College: integratie sessie farmacokinetiek
Farmacodynamiek = wat doet het medicijn met de patiënt
Farmacokinetiek = wat doet de patiënt met het medicijn.
ADME:
A = absorptie opname van substanties in de bloedbaan
D = distributie verdeling van substanties in vocht en weefsel
(Eliminatie)
M = metabolisme biochemische afbraak
E = excretie via urine of gal
Medicijn in nemen, plasma concentratie stijgt naar
max (Cmax) op een bepaald tijdstip (Tmax).
Lijn tussen wit-groen: minimaal effectieve
concentratie spiegel
Lijn tussen groen-rood: maximale spiegel, daar
boven is toxisch
Groene gebied = therapeutische index, je wil zo lang
mogelijk in dit groene gebied blijven.
Stel je moet iedere 48 uur een pil nemen, dit gaat in
de praktijk vaak fout omdat de timing lastig is. Stel je
moet om de twee uur een pil nemen, hoe slaap je
dan.
Dit medicijn is niet goed want er zit te veel
schommeling in, komt te dicht bij de toxische grens, en
niet effectieve grens daarnaast is de timing vervelend
(praktische toepasbaarheid).
Stel de ‘golfjes’ zouden lager zijn dan blijft de
frequentie nog steeds ongunstig.
Continue via een infuus: net boven de effectieve
grens. Voor een huisarts is dit onmogelijk maar op
de IC is dit zeer belangrijk en het kan constant
aangepast worden. De ‘rechte lijn’ wordt de steady
state genoemd. Het is het bereiken van een
constante waarde zodat de toediening gelijk is aan
de eliminatie.
, Distributie
Stel je zet eliminatie op 0 en je neemt een medicijn in dan verdeelt dit zich over het plasma.
70 mg toedienen en plasmaconcentratie wordt 1.0 mg/L geeft een verdelingsvolume van 70L > over
het hele lichaam verdeeld
70 mg toedienen en plasmaconcentratie wordt 23.3 mg/L geeft een verdelingsvolume van 3L > alleen
in het plasma
70 mg toedienen en plasmaconcentratie wordt 0.1 mg/L geeft een verdelingsvolume van 700L > niet
in het plasma (allemaal in het niet-plasma compartiment).
Alleen de concentratie in het plasma kan gemeten worden dit betekent dat als de concentratie in het
plasma laag is, de rest in het lichaam verdeeld is.
Routes van toedieningen
- Heparine: tegen bloedstolsels dus intraveneus zodat het direct in het plasma is. Heparine
bindt aan anti-trombine III en voorkomt stolling. Het verdeel volume is 3L en met een
persoon van 70 Kg geeft dat een vd van 0.043 l/kg (laag verdelingsvolume, blijft alleen in
plasma)
- LMW heparine: zelf subcutaan toedienen, het komt dus in het interstitium en de stof
diffundeert naar het plasma. Het verdeelvolume is dus groter dan gewoon heparine: 3.5L/70
kg = 0.05 L/Kg
- Desmpressine (vasopressine): stimuleert V2 receptoren en laat tubulaire waterresorptie
toenemen. Dit wordt oraal genomen en verdeelt zich over het plasma en interstitiële
vloeistof (niet intracellulair!): 14L / 70Kg = 0.2 L/Kg
- Alcohol: bindt aan GABA receptoren door het lichaam. GABA is membraangebonden dus ook
interstiteel en intracellulair betrokken. Alcohol kan zich over alle compartimenten verdelen:
48L/70Kg = 0.7L/Kg (goede bodem is dus belangrijk om absorptie te voorkomen)
- Paracetamol: verdeelt zich (eerlijk) over alle compartimenten: 70/70 = 1.0 L/Kg
- DDT = dichloridiphenyltrichloroethaan = insecticide dat natrium kanalen blokkeert. Werd in
de WO II gebruikt om luizen te bestrijden. Heeft een hoog verdeel volume en zit voornamelijk
in het vet: 1400 L / 70 kg = 20L/kg
- Chloroquine (malaria pil): lost nauwelijks op in water, bindt dus aan vet: 14000L / 70 Kg =
200L/Kg. Super hoog Vd, blijft lang in het lichaam want de klaring van vet/bot is veel lager.
Dit medicijn mag niet langdurig worden gebruikt.
Klaring
Is het volume dat per tijdseenheid volledig gereinigd wordt van bepaalde moleculen / een bepaald
percentage van het volume wordt volledig geklaard van ‘vissen’.
1e orde, niet lineair iedere keer een x percentrage van de vorige hoeveelheidd
Halfwaardetijd
Bepalen onder de grafiek waar de helft van de dosis verdwenen is. Of
uitrekenen met behulp van de klaring en het verdeelvolume.
Kleine klaring = grote halfwaarde tijd
Een vetoplosbare stof heeft ook een grotere half-waarde tijd want moet
eerst wateroplosbaar gemaakt worden door de lever zodat de nier het kan
uitscheiden.
Farmacodynamiek = wat doet het medicijn met de patiënt
Farmacokinetiek = wat doet de patiënt met het medicijn.
ADME:
A = absorptie opname van substanties in de bloedbaan
D = distributie verdeling van substanties in vocht en weefsel
(Eliminatie)
M = metabolisme biochemische afbraak
E = excretie via urine of gal
Medicijn in nemen, plasma concentratie stijgt naar
max (Cmax) op een bepaald tijdstip (Tmax).
Lijn tussen wit-groen: minimaal effectieve
concentratie spiegel
Lijn tussen groen-rood: maximale spiegel, daar
boven is toxisch
Groene gebied = therapeutische index, je wil zo lang
mogelijk in dit groene gebied blijven.
Stel je moet iedere 48 uur een pil nemen, dit gaat in
de praktijk vaak fout omdat de timing lastig is. Stel je
moet om de twee uur een pil nemen, hoe slaap je
dan.
Dit medicijn is niet goed want er zit te veel
schommeling in, komt te dicht bij de toxische grens, en
niet effectieve grens daarnaast is de timing vervelend
(praktische toepasbaarheid).
Stel de ‘golfjes’ zouden lager zijn dan blijft de
frequentie nog steeds ongunstig.
Continue via een infuus: net boven de effectieve
grens. Voor een huisarts is dit onmogelijk maar op
de IC is dit zeer belangrijk en het kan constant
aangepast worden. De ‘rechte lijn’ wordt de steady
state genoemd. Het is het bereiken van een
constante waarde zodat de toediening gelijk is aan
de eliminatie.
, Distributie
Stel je zet eliminatie op 0 en je neemt een medicijn in dan verdeelt dit zich over het plasma.
70 mg toedienen en plasmaconcentratie wordt 1.0 mg/L geeft een verdelingsvolume van 70L > over
het hele lichaam verdeeld
70 mg toedienen en plasmaconcentratie wordt 23.3 mg/L geeft een verdelingsvolume van 3L > alleen
in het plasma
70 mg toedienen en plasmaconcentratie wordt 0.1 mg/L geeft een verdelingsvolume van 700L > niet
in het plasma (allemaal in het niet-plasma compartiment).
Alleen de concentratie in het plasma kan gemeten worden dit betekent dat als de concentratie in het
plasma laag is, de rest in het lichaam verdeeld is.
Routes van toedieningen
- Heparine: tegen bloedstolsels dus intraveneus zodat het direct in het plasma is. Heparine
bindt aan anti-trombine III en voorkomt stolling. Het verdeel volume is 3L en met een
persoon van 70 Kg geeft dat een vd van 0.043 l/kg (laag verdelingsvolume, blijft alleen in
plasma)
- LMW heparine: zelf subcutaan toedienen, het komt dus in het interstitium en de stof
diffundeert naar het plasma. Het verdeelvolume is dus groter dan gewoon heparine: 3.5L/70
kg = 0.05 L/Kg
- Desmpressine (vasopressine): stimuleert V2 receptoren en laat tubulaire waterresorptie
toenemen. Dit wordt oraal genomen en verdeelt zich over het plasma en interstitiële
vloeistof (niet intracellulair!): 14L / 70Kg = 0.2 L/Kg
- Alcohol: bindt aan GABA receptoren door het lichaam. GABA is membraangebonden dus ook
interstiteel en intracellulair betrokken. Alcohol kan zich over alle compartimenten verdelen:
48L/70Kg = 0.7L/Kg (goede bodem is dus belangrijk om absorptie te voorkomen)
- Paracetamol: verdeelt zich (eerlijk) over alle compartimenten: 70/70 = 1.0 L/Kg
- DDT = dichloridiphenyltrichloroethaan = insecticide dat natrium kanalen blokkeert. Werd in
de WO II gebruikt om luizen te bestrijden. Heeft een hoog verdeel volume en zit voornamelijk
in het vet: 1400 L / 70 kg = 20L/kg
- Chloroquine (malaria pil): lost nauwelijks op in water, bindt dus aan vet: 14000L / 70 Kg =
200L/Kg. Super hoog Vd, blijft lang in het lichaam want de klaring van vet/bot is veel lager.
Dit medicijn mag niet langdurig worden gebruikt.
Klaring
Is het volume dat per tijdseenheid volledig gereinigd wordt van bepaalde moleculen / een bepaald
percentage van het volume wordt volledig geklaard van ‘vissen’.
1e orde, niet lineair iedere keer een x percentrage van de vorige hoeveelheidd
Halfwaardetijd
Bepalen onder de grafiek waar de helft van de dosis verdwenen is. Of
uitrekenen met behulp van de klaring en het verdeelvolume.
Kleine klaring = grote halfwaarde tijd
Een vetoplosbare stof heeft ook een grotere half-waarde tijd want moet
eerst wateroplosbaar gemaakt worden door de lever zodat de nier het kan
uitscheiden.
