
stofwisseling, diffundeert van de capillairen naar de alveoli om uitgeademd te worden.
- Diafragma: middenrif
- Muscili intercostales externi: buitenste tussenribspieren
- Thorax: borstholte
- Muscili intercostales inerni: binnenste tussenribspieren
- Medulla oblongata: verlengde merg
- Pleura visceralis: longvlies
- Pleura parietalis: borstvlies
- Collaberen: samenvallen
- Ventilatie: het in- en uitstromen van lucht in de longen
- Diffusie: de uitwisseling van gassen tussen longblaasjes en bloed
- Pulmonale perfusie: bloedstroom door de longen

8.2 Veelvoorkomende symptomen van luchtwegaandoeningen
- Pijn op de borst
- Dyspneu: benauwdheid
- Wheezing: een piepende of fluitende ademhaling
- Hoesten: droog of productief (ophoesten van slijm), acuut of chronisch
- Hemoptoë: ophoesten van bloed
- Vermoeidheid
- Koorts: subfebriel of febriel
- Dysfonie: heesheid
- Cyanose: blauwe verkleuring van huid en slijmvliezen
- Productie van secreet in neus en bijholten
- Trommelvliesstokvingers: teken van chronisch zuurstoftekort of verminderde doorbloeding
- Tachypneu: snelle ademhaling
- Abnormale longgeluiden

8.3 Diagnostisch onderzoek
- Auscultatie: het beluisteren van de thorax met een stethoscoop
- Bijgeluiden: abnormale longgeluiden
- Percussie: kloppen op de borstkas
- Spirometrie: heel diep inademen en dan zo hard mogelijk uitademen in een mondstuk
- Expiratoire eensecondewaarde of forced expiratory volume: de hoeveelheid lucht wordt
gemeten die de patiënt na maximale inademing in een seconde kan uitblazen
o Wordt meestal 3x herhaald
- Piekstroom: maximale snelheid waarmee de patiënt lucht kan uitademen

, - Vitale capaciteit (VC): maximale hoeveelheid lucht die de patiënt na volledige inademing kan
uitademen
- Expiratoire eenseconderwaarde (FEV1): hoeveelheid lucht gemeten die de patiënt na
maximale inademing in een seconde kan uitblazen
- Functionele restcapaciteit (FRV): hoeveelheid lucht die in de longen blijft na normale
uitademing
- Expiratoire piekstroom: maximale snelheid waarmee de patiënt lucht kan uitademen
- Totale longcapaciteit (TLC): totale hoeveelheid lucht die in de longen aanwezig kan zijn (vitale
capaciteit plus restcapaciteit
- Hyperactiviteit bij bronchiale provocatietest: verhoogde prikkelbaarheid van de luchtwegen
- (Pulse-)oximeter: kan de zuurstofsaturatie van het bloed worden gemeten
- Bijgeluiden (abnormale longgeluiden):
o Wheezing: een continue, hoog fluitend of piepend geluid
 Oorzaak: vernauwing van de luchtwegen, bijv. door verdikking van het
slijmvlies of een stenose
o Crepitaties: fijne of hoogfrequente crepitaties zijn explosieve, hoogtonige
knetterende longgeluiden, die klinken als brandend hout, het lostrekken van
klittenband
 Oorzaak: onderbreking van de luchtstroom. De ingeademde lucht dringt
afgesloten kleinere of grotere luchtwegen binnen, die daardoor plotseling
‘openspringen’
o Pleurawrijven: een krakend geluid dat klinkt als lopen in vers gevallen sneeuw
 Oorzaak: het stroef langs elkaar wrijven van geprikkelde of ontstoken
pleurabladen
- Percussieklanken van de thorax:
o Normaal, sonoor: laagfrequent, matig intens geluid. Te horen bij gezonde longen
o Hypersonoor: luid, langduriger laagfrequent geluid. Duidt op een toegenomen
luchthoudendheid van het onderliggende weefsel, zoals bijv. bij emfyseem
o Tympanisch: luid, hol, trommelachtig geluid. Normaal bij bijv. de maag. Aanwijzing
voor extreme luchthoudendheid van de longen, zoals bij een (grote) pneumothorax
o Dof, gedempt: bij de percussie van niet-luchthoudend weefsel. Normaal bij bijv. hart
en lever. Abnormaal als vocht of solide weefsel de plaats van luchthoudend
longweefsel heeft ingenomen

8.5 Aandoeningen van de onderste luchtwegen
- Griep of influenza: is een acute zeer besmettelijke virusinfectie van de bovenste luchtwegen
- Longontsteking of pneumonie: is een ontsteking van de longblaasjes in een of beide longen
o Hierbij zijn de longblaasjes gevuld met ontsteking exsudaat, wat een pijnlijke
ademhaling en een gestoorde zuurstofopname tot gevolg heeft
- Tuberculose: is een ernstige levensbedreigende infectieziekte, die vooral de luchtwegen
aantast maar ook in andere organen voorkomt
- Chronic obstructive pulmonary disease (COPD): een chronische aandoening van de longen
die gekenmerkt wordt door een deels omkeerbare beperking van de luchtstroom
o Tot COPD behoren chronische bronchitis en longemfyseem
- Chronische bronchitis: chronische ontsteking van de bronchiën
- Longemfyseem: is een chronische, progressieve obstructieve aandoening van de longen
waarbij sprake is van beschadiging van de wanden van de longblaasjes
- Astma: een aandoening waarbij een ontstekingsreactie in de bronchiën optreedt in reactie
op bepaalde prikkels
- Taaislijmziekte: is een ernstige erfelijke aandoening van de exocriene klieren die overmatig
taai slijm gaan produceren