Zusammenfassung Sammenvatting Hoofdstuk 3 Pindcode (Economie) - 1 KGT

Als er iemand stopt met werken in een bedrijf, komt er een plek vrij. Dan wordt die functie
'vacant'. Er komt dan een vacature vrij. Je kan dan een sollicitatiebrief sturen of een
sollicitatieformulier invullen. Als je het bedrijf misschien in het bedrijf zou willen hebben als
arbeider, kan je op sollicitatiegesprek komen. Daaruit wordt bepaald of je wordt aangenomen
of niet. Dit noemen we de arbeidsmarkt. In de meeste bedrijven is sprake van een
arbeidsverdeling. Dit betekent, dat een werknemer zich focust op iets specifieks,
bijvoorbeeld op koken, iemand anders werkt in de bediening. Als iedereen zich bezighoudt
met waar hij/zij goed in is, dan is er sprake van arbeidsverdeling. Dit leidt tot kwalitatief
betere en snellere productie. Dit wordt ook wel ‘Specialisme’ genoemd. Sommige
werknemers werken langer dan andere, als je tussen de 0 en 36 uur per week werkt, heb je
een deeltijdbaan (parttime), als je tussen de 36 en 40 uur per week werkt, heb je een
voltijdbaan (fulltime). Het aantal uur kan je soms kiezen, en soms zit het vast aan je functie.

In een bedrijf heb je altijd een werkgever, dit is de baas van het bedrijf. Dan heb je één of
meer mensen in dienst die je loon (of salaris) betaald. Als je geen werkgever bent, ben je
een werknemer. Dan verricht je arbeid, en je wordt betaald door je werkgever. De meeste
mensen verdienen geld als ze werknemer zijn, en dus bij een andere baas werken. Als je
ergens werkt, spreek je met je werkgever een paar dingen af. Hierin staan dingen over je
loon, werktijden, vakantiedagen, pensioen, en soms ook een proeftijd. Dit noem je een
arbeidsovereenkomst. Je hebt meestal ook de mogelijkheid om een proeftijd af te spreken
met je baas. In deze tijd kan de werkgever kijken of de werknemer een aanwinst zou zijn
voor het bedrijf, en de werknemer kan kijken of hij het werk leuk vindt. De werknemer wordt
wel gewoon betaald in de proeftijd. De proeftijd mag maximaal 2 maanden duren, het mag
ook korter, of helemaal niet, als het maar niet langer duurt dan 2 maanden.

Er zijn per bedrijfstak ook gezamenlijke afspraken. Alle werknemers en werkgevers in een
bepaalde bedrijfstak bespreken dan samen voorwaarden voor werknemers. Dit noemen ze
een collectieve arbeidsovereenkomst, afgekort met cao. Dit geldt dan voor alle werknemers
en gever binnen een bepaalde bedrijfstak. Iedereen die werkt krijgt loon. Er wordt dan een
brutoloon afgesproken in je arbeidsovereenkomst. Hier overheen komen dan ook nog
sociale premies en loonbelastingen. Na de inhoudingen hou je het nettoloon over. Als je
werkt ontvang je dus loon, maar hier zijn veel afspraken over gemaakt. Deze staan in je
arbeidsovereenkomst, maar ook in de wet. Er is namelijk een bepaalde weet. De wet op
minimum(jeugd)loon. Hierin staan bedragen die je minimaal per week moet ontvangen. Dit is
om uitbuiting te voorkomen. Tussen de 15 en 21 jaar geldt een minimumjeugdloon. Dit is
een bepaald percentage van het minimumloon. Hoe ouder, hoe hoger je minimumloon is! Als
je 21 jaar of ouder bent moet je minstens het minimumloon ontvangen. Dit word niet hoger
naarmate je ouder wordt. Bedrijven hebben altijd de mogelijkheid om meer loon te bieden
dan de wet minimaal voorschrijft. Buiten de wet op minimumloon en minimumjeugdloon, zijn
er meer die je beschermen. Eén daarvan is de arbowet. Dit staat voor
arbeidsomstandigheden. Hierin staan wetten over de veiligheid van werknemers.
Bijvoorbeeld bescherming als je met machines werkt, en een goede bureaustoel op kantoor.
Ook wetten over daglicht, ventilatie en nooduitgangen staan daar. Verder is er nog en wet
die werknemers beschermt: de Arbeidstijdenwet. Hierin staan wetten over werk- en
rusttijden. Bijvoorbeeld hoeveel uur je maximaal per dag of week aaneengesloten en totaal
mag werken, en hoeveel pauze je moet krijgen per uur. Voor jongeren gelden speciale
regels.