Uitwerkingen-
Ondernemingsre
cht
FISCAAL RECHT B2.6
Erasmus School of Law
0
,Table of Contents
Week 1 – Hoorcollege 1..................................................................................................................6
Rechtspersoon ≠ Onderneming...........................................................................................................................10
Beheersverbod voor commanditaire vennoten....................................................................................................17
Een belangrijk kenmerk van de CV is het bestuursverbod voor commanditaire vennoten (art. 20 lid 2 WvK).
Dit betekent dat een commanditaire vennoot niet extern mag optreden namens de CV.....................................17
Vergelijking met andere personenvennootschappen...........................................................................................17
Probleem 1....................................................................................................................................19
Welke rechtsvormen zijn er?........................................................................................................19
Met welke wensen kies je voor welke rechtsvorm (wat zijn voor – en nadelen van de
kenmerken van de rechtsvormen)?..............................................................................................41
Aan welke voorwaarden moet per rechtsvorm worden voldaan, wil deze rechtsvorm tot stand
komen cq. opgericht worden? Indien daaraan voldaan is, wat zijn de rechtsgevolgen?...........42
Jurisprudentie...............................................................................................................................51
Kennisclips – Week 1....................................................................................................................55
Gevolgen van een oprichtingsgebrek..................................................................................................................56
Inschrijving bij het handelsregister.....................................................................................................................57
Bevoegdheden en vertegenwoordiging................................................................................................................58
Samenvatting.......................................................................................................................................................59
Week 2 – Probleem 2....................................................................................................................60
Wie (= welk orgaan) besluit wat en met welke meerderheid?.....................................................62
Onder welke voorwaarden mag een vergadering een besluit nemen? Wat zijn de formele
vereisten?......................................................................................................................................69
Wat zijn de rechtsgevolgen als er iets misgaat?...........................................................................73
Jurisprudentie...............................................................................................................................81
Essentie................................................................................................................................................................88
Feiten...................................................................................................................................................................88
Rechtsvraag.........................................................................................................................................................89
Overwegingen......................................................................................................................................................89
Rechtsregel..........................................................................................................................................................90
Vindplaats belangrijkste overwegingen..............................................................................................................90
Relevante wetsartikelen.......................................................................................................................................90
Hoorcollege 2................................................................................................................................93
Two-tier model (duaal bestuursmodel)...............................................................................................................97
One-tier model (monistisch bestuursmodel).......................................................................................................98
Keuzevrijheid, geen mengvormen.......................................................................................................................98
Toepassing in de praktijk.....................................................................................................................................98
Beschermingsconstructies en kapitaal- en vermogensbescherming..................................................................111
Kapitaalbegrippen en kapitaalbescherming.......................................................................................................111
Gevolgen bij schending van de balanstest of uitkeringstest..............................................................................113
Probleem 3..................................................................................................................................118
Hoe worden aandelen overgedragen? Is dit aan beperkingen onderworpen?.........................118
1
, Onderhandse of openbare uitgifte van aandelen.............................................................................118
Door de uitgifte van aandelen (emissie) kan het kapitaal van een vennootschap worden
vermeerderd, mits er binnen het maatschappelijk kapitaal nog ruimte beschikbaar is. Is die
ruimte niet aanwezig, dan moet eerst het maatschappelijk kapitaal worden verhoogd middels een
statutenwijziging. Bij een BV is het namelijk niet verplicht dat in de statuten een
maatschappelijk kapitaal wordt vastgelegd; wanneer dit niet is vastgelegd, kunnen aandelen
onbeperkt worden uitgegeven...........................................................................................................118
Emissiebesluit en Bevoegdheid.........................................................................................................................120
Procedure en Formaliteiten..............................................................................................................................120
Economische Effecten........................................................................................................................................120
Openbare versus Onderhandse Emissie.............................................................................................................121
Delegatie van Bevoegdheid...............................................................................................................................122
Publicatie en Transparantie...............................................................................................................................122
Emissieformaliteiten..........................................................................................................................................122
Welke soorten aandelen zijn er? Welke functies hebben die aandelen? Kunnen die functies
worden losgekoppeld?.................................................................................................................126
Aandelen vervullen verschillende belangrijke functies binnen een besloten vennootschap (bv).
De aandeelhouder heeft verschillende rechten en verplichtingen, die de waarde en invloed van
zijn aandelen bepalen.................................................................................................................126
Letteraandelen en aandelen met bepaalde aanduiding.....................................................................................130
Loyaliteitsaandelen............................................................................................................................................130
Obligaties en Effecten........................................................................................................................131
Stemrechten en de berekening van invloed........................................................................................131
Stemrechtloze aandelen.....................................................................................................................................131
Winstbewijzen....................................................................................................................................................133
Participatiebewijzen..........................................................................................................................................133
Tracking-aandelen.............................................................................................................................................134
Claim op nieuwe aandelen................................................................................................................................134
Wat zijn de rechten van een minderheidsaandeelhouder?.......................................................135
Bestuursbelangen en Conflicten.......................................................................................................139
De Complexiteit van het Voorkeursrecht...........................................................................................142
Royeerbaarheid van Certificaten.....................................................................................................143
Economische Rechten en Dividend...................................................................................................143
Vergaderrecht van Certificaathouders............................................................................................143
Certificering als Beschermingsconstructie en in de Praktijk.........................................................144
Jurisprudentie.............................................................................................................................145
Week 3 - Probleem 4...................................................................................................................148
Hoe worden de statuten van een rechtspersoon gewijzigd?......................................................148
Procedure van statutenwijziging........................................................................................................................150
Grenzen aan statutenwijziging..........................................................................................................................150
Voorbeeld: Statutenwijziging bij kapitaalverhoging.........................................................................................150
Hoe wordt een rechtspersoon omgezet?.....................................................................................152
Hoe kan een rechtspersoon fuseren?.........................................................................................159
2
, Uitkoopregeling.................................................................................................................................................163
Juridische Fusie.................................................................................................................................................164
Fusiecode en Toepassing...................................................................................................................................169
Gedragsregels....................................................................................................................................................170
Geschillen en Sancties.......................................................................................................................................170
Materiële Fusiecontrole.....................................................................................................................................170
Hoe werkt de ontbinding van een rechtspersoon?....................................................................170
Ontbinding van een NV of BV..........................................................................................................................170
Turboliquidatie: Snel en Effectief?...................................................................................................................172
Herleving van de Vennootschap........................................................................................................................173
Juridisch Bestaan van BV en NV......................................................................................................................173
De 'Lege' Vennootschap en het Risico van Verkoop........................................................................................173
Vereffening........................................................................................................................................................173
Herstructurering bij verenigingen en coöperaties..............................................................................................174
Herstructurering bij stichtingen.........................................................................................................................175
Herstructurering bij maatschap, vof en cv.........................................................................................................176
Jurisprudentie.............................................................................................................................176
Hoorcollege 3..............................................................................................................................178
De interne besluitvorming.................................................................................................................................185
De externe vertegenwoordiging........................................................................................................................186
Samenloop en interactie tussen besluitvorming en vertegenwoordiging..........................................................187
Bescherming van derden en de werking van vertegenwoordigingsregels.........................................................187
Probleem 5..................................................................................................................................193
Wie kan namens een BV handelen? Wanneer kun je een vennootschap vertegenwoordigen?
(+ Is er een verschil tussen rechtspersonen?)............................................................................193
Het Eerste Kenmerk..........................................................................................................................................194
Het Tweede Kenmerk........................................................................................................................................194
Wettelijk Voorgeschreven Beperkingen............................................................................................................195
Het Derde Kenmerk...........................................................................................................................................196
Loskoppeling van Interne Organisatie en Externe Vertegenwoordiging..........................................................196
Vertegenwoordiging bij Besluit en de Uitzondering.........................................................................................196
De Gevolgen van Nietige of Vernietigde Besluiten..........................................................................................197
Specifieke Regeling voor Benoeming en Commissaris....................................................................................197
Bescherming van de Derde te Goeder Trouw...................................................................................................197
Voorbeeld..........................................................................................................................................................197
In art. 2:240 (130) lid 1 wordt aangegeven dat de vertegenwoordigingsbevoegdheid in ieder geval bij het
bestuur ligt. Dit betekent niet noodzakelijk dat alle bestuurders gezamenlijk moeten handelen, maar het gaat
om het bestuur als besluitvormend college. Uit art. 2:16 lid 2 blijkt dat een besluit van het bestuur als een
rechtshandeling kan worden gezien, wat impliceert dat het bestuur via een besluit de vennootschap kan
vertegenwoordigen. Het bestuur heeft dus de mogelijkheid om bij besluit een volmacht te geven aan een van
de bestuurders of een derde, een onbevoegde handeling achteraf goed te keuren, functionarissen te benoemen
of te ontslaan, of zelfs een aanbod te doen of te accepteren. Een meerderheidsbesluit binnen het bestuur kan
daarbij de tegenwerking van een minderheid neutraliseren, wat aansluit bij de gedachte dat bestuurders
gebonden zijn aan besluiten van het bestuur.....................................................................................................198
Verder kan een vertegenwoordiging bij besluit ook plaatsvinden wanneer de wederpartij aanwezig is bij de
besluitvorming, waardoor de rechtshandeling in dat geval direct wordt voltooid. Is de wederpartij niet
aanwezig, dan moet de inhoud van het besluit nog – mondeling of schriftelijk – aan hem worden medegedeeld,
maar de mededeling zelf geldt niet als een nieuwe rechtshandeling. In zo'n geval fungeert degene die de
mededeling doet als ‘bode’. Deze benadering werd door de Hoge Raad ook bevestigd in de uitspraak van 19
oktober 2001 (Utrechts Monumentenfonds), waarin het bestuur via een besluit aan een derde volmacht gaf om
namens het bestuur een aanbod te aanvaarden..................................................................................................198
Deelneming van de Rechtspersoon aan het Verkeer.........................................................................................198
3
Ondernemingsre
cht
FISCAAL RECHT B2.6
Erasmus School of Law
0
,Table of Contents
Week 1 – Hoorcollege 1..................................................................................................................6
Rechtspersoon ≠ Onderneming...........................................................................................................................10
Beheersverbod voor commanditaire vennoten....................................................................................................17
Een belangrijk kenmerk van de CV is het bestuursverbod voor commanditaire vennoten (art. 20 lid 2 WvK).
Dit betekent dat een commanditaire vennoot niet extern mag optreden namens de CV.....................................17
Vergelijking met andere personenvennootschappen...........................................................................................17
Probleem 1....................................................................................................................................19
Welke rechtsvormen zijn er?........................................................................................................19
Met welke wensen kies je voor welke rechtsvorm (wat zijn voor – en nadelen van de
kenmerken van de rechtsvormen)?..............................................................................................41
Aan welke voorwaarden moet per rechtsvorm worden voldaan, wil deze rechtsvorm tot stand
komen cq. opgericht worden? Indien daaraan voldaan is, wat zijn de rechtsgevolgen?...........42
Jurisprudentie...............................................................................................................................51
Kennisclips – Week 1....................................................................................................................55
Gevolgen van een oprichtingsgebrek..................................................................................................................56
Inschrijving bij het handelsregister.....................................................................................................................57
Bevoegdheden en vertegenwoordiging................................................................................................................58
Samenvatting.......................................................................................................................................................59
Week 2 – Probleem 2....................................................................................................................60
Wie (= welk orgaan) besluit wat en met welke meerderheid?.....................................................62
Onder welke voorwaarden mag een vergadering een besluit nemen? Wat zijn de formele
vereisten?......................................................................................................................................69
Wat zijn de rechtsgevolgen als er iets misgaat?...........................................................................73
Jurisprudentie...............................................................................................................................81
Essentie................................................................................................................................................................88
Feiten...................................................................................................................................................................88
Rechtsvraag.........................................................................................................................................................89
Overwegingen......................................................................................................................................................89
Rechtsregel..........................................................................................................................................................90
Vindplaats belangrijkste overwegingen..............................................................................................................90
Relevante wetsartikelen.......................................................................................................................................90
Hoorcollege 2................................................................................................................................93
Two-tier model (duaal bestuursmodel)...............................................................................................................97
One-tier model (monistisch bestuursmodel).......................................................................................................98
Keuzevrijheid, geen mengvormen.......................................................................................................................98
Toepassing in de praktijk.....................................................................................................................................98
Beschermingsconstructies en kapitaal- en vermogensbescherming..................................................................111
Kapitaalbegrippen en kapitaalbescherming.......................................................................................................111
Gevolgen bij schending van de balanstest of uitkeringstest..............................................................................113
Probleem 3..................................................................................................................................118
Hoe worden aandelen overgedragen? Is dit aan beperkingen onderworpen?.........................118
1
, Onderhandse of openbare uitgifte van aandelen.............................................................................118
Door de uitgifte van aandelen (emissie) kan het kapitaal van een vennootschap worden
vermeerderd, mits er binnen het maatschappelijk kapitaal nog ruimte beschikbaar is. Is die
ruimte niet aanwezig, dan moet eerst het maatschappelijk kapitaal worden verhoogd middels een
statutenwijziging. Bij een BV is het namelijk niet verplicht dat in de statuten een
maatschappelijk kapitaal wordt vastgelegd; wanneer dit niet is vastgelegd, kunnen aandelen
onbeperkt worden uitgegeven...........................................................................................................118
Emissiebesluit en Bevoegdheid.........................................................................................................................120
Procedure en Formaliteiten..............................................................................................................................120
Economische Effecten........................................................................................................................................120
Openbare versus Onderhandse Emissie.............................................................................................................121
Delegatie van Bevoegdheid...............................................................................................................................122
Publicatie en Transparantie...............................................................................................................................122
Emissieformaliteiten..........................................................................................................................................122
Welke soorten aandelen zijn er? Welke functies hebben die aandelen? Kunnen die functies
worden losgekoppeld?.................................................................................................................126
Aandelen vervullen verschillende belangrijke functies binnen een besloten vennootschap (bv).
De aandeelhouder heeft verschillende rechten en verplichtingen, die de waarde en invloed van
zijn aandelen bepalen.................................................................................................................126
Letteraandelen en aandelen met bepaalde aanduiding.....................................................................................130
Loyaliteitsaandelen............................................................................................................................................130
Obligaties en Effecten........................................................................................................................131
Stemrechten en de berekening van invloed........................................................................................131
Stemrechtloze aandelen.....................................................................................................................................131
Winstbewijzen....................................................................................................................................................133
Participatiebewijzen..........................................................................................................................................133
Tracking-aandelen.............................................................................................................................................134
Claim op nieuwe aandelen................................................................................................................................134
Wat zijn de rechten van een minderheidsaandeelhouder?.......................................................135
Bestuursbelangen en Conflicten.......................................................................................................139
De Complexiteit van het Voorkeursrecht...........................................................................................142
Royeerbaarheid van Certificaten.....................................................................................................143
Economische Rechten en Dividend...................................................................................................143
Vergaderrecht van Certificaathouders............................................................................................143
Certificering als Beschermingsconstructie en in de Praktijk.........................................................144
Jurisprudentie.............................................................................................................................145
Week 3 - Probleem 4...................................................................................................................148
Hoe worden de statuten van een rechtspersoon gewijzigd?......................................................148
Procedure van statutenwijziging........................................................................................................................150
Grenzen aan statutenwijziging..........................................................................................................................150
Voorbeeld: Statutenwijziging bij kapitaalverhoging.........................................................................................150
Hoe wordt een rechtspersoon omgezet?.....................................................................................152
Hoe kan een rechtspersoon fuseren?.........................................................................................159
2
, Uitkoopregeling.................................................................................................................................................163
Juridische Fusie.................................................................................................................................................164
Fusiecode en Toepassing...................................................................................................................................169
Gedragsregels....................................................................................................................................................170
Geschillen en Sancties.......................................................................................................................................170
Materiële Fusiecontrole.....................................................................................................................................170
Hoe werkt de ontbinding van een rechtspersoon?....................................................................170
Ontbinding van een NV of BV..........................................................................................................................170
Turboliquidatie: Snel en Effectief?...................................................................................................................172
Herleving van de Vennootschap........................................................................................................................173
Juridisch Bestaan van BV en NV......................................................................................................................173
De 'Lege' Vennootschap en het Risico van Verkoop........................................................................................173
Vereffening........................................................................................................................................................173
Herstructurering bij verenigingen en coöperaties..............................................................................................174
Herstructurering bij stichtingen.........................................................................................................................175
Herstructurering bij maatschap, vof en cv.........................................................................................................176
Jurisprudentie.............................................................................................................................176
Hoorcollege 3..............................................................................................................................178
De interne besluitvorming.................................................................................................................................185
De externe vertegenwoordiging........................................................................................................................186
Samenloop en interactie tussen besluitvorming en vertegenwoordiging..........................................................187
Bescherming van derden en de werking van vertegenwoordigingsregels.........................................................187
Probleem 5..................................................................................................................................193
Wie kan namens een BV handelen? Wanneer kun je een vennootschap vertegenwoordigen?
(+ Is er een verschil tussen rechtspersonen?)............................................................................193
Het Eerste Kenmerk..........................................................................................................................................194
Het Tweede Kenmerk........................................................................................................................................194
Wettelijk Voorgeschreven Beperkingen............................................................................................................195
Het Derde Kenmerk...........................................................................................................................................196
Loskoppeling van Interne Organisatie en Externe Vertegenwoordiging..........................................................196
Vertegenwoordiging bij Besluit en de Uitzondering.........................................................................................196
De Gevolgen van Nietige of Vernietigde Besluiten..........................................................................................197
Specifieke Regeling voor Benoeming en Commissaris....................................................................................197
Bescherming van de Derde te Goeder Trouw...................................................................................................197
Voorbeeld..........................................................................................................................................................197
In art. 2:240 (130) lid 1 wordt aangegeven dat de vertegenwoordigingsbevoegdheid in ieder geval bij het
bestuur ligt. Dit betekent niet noodzakelijk dat alle bestuurders gezamenlijk moeten handelen, maar het gaat
om het bestuur als besluitvormend college. Uit art. 2:16 lid 2 blijkt dat een besluit van het bestuur als een
rechtshandeling kan worden gezien, wat impliceert dat het bestuur via een besluit de vennootschap kan
vertegenwoordigen. Het bestuur heeft dus de mogelijkheid om bij besluit een volmacht te geven aan een van
de bestuurders of een derde, een onbevoegde handeling achteraf goed te keuren, functionarissen te benoemen
of te ontslaan, of zelfs een aanbod te doen of te accepteren. Een meerderheidsbesluit binnen het bestuur kan
daarbij de tegenwerking van een minderheid neutraliseren, wat aansluit bij de gedachte dat bestuurders
gebonden zijn aan besluiten van het bestuur.....................................................................................................198
Verder kan een vertegenwoordiging bij besluit ook plaatsvinden wanneer de wederpartij aanwezig is bij de
besluitvorming, waardoor de rechtshandeling in dat geval direct wordt voltooid. Is de wederpartij niet
aanwezig, dan moet de inhoud van het besluit nog – mondeling of schriftelijk – aan hem worden medegedeeld,
maar de mededeling zelf geldt niet als een nieuwe rechtshandeling. In zo'n geval fungeert degene die de
mededeling doet als ‘bode’. Deze benadering werd door de Hoge Raad ook bevestigd in de uitspraak van 19
oktober 2001 (Utrechts Monumentenfonds), waarin het bestuur via een besluit aan een derde volmacht gaf om
namens het bestuur een aanbod te aanvaarden..................................................................................................198
Deelneming van de Rechtspersoon aan het Verkeer.........................................................................................198
3
