OPDRACHTEN FUSIES EN OVERNAMES 2025 WEEK 1
Onderwerpen:
- Overnamestructuren
- Herstructureringsmethoden
- Juridische fusie
- Juridische splitsing
CASUS UNILEV/ZWAAN FOOD GROUP
Deze casus is losjes gebaseerd op het bericht van 19 december 2024 in het Financieele Dagblad
‘Unilever verkoopt Unox aan maker Kips-leverworst’. De aan deze casus toegevoegde feiten en de
uitwerking daarvan zijn fictief.
Zwaan Food Group (“ZFG”) is een Europese producent en exporteur van vleeswaren, snacks, soepen
en vegetarische producten. Bij ZFG zijn 1.700 medewerkers werkzaam en ZFG heeft een omzet van
500 miljoen euro. ZFG Holding BV is de topvennootschap van de groep en wil via haar
dochtervennootschap ZF Benelux BV 100% zeggenschap verkrijgen over de activiteiten van Unoxx.
De activiteiten en het merk Unoxx zijn ondergebracht in Unoxx BV (“U BV”), een vennootschap waarin
het beursgenoteerde internationale concern Unilev NV 80% van de aandelen houdt en Jansen Beheer
BV 20% van de aandelen houdt. De beoogde overname door ZF Benelux BV omvat ook de
productielijnen van Unilev voor soepen in stazakken, van het eigen merk van Unilev, dat samen met
andere activiteiten is ondergebracht in EM BV, een andere dochter van Unilev NV.
Het bestuur van ZFG Benelux BV benadert het bestuur van U BV en EM BV. Het bestuur van U BV laat
weten dat haar aandeelhouders waarschijnlijk bereid zullen zijn mee te werken aan de verkoop.
Vooral aandeelhouder Jansen Beheer BV, die veel schulden heeft vanwege een andere onderneming,
kan de cash wel gebruiken en is al een tijdje op zoek naar een goede “exit”. Unilev lijkt minder
gemakkelijk te overtuigen van de verkoop van Unoxx maar wel van de soepen van het eigen merk.
Mocht een overname doorgang vinden, dan zal toezichthouder ACM nog zijn fiat moeten geven (week
7).
Vraag 1
ZFG Benelux twijfelt of de overname gestructureerd moet worden als een bedrijfsfusie, aandelenfusie
en/of juridische fusie.
a. Teken en leg uit hoe deze drie overnamevormen er concreet uit komen te zien. Wie zijn
daarbij partij?
,b. Welke overnamevorm vindt u, vanuit het perspectief van koper ZFG Benelux BV, het meest
dan wel het minst geschikt? Motiveer de voor- en nadelen van de drie verschillende
mogelijkheden. Betrek daarbij de positie en mogelijke reactie van verkopers Unilev en Jansen
Beheer en de vraag wie goedkeurings- en adviesrechten hebben.
Er kan gedacht worden aan de bedrijfsfusie, aandelen fusie of juridische fusie. Het doel van ZF
Benelux BV is om 100% zeggenschap te verkrijgen over de activiteiten van Unoxx. In casu lijkt
een aandelenfusie dan ook het meest bijpassend.
Bedrijfsfusie
ZF Benelux BV is de koper. Jansen Beheer BV en Unilev NV zijn de verkopers, indien er sprake
is van een aandelenfusie. Bij een bedrijfsfusie zijn EM BV en U BV de verkopers. Je spreekt
eerder van verdwijnende en verkrijgende vennootschap. Holding is vaak leeg.
Uninev heeft als beursvennootschap een verplichting om een RvC te hebben, volgens de
Corporate Governance-code. Is soft-law, maar wel van toepassing voor
beursvennootschappen. Ook ZF Benelux BV is een structuurvennootschap, wegens de grote
van de onderneming. Ook zij zijn dus verplicht om een RvC te hebben.
Instemmen met een fusie gaat op basis van de vertegenwoordigingsbevoegdheid. Of één
handtekening van een bestuurder voldoende is, hangt dus af van de statuten. Een
bestuursbesluit is niet nodig volgens de wet, maar wel verstandig.
Bij een structuurregeling is toestemming van de RvC vereist voor (art. 2:164/2:274 BW). Er zou
in de statuten kunnen staan dat toestemming van de RvC nodig is bij een aandelenoverdracht
boven een bepaald bedrag. Volgens de Corporate Governance code (principe 2.8 en 2.8.1)
moet de RvC worden ingelicht worden bij een fusie. Dit is het geval bij Unilev NV, nu het gaat
om een beursvennootschap. Als er een overnamebod wordt gedaan, dan draagt bestuur zorg
dat RvC tijdig wordt betrokken bij het overnameproces. Geen formele goedkeuring, maar wel
actieve betrokkenheid.
,ZFG Holding BV hoeft als aandeelhouder niet betrokken worden bij de fusie, nu dit nergens in
de wet staat. Zou wel in de statuten kunnen staan. Er is sprake van een materiële liquidatie.
Hele belangrijke besluiten van vennootschappen zijn voorbehouden voor de aandeelhouders
volgens literatuur. Het zou kunnen vallen onder art. 2:217 BW. Voor een NV is art. 2:107a BW
van toepassing, daar zou indirect uitgehaald kunnen worden dat goedkeuring van de AvA
vereist. Dit artikel kan niet analoog worden toegepast voor de BV (zie Hof Human Concern).
Bij een activa-passiva-transactie (overgang van onderneming) gaan de rechten en
verplichtingen voortvloeiende uit arbeidsovereenkomst mee (art. 7:662 en 7:663 BW).
Bij medezeggenschapsrechten speelt de OR een rol (art. 25 lid 1 sub a en b WOR). Bij sub a
gaat het om de overdracht van zeggenschap, waardoor vennootschap adviesplichtig is. Bij sub
b gaat het over het vestigen, overnemen of afstoten van zeggenschap.
Aandelenfusie
Bij een aandelenfusie zijn Jansen Beheer BV en Unilev NV verkopers en ZF Benelux BV koper.
Bestuurders van de verdwijnende vennootschappen hoeven niet in te stemmen, maar
medewerking is wel nodig. Een notariële akte is wel vereist en daar kan de doelvennootschap
(vertegenwoordigd door haar bestuur) betrokken zijn (art. 2:196 en 2:196a BW). Ook de
blokkeringsregeling dient in acht te worden genomen (art. 2:195 BW). RvC koper is hetzelfde.
RvC verkoper speelt ook nog een rol. RvC van doelvennootschap zijn niet relevant.
Net ging het om het overnemen van activa en passiva, is niet het overnemen van een
deelneming. Nu is daar wel sprake van, waardoor art. 2:274 sub e BW van toepassing is en de
RvC van ZF Benelux BV wel benaderd moet worden.
AvA van Jansen Beheer BV hoeft niet benaderd te worden. Als je goedkeuring nodig hebt bij
Unilev NV, moet je alle aandeelhouders van een beursvennootschap bijeen roepen. Hier dus
kijken of art. 2:107a BW van toepassing. Adviseurs van Unilev zullen zeggen dat dit niet zo is,
omdat concern veel groter is dan dit. Als dat artikel niet van toepassing is, hoeft AvA niet bijeen
geroepen te worden.
Bij een overdracht van aandelen is er geen sprake van een overgang van onderneming,
waardoor dit verder geen invloed heeft op arbeidsovereenkomsten.
Bij een aandelentransactie is art. 25 lid 1 sub a WOR van toepassing, alleen OR
doelvennootschap is lijdend voorwerp, dus niet echt een besluit vanuit de doelvennootschap.
In literatuur (Van Schilfgaarde) wordt geconstrueerd dat sprake is van besluit van
aandeelhouders, waarbij door toerekening/medeondernemerschap het aan een
doelvennootschap komt, waardoor er een besluit is, waardoor wel advies moet worden
gegeven (?).
Juridische fusie
Bij juridische fusie gaan alle activa en passiva onder algemene titel over naar ZF Benelux BV,
dus niet enkel de soepen maar alles. Een interne herstructurering voorafgaand de
, aandelenoverdracht is dan een optie. Soependivisie splits je dan af naar een nieuw op te
richten vennootschap (EMZ BV). Dit laatste ook bij aandelenoverdracht.
Het hele bestuur moet betrokken worden bij een juridische fusie, omdat eerst een voorstel tot
fusie nodig is. Dit wordt opgesteld door het gehele bestuur van de verkrijgende en
verdwijnende vennootschappen, en alle bestuurders moeten alle handtekeningen eronder
zetten. Dit is geen bevoegdheidshandeling, maar een feitelijke (art. 2:312 lid 1 en 3 BW).
Hetzelfde geldt voor de RvC, die moet ook meedoen (art. 2:312 lid 4 BW). Besluit tot fusie
wordt door de AvA genomen, omdat de onderneming verdwijnt (art. 2:317 lid 1 en 3 jo. 2:231
jo. 2:330 BW). Volgens art. 2:331 lid 1 en 4 BW is bij een verkrijgende vennootschap een
bestuursbesluit tot fusie voldoende en bij een moeder-dochterfusie voor de verdwijnende
vennootschap.
Bij juridische fusie gaat alles onder algemene titel over, dus ook alle arbeidsovereenkomsten.
---
Jansen Beheer B.V. heeft geld nodig, dus liever cash. Het gevolg van een juridische fusie is dat
de verkrijgende vennootschap aandelen toekent aan de aandeelhouders van de verdwijnende
vennootschap. Tegenprestatie is dus aandelen, geen cash, tenzij het een dusdanig klein bedrag
is dat je net buiten de boot valt. Dan mag wel een max bedrag uitgekeerd worden (art. 2:325).
Een aandelentransactie lijkt dus het meest toepasselijk, zodat Jansen Beheer BV direct de
koopprijs krijgt. Bij activa wordt de koopprijs betaald aan U BV, waardoor er nog een
dividenduitkering moet plaatsvinden, en niet direct Jansen Beheer BV. Jansen Beheer BV is een
minderheidsaandeelhouder, terwijl je voor een dividenduitkering de meerderheid nodig hebt.
Bij EM BV zul je eerst een gedeelte afsplitsen in een aparte BV en die BV overnemen d.m.v.
bedrijfsfusie.
Onderzoek naar de doelvennootschap is dus van belang, om de juiste manier van fusie te
kiezen. Bij een aandelentransactie kijk je naar alle overeenkomsten, om change-of-control
(wijziging van zeggenschap) clausules op te sporen, omdat deze ervoor zorgen dat een
overeenkomst ontbonden kan worden. Er kan ook gedacht worden aan bepaalde vergunningen
die niet overdraagbaar zijn.
Partijen besluiten te kiezen voor een verkoop en levering van aandelen. Voordat de overname plaats
vindt moet er een interne herstructurering bij EM BV plaats vinden teneinde de soepen in een aparte
BV onder te brengen zodat daarna de aandelen kunnen worden verkocht en overgedragen.
Vraag 2
a. Hoe kan een dergelijke interne herstructurering bij EM BV met gebruikmaking van een
juridische splitsing het beste plaatsvinden?
Er zal een afsplitsing naar een dochtervennootschap moeten plaatsvinden. Dit is een
eenvoudige afsplitsing. Het is ook mogelijk om te splitsen naar een zustervennootschap (ook
eenvoudige splitsing).
Onderwerpen:
- Overnamestructuren
- Herstructureringsmethoden
- Juridische fusie
- Juridische splitsing
CASUS UNILEV/ZWAAN FOOD GROUP
Deze casus is losjes gebaseerd op het bericht van 19 december 2024 in het Financieele Dagblad
‘Unilever verkoopt Unox aan maker Kips-leverworst’. De aan deze casus toegevoegde feiten en de
uitwerking daarvan zijn fictief.
Zwaan Food Group (“ZFG”) is een Europese producent en exporteur van vleeswaren, snacks, soepen
en vegetarische producten. Bij ZFG zijn 1.700 medewerkers werkzaam en ZFG heeft een omzet van
500 miljoen euro. ZFG Holding BV is de topvennootschap van de groep en wil via haar
dochtervennootschap ZF Benelux BV 100% zeggenschap verkrijgen over de activiteiten van Unoxx.
De activiteiten en het merk Unoxx zijn ondergebracht in Unoxx BV (“U BV”), een vennootschap waarin
het beursgenoteerde internationale concern Unilev NV 80% van de aandelen houdt en Jansen Beheer
BV 20% van de aandelen houdt. De beoogde overname door ZF Benelux BV omvat ook de
productielijnen van Unilev voor soepen in stazakken, van het eigen merk van Unilev, dat samen met
andere activiteiten is ondergebracht in EM BV, een andere dochter van Unilev NV.
Het bestuur van ZFG Benelux BV benadert het bestuur van U BV en EM BV. Het bestuur van U BV laat
weten dat haar aandeelhouders waarschijnlijk bereid zullen zijn mee te werken aan de verkoop.
Vooral aandeelhouder Jansen Beheer BV, die veel schulden heeft vanwege een andere onderneming,
kan de cash wel gebruiken en is al een tijdje op zoek naar een goede “exit”. Unilev lijkt minder
gemakkelijk te overtuigen van de verkoop van Unoxx maar wel van de soepen van het eigen merk.
Mocht een overname doorgang vinden, dan zal toezichthouder ACM nog zijn fiat moeten geven (week
7).
Vraag 1
ZFG Benelux twijfelt of de overname gestructureerd moet worden als een bedrijfsfusie, aandelenfusie
en/of juridische fusie.
a. Teken en leg uit hoe deze drie overnamevormen er concreet uit komen te zien. Wie zijn
daarbij partij?
,b. Welke overnamevorm vindt u, vanuit het perspectief van koper ZFG Benelux BV, het meest
dan wel het minst geschikt? Motiveer de voor- en nadelen van de drie verschillende
mogelijkheden. Betrek daarbij de positie en mogelijke reactie van verkopers Unilev en Jansen
Beheer en de vraag wie goedkeurings- en adviesrechten hebben.
Er kan gedacht worden aan de bedrijfsfusie, aandelen fusie of juridische fusie. Het doel van ZF
Benelux BV is om 100% zeggenschap te verkrijgen over de activiteiten van Unoxx. In casu lijkt
een aandelenfusie dan ook het meest bijpassend.
Bedrijfsfusie
ZF Benelux BV is de koper. Jansen Beheer BV en Unilev NV zijn de verkopers, indien er sprake
is van een aandelenfusie. Bij een bedrijfsfusie zijn EM BV en U BV de verkopers. Je spreekt
eerder van verdwijnende en verkrijgende vennootschap. Holding is vaak leeg.
Uninev heeft als beursvennootschap een verplichting om een RvC te hebben, volgens de
Corporate Governance-code. Is soft-law, maar wel van toepassing voor
beursvennootschappen. Ook ZF Benelux BV is een structuurvennootschap, wegens de grote
van de onderneming. Ook zij zijn dus verplicht om een RvC te hebben.
Instemmen met een fusie gaat op basis van de vertegenwoordigingsbevoegdheid. Of één
handtekening van een bestuurder voldoende is, hangt dus af van de statuten. Een
bestuursbesluit is niet nodig volgens de wet, maar wel verstandig.
Bij een structuurregeling is toestemming van de RvC vereist voor (art. 2:164/2:274 BW). Er zou
in de statuten kunnen staan dat toestemming van de RvC nodig is bij een aandelenoverdracht
boven een bepaald bedrag. Volgens de Corporate Governance code (principe 2.8 en 2.8.1)
moet de RvC worden ingelicht worden bij een fusie. Dit is het geval bij Unilev NV, nu het gaat
om een beursvennootschap. Als er een overnamebod wordt gedaan, dan draagt bestuur zorg
dat RvC tijdig wordt betrokken bij het overnameproces. Geen formele goedkeuring, maar wel
actieve betrokkenheid.
,ZFG Holding BV hoeft als aandeelhouder niet betrokken worden bij de fusie, nu dit nergens in
de wet staat. Zou wel in de statuten kunnen staan. Er is sprake van een materiële liquidatie.
Hele belangrijke besluiten van vennootschappen zijn voorbehouden voor de aandeelhouders
volgens literatuur. Het zou kunnen vallen onder art. 2:217 BW. Voor een NV is art. 2:107a BW
van toepassing, daar zou indirect uitgehaald kunnen worden dat goedkeuring van de AvA
vereist. Dit artikel kan niet analoog worden toegepast voor de BV (zie Hof Human Concern).
Bij een activa-passiva-transactie (overgang van onderneming) gaan de rechten en
verplichtingen voortvloeiende uit arbeidsovereenkomst mee (art. 7:662 en 7:663 BW).
Bij medezeggenschapsrechten speelt de OR een rol (art. 25 lid 1 sub a en b WOR). Bij sub a
gaat het om de overdracht van zeggenschap, waardoor vennootschap adviesplichtig is. Bij sub
b gaat het over het vestigen, overnemen of afstoten van zeggenschap.
Aandelenfusie
Bij een aandelenfusie zijn Jansen Beheer BV en Unilev NV verkopers en ZF Benelux BV koper.
Bestuurders van de verdwijnende vennootschappen hoeven niet in te stemmen, maar
medewerking is wel nodig. Een notariële akte is wel vereist en daar kan de doelvennootschap
(vertegenwoordigd door haar bestuur) betrokken zijn (art. 2:196 en 2:196a BW). Ook de
blokkeringsregeling dient in acht te worden genomen (art. 2:195 BW). RvC koper is hetzelfde.
RvC verkoper speelt ook nog een rol. RvC van doelvennootschap zijn niet relevant.
Net ging het om het overnemen van activa en passiva, is niet het overnemen van een
deelneming. Nu is daar wel sprake van, waardoor art. 2:274 sub e BW van toepassing is en de
RvC van ZF Benelux BV wel benaderd moet worden.
AvA van Jansen Beheer BV hoeft niet benaderd te worden. Als je goedkeuring nodig hebt bij
Unilev NV, moet je alle aandeelhouders van een beursvennootschap bijeen roepen. Hier dus
kijken of art. 2:107a BW van toepassing. Adviseurs van Unilev zullen zeggen dat dit niet zo is,
omdat concern veel groter is dan dit. Als dat artikel niet van toepassing is, hoeft AvA niet bijeen
geroepen te worden.
Bij een overdracht van aandelen is er geen sprake van een overgang van onderneming,
waardoor dit verder geen invloed heeft op arbeidsovereenkomsten.
Bij een aandelentransactie is art. 25 lid 1 sub a WOR van toepassing, alleen OR
doelvennootschap is lijdend voorwerp, dus niet echt een besluit vanuit de doelvennootschap.
In literatuur (Van Schilfgaarde) wordt geconstrueerd dat sprake is van besluit van
aandeelhouders, waarbij door toerekening/medeondernemerschap het aan een
doelvennootschap komt, waardoor er een besluit is, waardoor wel advies moet worden
gegeven (?).
Juridische fusie
Bij juridische fusie gaan alle activa en passiva onder algemene titel over naar ZF Benelux BV,
dus niet enkel de soepen maar alles. Een interne herstructurering voorafgaand de
, aandelenoverdracht is dan een optie. Soependivisie splits je dan af naar een nieuw op te
richten vennootschap (EMZ BV). Dit laatste ook bij aandelenoverdracht.
Het hele bestuur moet betrokken worden bij een juridische fusie, omdat eerst een voorstel tot
fusie nodig is. Dit wordt opgesteld door het gehele bestuur van de verkrijgende en
verdwijnende vennootschappen, en alle bestuurders moeten alle handtekeningen eronder
zetten. Dit is geen bevoegdheidshandeling, maar een feitelijke (art. 2:312 lid 1 en 3 BW).
Hetzelfde geldt voor de RvC, die moet ook meedoen (art. 2:312 lid 4 BW). Besluit tot fusie
wordt door de AvA genomen, omdat de onderneming verdwijnt (art. 2:317 lid 1 en 3 jo. 2:231
jo. 2:330 BW). Volgens art. 2:331 lid 1 en 4 BW is bij een verkrijgende vennootschap een
bestuursbesluit tot fusie voldoende en bij een moeder-dochterfusie voor de verdwijnende
vennootschap.
Bij juridische fusie gaat alles onder algemene titel over, dus ook alle arbeidsovereenkomsten.
---
Jansen Beheer B.V. heeft geld nodig, dus liever cash. Het gevolg van een juridische fusie is dat
de verkrijgende vennootschap aandelen toekent aan de aandeelhouders van de verdwijnende
vennootschap. Tegenprestatie is dus aandelen, geen cash, tenzij het een dusdanig klein bedrag
is dat je net buiten de boot valt. Dan mag wel een max bedrag uitgekeerd worden (art. 2:325).
Een aandelentransactie lijkt dus het meest toepasselijk, zodat Jansen Beheer BV direct de
koopprijs krijgt. Bij activa wordt de koopprijs betaald aan U BV, waardoor er nog een
dividenduitkering moet plaatsvinden, en niet direct Jansen Beheer BV. Jansen Beheer BV is een
minderheidsaandeelhouder, terwijl je voor een dividenduitkering de meerderheid nodig hebt.
Bij EM BV zul je eerst een gedeelte afsplitsen in een aparte BV en die BV overnemen d.m.v.
bedrijfsfusie.
Onderzoek naar de doelvennootschap is dus van belang, om de juiste manier van fusie te
kiezen. Bij een aandelentransactie kijk je naar alle overeenkomsten, om change-of-control
(wijziging van zeggenschap) clausules op te sporen, omdat deze ervoor zorgen dat een
overeenkomst ontbonden kan worden. Er kan ook gedacht worden aan bepaalde vergunningen
die niet overdraagbaar zijn.
Partijen besluiten te kiezen voor een verkoop en levering van aandelen. Voordat de overname plaats
vindt moet er een interne herstructurering bij EM BV plaats vinden teneinde de soepen in een aparte
BV onder te brengen zodat daarna de aandelen kunnen worden verkocht en overgedragen.
Vraag 2
a. Hoe kan een dergelijke interne herstructurering bij EM BV met gebruikmaking van een
juridische splitsing het beste plaatsvinden?
Er zal een afsplitsing naar een dochtervennootschap moeten plaatsvinden. Dit is een
eenvoudige afsplitsing. Het is ook mogelijk om te splitsen naar een zustervennootschap (ook
eenvoudige splitsing).
