Gebitsontwikkeling: samenvatting tandmorfologie

Samenvatting tandmorfologie
2.1 Tandnummers
We delen de mond op in 4 kwadranten: 1, 2, 3 en 4




 Rechts en links is hier in functie van de patiënt
Bij een melktandgebit spreken we van de kwadranten 5, 6, 7 en 8
Bij een wisselgebit komen de verschillende kwadranten door elkaar voor.
Zo kan het eerste kwadrant bestaan uit de elementen 11, 12, 53, 54, 55, 56

2.2 Soorten tanden
Anterieure elementen of fronttanden
 Snijtanden (centrale en laterale)
 Hoektanden
 Esthetiek en afbijten
Posterieure elementen
 Premolaren (eerste en tweede)
 Molaren (eerste, tweede en derde)
 Kauwzone
Bovenkaak = maxilla
Onderkaak = mandibula

2.4 Oriëntatie
“Aan de buitenkant”
 Bucaal = naar de wang toe
 Labiaal = naar de lip toe (wordt eigenlijk niet gebruikt)
“Aan de binnenkant”
 Linguaal = naar de tong toe (tanden in de mandibula/onderkaak)
 Palataal = naar het palatum (=verhemelte) toe (tanden in de
maxilla/bovenkaak)
Op 1 tand
 Occlusaal = naar het kauwvlak toe (bij molaren)
 Incisaal = naar de snijrand toe (bij frontelementen)

1

,  Apicaal = naar de wortelpunt (=apex) toe
 Cervicaal = naar de tandhals (=cervix) toe (=richting het tandvlees)
Binnen een kwadrant
 Mesiaal = naar het middenvlak toe
 Distaal = weg van het middenvlak
 Proximaal (vlak) = naar het zijvlak
Tussen verschillende kwadranten
 Contralateraal = Hetzelfde element aan de andere zijde van dezelfde
kaakhelft
o Bv: 25 en 15, 32 en 42
 Antagonist = De tand uit de andere kaakhelft die contact maakt met de
betreffende tand
o Bv: 31 en 32 zijn een antagonist van 21


3. Overzicht van de individuele tanden
Algemeen:
 wortel buigt zo goed als altijd af naar distaal
 snijrand altijd in verlengde van de wortel  bouwkunde

3.1 De maxillaire centrale snijtand
 Kegelvormige wortel
 Mesiale incisale hoek eerder recht
 Distale incisale hoek meer afgerond
 Mesiale contactpunt met tand er naast veel
meer incisaal
 Buccaal vlak is bol
 Palatale zijde
o Sterk uitgesproken cingulum (thv cervicale deel vd kroon), gaat over
in 2 marginale kammen
 voor extra stevigheid (hier vooral voor afbijten van voedsel)
 Bevat vooral dentine  grotere buigsterkte om de laterale
krachten te kunnen dragen
 Door cingulum loopt fissuur van de fossa lingualis 
weerstand tegen de trekkrachten

3.2 De mandibulaire centrale snijtand
 Meer rechte hoeken
 Afwijking van hoekpunt naar distaal
 Meer krachten buccaal  versteviging nodig
 Buccaal vlak eerder vlak
 Nauwelijks marginale kammen

3.3 De maxillaire laterale snijtand
 Vergelijk met centrale snijtand
o Langere wortel

2