Sociaalzekerheidsrecht
OG-lesweek 1
Participatie wet wordt uitgevoerd door de gemeente
De rest op het gebied van uitkeringen wordt gedaan door het UWV
Werkloosheidsuitkering
Wordt uitgevoerd via het UWV
Om in aanmerking te komen voor WW-uitkering moet er sprake zijn van arbeidsurenverlies, het moet hierbij
gaan om minimaal verlies van 5 uur of 50% van het gemiddelde aantal arbeidsuren. Er hoeft dus geen einde
dienstverband te zijn.
Krijg je bij beëindiging arbeidsovereenkomst door werkgever (Let op! Ontslag op staande voet en verwijtbaar
werkeloos is anders)
Hoogte van deze uitkering wordt gebaseerd op laatstverdiende loon, 70% van het maximum dagloon
Aan een werkloosheidsuitkering zit een Referte-eis verbonden (36/52), aantal weken werkt en aantal uren
Nederlandse stelsel van sociale zekerheid
In de sociale zekerheid maken we een onderscheid tussen werknemersverzekeringen, volksverzekeringen en
sociale voorzieningen. Deze driedeling heeft te maken met:
- De kring van verzekerden (personele werkingssfeer): wie is verzekerd en dus rechthebbend
- De financiering: wie betaald (de overheid, alle inwoners van Nederland, werkgevers en/of
werknemers)
- De uitvoering: waar moet men de uitkering aanvragen en wie verstrekt de uitkering;
- De voorwaarden: wat is de hoogte en de duur van de uitkering en kent de regeling een (partner)
inkomenstoets en/of een vermogenstoets
Onder de werknemersverzekeringen vallen de werkloosheidswet (WW), arbeidsongeschiktheidsverzekering
(WAO), arbeidsongeschikt na ziekte (Wet WIA) en de ziektewet (ZW).
Onder de volksverzekeringen vallen de AOW, de Wet langdurige zorg (WLZ), de algemene nabestaandenwet
(Anw) en de Znw.
De overheid speelt een belangrijke rol bij het opvangen van de verschillende sociale risico’s, dit noemen we de
verzorgingsstaat. In die verzorgingsstaat rust op de overheid de verplichting om de burger te vrijwaren tegen
een gebrek aan gezondheid, een gebrek aan inkomen, enzovoort.
UWV onder verantwoordelijk van ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid, SVB (sociale
verzekeringsbank, overheid; gemeente. Wajong uitgevoerd door UWV
De participatiewet (sociale voorzieningen) wordt uitgevoerd door de gemeente, de kinderbijslagwet wordt
uitgevoerd door de SVB, de wet IOAW wordt uitgevoerd door de gemeente, de toeslagenwet wordt uitgevoerd
door het UWV. Ook de AOW wordt uitgevoerd door de SVB
Onder de werknemersverzekeringen vallen de WW, de WAO, de Wet WIA en de ZW.
Verzekerd als je werknemer bent. Eerst kijken is er sprake van een werknemer uit de definitie halen die in de
wet staat. Onder de volksverzekeringen vallen de AOW, de Wet langdurige zorg (WLZ), de algemene
nabestaandenwet (Anw) en de Znw.
- Recht hebben op WW-uitkering
Werkloos = arbeidsurenverlies + beschikbaarheid
De werkeloosheidswet is er om het verlies aan inkomen van mensen die werkloos worden zoveel mogelijk te
beperken. Om een WW-uitkering te kunnen krijgen moet je van het recht hebben op de uitkering deze ook
geldend kunnen maken. Werknemers die werkloos zijn geworden vanwege een ontslag op bedrijfseconomische
gronden. Een werknemer die als gevolg van een bedrijfseconomische reden dan wel een andere reden,
bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid voor de functie, werkloos wordt, krijgt mogelijk een uitkering op grond van
de WW
1
, Een arbeidsuur is een uur waarover de werknemer loon heeft ontvangen dan wel waarover recht op loon
bestaat. Op grond van artikel 15 Tm 21 WW gelden er 4 eisen.
EIS 1: Werknemer in de zin van de WW
- Als iemand een arbeidsovereenkomst of een ambtelijke aanstelling heeft, dan is diegene dus in de
regel werknemer in de zin van de WW. Van belang is dat iemand in loondienst is. Is voldaan aan de
eisen van art. 7:610 BW dan is de werknemer daardoor automatisch verzekerd voor de WW.
- Op deze regel zijn echter uitzonderingen, de werknemer die de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt
art. 3 lid 1 WW. Ook de opgesomde personen in art. 6 lid 1 WW.
EIS 2: Werkloos
- Werkloos zijn in de zin van art. 16 WW betekend dat er sprake dient te zijn van arbeidsurenverlies en
beschikbaarheid. Het gaat hierbij om cumulatieve eisen die kunnen worden geïllustreerd in een
rekensommetje namelijk: werkloos= arbeidsurenverlies + beschikbaarheid.
- 5 uur of meer verlies per week.
- 10 uur of minder dan minstens 50% arbeidsurenverlies.
- Beschikbaar voor de arbeidsmarkt.
EIS 3: De referte-eis
- Artikel 17 WW
- Wordt ook wel als ’26 in 36’-eis of wekeneis genoemd. Houdt in dat er in de periode van 36
kalenderweken direct voorgaand aan de eerst werkloosheid dag in 26 weken als werknemer arbeid
dient te zijn verricht. De werknemer moet dus voldoende hebben gewerkt. Een week telt mee als de
werknemer ten minste één arbeidsuur in die week heeft.
Het gaat er uitsluitend om dat er binnen de periode van 36 weken in 26 weken is gewerkt in de zin dat
er sprake moet zijn van ‘ten minste één arbeidsuur per kalenderweek’.
EIS 4: Er mag geen sprake zijn van een uitsluitingsgrond
- Is een zogenoemde uitsluitingsgrond aanwezig, dan ontstaat het recht op WW niet, art 19 lid 1 WW.
Als iemand voldoet aan de 4 uit 5 eis dan heeft hij recht op een verlengde WW-uitkering, dit houdt in dat de
werknemer in de vijf kalenderjaren direct voorgaand aan het jaar waarin de eerste dag van werkloosheid ligt
minimaal 208 uren per jaar loon moet hebben ontvangen. Artikel 42 lid 2 sub a WW.
Om WW te krijgen moet je deze geldend maken, dit doe je door je aan de verplichtingen te houden, art 22 tm
26 WW. Artikel 27 en 27a WW zijn de sancties van het niet nakomen van de verplichtingen.
- Hoogte van de WW-uitkering
De hoogte van de loongerelateerde WW-basisuitkering bedraagt gedurende de eerste twee maanden 75% van
het maandloon en vanaf de derde maand 70% van het maandloon. Artikel 47 jo artikel 1b WW
Het maandloon bedraagt 21,75 maal het dagloon. Het dagloon is 1/261 deel van het loon dat de werknemer
verdiende in de periode van één jaar (de referteperiode) voorafgaande aan de salarisperiode waarin het
arbeidsverlies is ingetreden. Art 1b lid 1 en 2 WW
Het dagloon kan nooit meer zijn dan het maximumdagloon, maximum dagloon 2023 €256,54 per dag.
Eerste twee maanden 75% van het maandloon
Maandloon 21,75 x dagloon
Dagloon 1/261 van loon over afgelopen jaar
Vanaf derde maand 70% van het maandloon
- De duur en de opbouw van een WW-uitkering
Voldoe je aan de verplichtingen krijg je een uitkering van 3 maanden, om een verlenging te kunnen krijgen
moet je kunnen voldoen aan de 4 uit 5 eis. De duur van deze verlenging bereken je door arbeidsverleden.
2