Binoculaire klachten in de
eerste lijn
Cursuscode: GOO-2DT.BINKL-22_1_D
Jaar: 2024-2025
Periode: 2C
Student: Annefleur Boers
,Inhoudsopgave
Week 1 ...............................................................................................................................................4
HC1 BINO: N.IV parese ....................................................................................................................4
WC1 BINO: Intro binoculaire klachten in de eerste lijn .....................................................................6
HC1 Farmacologie: Oculaire farmacologie (3) ................................................................................ 12
Week 2 ............................................................................................................................................. 19
HC1 Medisch: Nabij trias en pupilreacties...................................................................................... 19
HC2 BINO: N.VI parese .................................................................................................................. 28
WC2 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 30
HC1 EBP: CAT – zelfstudie .............................................................................................................. 36
WC1 EBP: CAT ............................................................................................................................... 41
ZS1 EBP: Opdracht Critical Appraisal of a Topic (CAT) ..................................................................... 42
Week 3 ............................................................................................................................................. 46
HC2 Medisch: Evenwicht, de ziekte van Ménière, VOR en stoornissen van de oogmotoriek ........... 46
HC3 BINO: Graves ophthalmoplegie en myasthenia gravis ............................................................. 53
WC3 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 55
WC1 Optica: Dikke lenzen.............................................................................................................. 60
KR1: Diagnose en plan................................................................................................................... 65
Week 4 ............................................................................................................................................. 68
HC3 Medisch: Hersenstam, pupilreacties en stoornissen van de oogmotoriek ............................... 68
HC4 BINO: Duane en Brown syndroom .......................................................................................... 73
WC4 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 76
Week 5 ............................................................................................................................................. 83
HC5 BINO: Tropieën ...................................................................................................................... 83
WC5 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 87
PL5: Onderzoek en therapie visuele training (VT)........................................................................... 93
WC2 Optica: Schematische weergave oog (Gullstrand) ................................................................ 100
HC1 Domeinkennis: Introductie make a difference ...................................................................... 102
Week 6 ........................................................................................................................................... 105
HC4 Medisch: MS, Parkinson, Migraine ....................................................................................... 105
HC6 BINO: Amblyopie ................................................................................................................. 115
WC6 BINO: Groepspresentatie .................................................................................................... 119
Week 7 ........................................................................................................................................... 125
HC7 BINO: Ddx horizontaal .......................................................................................................... 125
WC7 BINO: Groepspresentatie .................................................................................................... 127
Week 8 ........................................................................................................................................... 134
Pagina 2 van 142
,HC5 Medisch: Schildklierafwijkingen en Graves ........................................................................... 134
HC8 BINO: Ddx verticaal .............................................................................................................. 140
Pagina 3 van 142
,Week 1
HC1 BINO: N.IV parese
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
Uitleggen wat incomitant Incomitant strabismus (paralytisch) treedt op wanneer er een
strabismus is. limitatie van de oogbewegingen is, welke congenitaal of
verworven kan zijn. Kenmerken zijn:
De scheelzienshoek neemt toe wanneer in de richting van
de limitatie wordt gekeken en neemt af wanneer in de
tegenovergestelde richting wordt gekeken.
o Uitzondering: sommige parese t.g.v. mechanische
factoren, waardoor de beweging beperkt kan zijn
in de tegenovergestelde richting.
De scheelzienshoek gemeten wanneer het aangedane
oog fixeert (secundaire deviatie) neemt toe t.o.v. de
scheelzienshoek wanneer met het onaangedane oog
wordt gefixeerd (primaire deviatie).
Incomitant strabismus wordt geclassificeerd naar de
onderliggende oorzaak:
1) Neurogeen (aansturing/innervatie van de spier).
2) Myogeen (directe relatie met spier).
3) Mechanisch.
4) Disinnervationeel.
Ook kan het ingedeeld worden a.d.h.v. de locatie van de laesie die
de oogbewegingstoornis veroorzaakt:
1) Supra-nucleair (zenuwbanen “boven” de
oculomotorische kernen in de hersenstam).
2) (Inter-)nucleair (in of tussen de oculomotorische kernen
in de hersenstam).
3) Infra-nucleair (tussen de oogspieren en de
oculomotorische kern).
Uitleggen wat een verticale Gedecompenseerde forie:
gedecompenseerde forie is en Klachten van diplopie, geen duidelijk moment van
wat de kenmerken hiervan ontstaan, geleidelijk.
zijn. Asthenope klachten.
Intermitterende klachten.
Torticollis terug te zien op oude foto’s.
Concomitante oogbewegingen, negatieve Bielschowsky.
Vaak vergrote verticale fusiebreedte.
Geen cyclotorsie.
Uitleggen wat een N.IV N. trochlearis (N.IV.) parese:
parese is en wat de Uitval van de m. obliquus superior.
kenmerken hiervan zijn. Primaire werking van de m. obliquus superior is incyclo,
secundair depressie en tertiair abductie.
Pagina 4 van 142
, Uitval leidt tot excyclo, hypertropie en adductie van het
aangedane oog.
Compensatie d.m.v. torticollis kanteling naar het
laagstaande oog, kin naar beneden.
Oorsprong in mesencephalon.
Oorzaken: congenitaal, trauma, microvasculair, tumor,
idiopathisch.
Symptomen: diplopie (toename in adductie en
depressie), aanhouden torticollis.
Bilaterale N.IV parese: V patroon eso, positieve
Bielschowsky in beide richtingen (met omslag van de
hypertropie), omslag van de hypertropie in rechts- en
linksblik, cyclotropie > 10°, torticollis naar beneden en/of
kanteling naar het minst aangedane oog.
Congenitaal: asymmetrie gezicht, op oude foto’s een
torticollis, geen duidelijke cyclotropie, concomitantere
oogbewegingen, vergrote verticale fusiebreedte.
Behandeling: prisma (evt. fresnel), strabismuschirurgie.
De differentiaaldiagnose
maken tussen een
langerbestaande en een
recent verworven afwijking.
Toelichten wanneer een In geval van een recent verworven aandoening altijd
optometrist een patiënt doorverwijzen voor verder onderzoek.
wel/niet moet doorverwijzen.
Tijd
Werkcollege 1 uur.
Pagina 5 van 142
, WC1 BINO: Intro binoculaire klachten in de eerste lijn
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
De oogstand in 9 Versies (volgbewegingen):
blikrichtingen uitvoeren. Doel: het screenende onderzoek naar de binoculaire
symmetrische (geconjugeerde) oogbewegingen om
beperkingen en overacties op te sporen.
Benodigdheden: fixatielampje/transilluminator.
Omstandigheden: verlichting normaal, bril af.
Neem plaats op ooghoogte van de patiënt en beweeg
waar mogelijk met het lampje mee.
Vraag de patiënt naar het lampje te kijken en dit te
volgen zonder het hoofd te bewegen.
Beoordeel de symmetrie van de lichtreflexen op de
cornea gedurende het onderzoek. Beoordeel tevens de
lidspleet gedurende het onderzoek.
Vraag de patiënt om aan te geven wanneer het lampje
dubbel wordt gezien of het pijnlijk wordt. Herhaal tijdens
het onderzoek een paar keer of het lampje nog enkel is.
Plaats het lampje op 40-50 cm recht voor de ogen van de
patiënt.
Beweeg het lampje in een horizontale beweging in
rechtsblik voor de patiënt. Wanneer de lichtreflex
verdwijnt in OS ga je door totdat de lichtreflex in OD niet
meer centraal staat (uiterste blikrichting).
Beweeg het lampje terug naar primaire positie en herhaal
hetzelfde voor linksblik.
Beweeg het lampje in rechtsbovenblik totdat de
cornealichtreflex niet meer wordt gezien. Herhaal
hetzelfde voor linksbovenblik, rechtsbenedenblik en
linksbenedenblik.
Beweeg het lampje in een verticale beweging van midden
naar boven totdat beide lichtreflexen verschuiven in de
richting van de iris.
Beweeg het lampje terug naar het midden en vervolgens
naar beneden totdat beide lichtreflexen richting de iris.
Beweeg met je hoofd mee zodat het reflex zichtbaar blijft
voor jezelf. Laat de patiënt indien nodig grote ogen
maken.
Beweeg het licht terug naar het midden.
Noteer de uitkomsten.
o Geen afwijkingen: F/S/A (dit is de norm).
o Geef het oog, omschrijving van de
bijzonderheden en de richting aan i.g.v.
afwijkingen (bijv. onder- of overactie, pijn,
diplopie, nystagmus etc.).
o De uitslag kan in een Rotterdams schema
genoteerd worden.
Pagina 6 van 142
eerste lijn
Cursuscode: GOO-2DT.BINKL-22_1_D
Jaar: 2024-2025
Periode: 2C
Student: Annefleur Boers
,Inhoudsopgave
Week 1 ...............................................................................................................................................4
HC1 BINO: N.IV parese ....................................................................................................................4
WC1 BINO: Intro binoculaire klachten in de eerste lijn .....................................................................6
HC1 Farmacologie: Oculaire farmacologie (3) ................................................................................ 12
Week 2 ............................................................................................................................................. 19
HC1 Medisch: Nabij trias en pupilreacties...................................................................................... 19
HC2 BINO: N.VI parese .................................................................................................................. 28
WC2 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 30
HC1 EBP: CAT – zelfstudie .............................................................................................................. 36
WC1 EBP: CAT ............................................................................................................................... 41
ZS1 EBP: Opdracht Critical Appraisal of a Topic (CAT) ..................................................................... 42
Week 3 ............................................................................................................................................. 46
HC2 Medisch: Evenwicht, de ziekte van Ménière, VOR en stoornissen van de oogmotoriek ........... 46
HC3 BINO: Graves ophthalmoplegie en myasthenia gravis ............................................................. 53
WC3 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 55
WC1 Optica: Dikke lenzen.............................................................................................................. 60
KR1: Diagnose en plan................................................................................................................... 65
Week 4 ............................................................................................................................................. 68
HC3 Medisch: Hersenstam, pupilreacties en stoornissen van de oogmotoriek ............................... 68
HC4 BINO: Duane en Brown syndroom .......................................................................................... 73
WC4 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 76
Week 5 ............................................................................................................................................. 83
HC5 BINO: Tropieën ...................................................................................................................... 83
WC5 BINO: Groepspresentatie ...................................................................................................... 87
PL5: Onderzoek en therapie visuele training (VT)........................................................................... 93
WC2 Optica: Schematische weergave oog (Gullstrand) ................................................................ 100
HC1 Domeinkennis: Introductie make a difference ...................................................................... 102
Week 6 ........................................................................................................................................... 105
HC4 Medisch: MS, Parkinson, Migraine ....................................................................................... 105
HC6 BINO: Amblyopie ................................................................................................................. 115
WC6 BINO: Groepspresentatie .................................................................................................... 119
Week 7 ........................................................................................................................................... 125
HC7 BINO: Ddx horizontaal .......................................................................................................... 125
WC7 BINO: Groepspresentatie .................................................................................................... 127
Week 8 ........................................................................................................................................... 134
Pagina 2 van 142
,HC5 Medisch: Schildklierafwijkingen en Graves ........................................................................... 134
HC8 BINO: Ddx verticaal .............................................................................................................. 140
Pagina 3 van 142
,Week 1
HC1 BINO: N.IV parese
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
Uitleggen wat incomitant Incomitant strabismus (paralytisch) treedt op wanneer er een
strabismus is. limitatie van de oogbewegingen is, welke congenitaal of
verworven kan zijn. Kenmerken zijn:
De scheelzienshoek neemt toe wanneer in de richting van
de limitatie wordt gekeken en neemt af wanneer in de
tegenovergestelde richting wordt gekeken.
o Uitzondering: sommige parese t.g.v. mechanische
factoren, waardoor de beweging beperkt kan zijn
in de tegenovergestelde richting.
De scheelzienshoek gemeten wanneer het aangedane
oog fixeert (secundaire deviatie) neemt toe t.o.v. de
scheelzienshoek wanneer met het onaangedane oog
wordt gefixeerd (primaire deviatie).
Incomitant strabismus wordt geclassificeerd naar de
onderliggende oorzaak:
1) Neurogeen (aansturing/innervatie van de spier).
2) Myogeen (directe relatie met spier).
3) Mechanisch.
4) Disinnervationeel.
Ook kan het ingedeeld worden a.d.h.v. de locatie van de laesie die
de oogbewegingstoornis veroorzaakt:
1) Supra-nucleair (zenuwbanen “boven” de
oculomotorische kernen in de hersenstam).
2) (Inter-)nucleair (in of tussen de oculomotorische kernen
in de hersenstam).
3) Infra-nucleair (tussen de oogspieren en de
oculomotorische kern).
Uitleggen wat een verticale Gedecompenseerde forie:
gedecompenseerde forie is en Klachten van diplopie, geen duidelijk moment van
wat de kenmerken hiervan ontstaan, geleidelijk.
zijn. Asthenope klachten.
Intermitterende klachten.
Torticollis terug te zien op oude foto’s.
Concomitante oogbewegingen, negatieve Bielschowsky.
Vaak vergrote verticale fusiebreedte.
Geen cyclotorsie.
Uitleggen wat een N.IV N. trochlearis (N.IV.) parese:
parese is en wat de Uitval van de m. obliquus superior.
kenmerken hiervan zijn. Primaire werking van de m. obliquus superior is incyclo,
secundair depressie en tertiair abductie.
Pagina 4 van 142
, Uitval leidt tot excyclo, hypertropie en adductie van het
aangedane oog.
Compensatie d.m.v. torticollis kanteling naar het
laagstaande oog, kin naar beneden.
Oorsprong in mesencephalon.
Oorzaken: congenitaal, trauma, microvasculair, tumor,
idiopathisch.
Symptomen: diplopie (toename in adductie en
depressie), aanhouden torticollis.
Bilaterale N.IV parese: V patroon eso, positieve
Bielschowsky in beide richtingen (met omslag van de
hypertropie), omslag van de hypertropie in rechts- en
linksblik, cyclotropie > 10°, torticollis naar beneden en/of
kanteling naar het minst aangedane oog.
Congenitaal: asymmetrie gezicht, op oude foto’s een
torticollis, geen duidelijke cyclotropie, concomitantere
oogbewegingen, vergrote verticale fusiebreedte.
Behandeling: prisma (evt. fresnel), strabismuschirurgie.
De differentiaaldiagnose
maken tussen een
langerbestaande en een
recent verworven afwijking.
Toelichten wanneer een In geval van een recent verworven aandoening altijd
optometrist een patiënt doorverwijzen voor verder onderzoek.
wel/niet moet doorverwijzen.
Tijd
Werkcollege 1 uur.
Pagina 5 van 142
, WC1 BINO: Intro binoculaire klachten in de eerste lijn
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
De oogstand in 9 Versies (volgbewegingen):
blikrichtingen uitvoeren. Doel: het screenende onderzoek naar de binoculaire
symmetrische (geconjugeerde) oogbewegingen om
beperkingen en overacties op te sporen.
Benodigdheden: fixatielampje/transilluminator.
Omstandigheden: verlichting normaal, bril af.
Neem plaats op ooghoogte van de patiënt en beweeg
waar mogelijk met het lampje mee.
Vraag de patiënt naar het lampje te kijken en dit te
volgen zonder het hoofd te bewegen.
Beoordeel de symmetrie van de lichtreflexen op de
cornea gedurende het onderzoek. Beoordeel tevens de
lidspleet gedurende het onderzoek.
Vraag de patiënt om aan te geven wanneer het lampje
dubbel wordt gezien of het pijnlijk wordt. Herhaal tijdens
het onderzoek een paar keer of het lampje nog enkel is.
Plaats het lampje op 40-50 cm recht voor de ogen van de
patiënt.
Beweeg het lampje in een horizontale beweging in
rechtsblik voor de patiënt. Wanneer de lichtreflex
verdwijnt in OS ga je door totdat de lichtreflex in OD niet
meer centraal staat (uiterste blikrichting).
Beweeg het lampje terug naar primaire positie en herhaal
hetzelfde voor linksblik.
Beweeg het lampje in rechtsbovenblik totdat de
cornealichtreflex niet meer wordt gezien. Herhaal
hetzelfde voor linksbovenblik, rechtsbenedenblik en
linksbenedenblik.
Beweeg het lampje in een verticale beweging van midden
naar boven totdat beide lichtreflexen verschuiven in de
richting van de iris.
Beweeg het lampje terug naar het midden en vervolgens
naar beneden totdat beide lichtreflexen richting de iris.
Beweeg met je hoofd mee zodat het reflex zichtbaar blijft
voor jezelf. Laat de patiënt indien nodig grote ogen
maken.
Beweeg het licht terug naar het midden.
Noteer de uitkomsten.
o Geen afwijkingen: F/S/A (dit is de norm).
o Geef het oog, omschrijving van de
bijzonderheden en de richting aan i.g.v.
afwijkingen (bijv. onder- of overactie, pijn,
diplopie, nystagmus etc.).
o De uitslag kan in een Rotterdams schema
genoteerd worden.
Pagina 6 van 142
