Casus onderwijsgroep week 4.1
Centrale vraag :
Op grond waarvan is dit besluit genomen en wie heeft dit besluit genomen?
Leerdoelen :
1. Wat is het bestuursrecht?
Het bestuursrecht is onderdeel van het publiekrecht. Het bestuursrecht is de verhouding
tussen de overheid en burgers of bedrijven en de regels die daarbij gelden. Het juridisch
functioneren van het openbaar bestuur en zijn relatie tot burgers/bedrijven. De regels in het
bestuursrecht worden rechtsnormen genoemd.
2. Wat is het onderscheid tussen algemeen en bijzonder bestuursrecht?
Het algemene bestuursrecht (Awb, Gemeentewet, Wet open overheid enz.) bevat regels die
op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn. het bijzonder
bestuursrecht bevat regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop
het openbaar bestuur actief is. Het kan gaan om ordenende overheidstaken (politie,
defensie, waterstaat, milieubeheer, ruimtelijke ordening en economische ordening) of
verzorgende overheidstaken (onderwijs, cultuur, wetenschap, sociale zorg en
gezondheidszorg). De regels van het algemeen bestuursrecht zijn in beginsel steeds van
toepassing op die van het bijzonder bestuursrecht. Als de regel in de bijzondere wet afwijkt
van die in de Awb, dan gaat de regel in de bijzondere wet voor, tenzij de afwijking onnodig is.
3. Wat houdt de AWB in?
De Awb (procedurewet) bevat het algemeen bestuursrecht. De Awb bevat algemene regels
die van toepassing zijn op het hele bestuursrecht en in beginsel op elke bestuurstaak. De
basis voor de Awb is gelegen in de Grondwet en dit geeft aan de wetgever de opdracht om
een wet te maken met algemene regels van het bestuursrecht. De wet stelt algemene regels
van bestuursrecht vast (art. 107 lid 2 GW). De Awb is een aanbouwwet die in vier fasen
(tranches) tot stand is gekomen door er steeds meer inhoudelijke onderdelen aan toe te
voegen.
4. Wat is het legaliteitsbeginsel?
Het legaliteitsbeginsel (wetmatigheid van bestuur) houdt in dat het handelen van het
openbaar bestuur gebaseerd moet zijn op een vooraf aanwezige wettelijke bepaling. Het
openbaar bestuur mag alleen inbreuk maken op de rechten en vrijheden van een burger als
de wet dit toestaat.
5. Wat is het specialiteitsbeginsel?
Het specialiteitsbeginsel houdt in dat het bestuursorgaan alleen in het kader van zijn
bevoegdheden mag handelen. Het mag alleen de belangen afwegen die rechtstreeks bij het
besluit zijn betrokken, voor zover niet anders uit de aard van de uit te oefenen bevoegdheid
een beperking voortvloeit (art. 3:4 lid 1 AWB).
6. Wat is het openbaar bestuur?
Het openbaar bestuur (overheid) doet bestuurstaken uitvoeren. Het openbaar bestuur treedt
in verschillende hoedanigheden en op verschillende manieren op en behartigt daarbij het
algemeen belang. Het openbaar bestuur kan reguleren, stimuleren, faciliteren en verbieden
op tal van terreinen, zoals het onderwijs, de gezondheidszorg, volkshuisvesting, ruimtelijke
ordening, sociale zekerheid, belastingen en veiligheid.
, 1) Overheidsorganisaties
a. Openbare lichamen
b. Zelfstandige publiekrechtelijke rechtspersonen
2) Andere organisaties/personen met overheidstaken die niet tot de overheid behoren
7. Wat is een openbaar lichaam?
Het openbaar lichaam (publiekrechtelijke rechtspersonen) zijn overheidsorganisaties die
taken hebben gekregen van de centrale overheid en die deze taken met eigen bevoegdheden
en op eigen gezag uitvoeren. De openbare lichamen vormen het openbaar bestuur voor het
grondgebied (territorium) of taakgebied (functie) waarvoor zij zijn ingesteld. Bij of krachtens
de wet kunnen openbare lichamen voor beroep en bedrijf en andere openbare lichamen
worden ingesteld en opgeheven (art. 134 lid 1 GW). De openbare lichamen hebben
rechtspersoonlijkheid en zijn (art. 2:1 sub a BW) :
1) De Staat
2) De provincies
3) De gemeente
4) De waterschappen
5) Alle lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend
8. Wat is een bestuursorgaan?
Het handelen van het openbaar bestuur gebeurt door een persoon of een groep personen in
de hoedanigheid van een bestuursorgaan. Een bestuursorgaan treden op als openbaar
bestuur en behartigen daarbij het algemeen belang bij de taken die zij uitvoeren. Een
bestuursorgaan is (art. 1:1 lid 1 Awb) :
1) Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld.
2) Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed.
9. Wat is het onderscheid tussen a-organen en b-organen?
A-organen zijn organen van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht zijn ingesteld (art.
1:1 lid 1 sub a Awb) (publiekrechtelijke rechtspersonen).
1) Organen van openbare lichamen
De organen van de staat, de provincies, de gemeenten, de waterschappen en de andere
openbare lichamen.
a. De Staat (art. 42 jo. 44 jo. 45 jo. 46 GW)
1. De regering
2. De ministerraad
3. De ministers
4. De staatssecretarissen
b. De provincie (art. 125 lid 1 jo. lid 2 GW)
1. De Provinciale Staten (PS),
2. De Gedeputeerde Staten (GS)
3. De Commissaris van de Koning (CdK).
c. De gemeente (art. 125 lid 1 jo. lid 2 GW)
1. De gemeenteraad
2. Het college van Burgemeester en Wethouders (B&W)
3. De burgemeester
d. De waterschappen (art. 133 GW)
1. Het algemeen bestuur
2. Het dagelijks bestuur
3. De voorzitter
e. De andere openbare lichamen (art. 134 GW)
1. Het algemeen bestuur
Centrale vraag :
Op grond waarvan is dit besluit genomen en wie heeft dit besluit genomen?
Leerdoelen :
1. Wat is het bestuursrecht?
Het bestuursrecht is onderdeel van het publiekrecht. Het bestuursrecht is de verhouding
tussen de overheid en burgers of bedrijven en de regels die daarbij gelden. Het juridisch
functioneren van het openbaar bestuur en zijn relatie tot burgers/bedrijven. De regels in het
bestuursrecht worden rechtsnormen genoemd.
2. Wat is het onderscheid tussen algemeen en bijzonder bestuursrecht?
Het algemene bestuursrecht (Awb, Gemeentewet, Wet open overheid enz.) bevat regels die
op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn. het bijzonder
bestuursrecht bevat regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop
het openbaar bestuur actief is. Het kan gaan om ordenende overheidstaken (politie,
defensie, waterstaat, milieubeheer, ruimtelijke ordening en economische ordening) of
verzorgende overheidstaken (onderwijs, cultuur, wetenschap, sociale zorg en
gezondheidszorg). De regels van het algemeen bestuursrecht zijn in beginsel steeds van
toepassing op die van het bijzonder bestuursrecht. Als de regel in de bijzondere wet afwijkt
van die in de Awb, dan gaat de regel in de bijzondere wet voor, tenzij de afwijking onnodig is.
3. Wat houdt de AWB in?
De Awb (procedurewet) bevat het algemeen bestuursrecht. De Awb bevat algemene regels
die van toepassing zijn op het hele bestuursrecht en in beginsel op elke bestuurstaak. De
basis voor de Awb is gelegen in de Grondwet en dit geeft aan de wetgever de opdracht om
een wet te maken met algemene regels van het bestuursrecht. De wet stelt algemene regels
van bestuursrecht vast (art. 107 lid 2 GW). De Awb is een aanbouwwet die in vier fasen
(tranches) tot stand is gekomen door er steeds meer inhoudelijke onderdelen aan toe te
voegen.
4. Wat is het legaliteitsbeginsel?
Het legaliteitsbeginsel (wetmatigheid van bestuur) houdt in dat het handelen van het
openbaar bestuur gebaseerd moet zijn op een vooraf aanwezige wettelijke bepaling. Het
openbaar bestuur mag alleen inbreuk maken op de rechten en vrijheden van een burger als
de wet dit toestaat.
5. Wat is het specialiteitsbeginsel?
Het specialiteitsbeginsel houdt in dat het bestuursorgaan alleen in het kader van zijn
bevoegdheden mag handelen. Het mag alleen de belangen afwegen die rechtstreeks bij het
besluit zijn betrokken, voor zover niet anders uit de aard van de uit te oefenen bevoegdheid
een beperking voortvloeit (art. 3:4 lid 1 AWB).
6. Wat is het openbaar bestuur?
Het openbaar bestuur (overheid) doet bestuurstaken uitvoeren. Het openbaar bestuur treedt
in verschillende hoedanigheden en op verschillende manieren op en behartigt daarbij het
algemeen belang. Het openbaar bestuur kan reguleren, stimuleren, faciliteren en verbieden
op tal van terreinen, zoals het onderwijs, de gezondheidszorg, volkshuisvesting, ruimtelijke
ordening, sociale zekerheid, belastingen en veiligheid.
, 1) Overheidsorganisaties
a. Openbare lichamen
b. Zelfstandige publiekrechtelijke rechtspersonen
2) Andere organisaties/personen met overheidstaken die niet tot de overheid behoren
7. Wat is een openbaar lichaam?
Het openbaar lichaam (publiekrechtelijke rechtspersonen) zijn overheidsorganisaties die
taken hebben gekregen van de centrale overheid en die deze taken met eigen bevoegdheden
en op eigen gezag uitvoeren. De openbare lichamen vormen het openbaar bestuur voor het
grondgebied (territorium) of taakgebied (functie) waarvoor zij zijn ingesteld. Bij of krachtens
de wet kunnen openbare lichamen voor beroep en bedrijf en andere openbare lichamen
worden ingesteld en opgeheven (art. 134 lid 1 GW). De openbare lichamen hebben
rechtspersoonlijkheid en zijn (art. 2:1 sub a BW) :
1) De Staat
2) De provincies
3) De gemeente
4) De waterschappen
5) Alle lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend
8. Wat is een bestuursorgaan?
Het handelen van het openbaar bestuur gebeurt door een persoon of een groep personen in
de hoedanigheid van een bestuursorgaan. Een bestuursorgaan treden op als openbaar
bestuur en behartigen daarbij het algemeen belang bij de taken die zij uitvoeren. Een
bestuursorgaan is (art. 1:1 lid 1 Awb) :
1) Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld.
2) Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed.
9. Wat is het onderscheid tussen a-organen en b-organen?
A-organen zijn organen van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht zijn ingesteld (art.
1:1 lid 1 sub a Awb) (publiekrechtelijke rechtspersonen).
1) Organen van openbare lichamen
De organen van de staat, de provincies, de gemeenten, de waterschappen en de andere
openbare lichamen.
a. De Staat (art. 42 jo. 44 jo. 45 jo. 46 GW)
1. De regering
2. De ministerraad
3. De ministers
4. De staatssecretarissen
b. De provincie (art. 125 lid 1 jo. lid 2 GW)
1. De Provinciale Staten (PS),
2. De Gedeputeerde Staten (GS)
3. De Commissaris van de Koning (CdK).
c. De gemeente (art. 125 lid 1 jo. lid 2 GW)
1. De gemeenteraad
2. Het college van Burgemeester en Wethouders (B&W)
3. De burgemeester
d. De waterschappen (art. 133 GW)
1. Het algemeen bestuur
2. Het dagelijks bestuur
3. De voorzitter
e. De andere openbare lichamen (art. 134 GW)
1. Het algemeen bestuur
