Gedragsneurowetenschappen
INHOUDSTAFEL
DEEL 1 : CELLULAIRE ANATOMIE & NEUROFYSIOLOGIE 2
H1. Conceptueel kader 2
H2. Cellulaire fylogenese 2
H3. Cellulaire neuroanatomie 3
3.1 Neuronen 3
3.1.1 Celstructuur 3
3.1.1.1 Cellichaam 3
3.1.1.2 Dendrieten 4
3.1.1.3 Axon 5
3.1.2 Synaps 6
3.1.3 Celmembraan 7
3.1.4 Neuronaal cytoskelet 7
3.1.5 Axonaal transport 7
3.1.6 Energieverbruik in de zenuwcel 8
3.1.7 Indeling van de neuronen 8
3.1.8 Structurele en functionele componenten van het neuron 8
3.1.9 Richting van het signaal 8
3.2 Neuroglia of gliacellen 9
3.2.1 Gliacellen in het centrale zenuwstelsel 9
Astrocyten 9
Oligodendrocyten 9
Microgliocyten/microgliacellen 9
3.2.2 Gliacellen in het perifere zenuwstelsel 9
H4. Cellulaire neurofysiologie: de zenuwimpuls 10
4.1 Interactie tussen de cel en haar omgeving 10
4.1.1 Signaaltransductie 10
4.1.2 De celmembraan als scheidingswand tussen het intra- en extracellulaire milieu 10
4.1.3 Transmembraankanalen 10
4.1.3.1 Passief transport 10
4.1.3.2 Actief transport 10
4.1.4 Ionenkanalen 11
4.1.5 Concentratie- en potentiaalgradiënt 11
4.1.5.1 Diffusiekracht en elektrostatische kracht 11
4.1.5.2 Handhaving van de rustmembraanpotentiaal via passieve membraanstromen en actieve Na+
K+ -pomp 12
4.2 Rustpotentiaal 12
4.3 Neuronale actiepotentiaal of zenuwimpuls: 13
De veranderlijke permeabiliteit van de celmembraan a.b.v de werking van prikkelbare cellen 13
4.3.1 Actiepotentiaal 13
4.3.2 Fasen binnen de actiepotentiaal 13
4.4 Eigenschappen van de zenuwimpuls 14
Lina Siyahya 1
, 4.5 Voortgeleiding van het zenuwimpuls 15
4.5.1 Het mechanisme van voortgeleiding 15
H5. Neurotransmissie 16
5.1 Synaptische organisatie 16
5.2 Synaptische activiteit 16
5.3 Postsynaptische potentiaal 17
5.4 Kenmerken van de postsynaptische potentiaal 17
5.5 Beëindiging van de neurotransmissie 18
5.5.1 Enzymatische afbraakprocessen 18
5.5.2 Reuptake 18
5.6 Neurotransmitters 19
5.6.1 Dopamine 19
5.6.2 Serotonine 19
5.6.3 Acetylcholine 19
5.9 Niveaus van cellulaire integratie: van presynaptische naar postsynaptische signaalgeleiding 20
5.9.1 Dopamine - klinische implicatie 20
5.9.2 Serotonine 20
5.9.3 Drugs 20
H6. Cellulaire neuroplasticiteit 21
6.1 Prikkelbaarheidgevoeligheid, neuroplasticiteit & synaptische plasticiteit 21
6.2 Functionele en structurele veranderingen in sterkte van neurale transmissie en verbinden tussen
zenuwcellen 22
6.3 Moleculaire basis van gen-omgevingsinteracties in de hersenen: nature & nurture 22
6.4 Kwetsbaarheid 22
6.4.1 Kwetsbaarheid-stressmodel 22
6.4.2 Kindling & sensitisatie bij neurologische & psychiatrische ziektebeelden 22
6.5 Niet-Invasieve Hersenstimulatie & neuromodulatie 23
6.5.1 Transcraniale Magnetische Stimulatie (TMS) 23
6.5.2 Klinische toepassingen 23
H8. Van neuron naar neurale circuits: Fylogenetische aspecten 24
8.1 Van neuron naar neurale circuits 24
8.2 Evolutie van neurale netwerken en de hersenen 24
8.3 Van gesloten naar open neurale gedragsprogramma’s 25
H9. Van neurale circuits naar basisbouwplan van de hersenen 26
1. Vorming van neurale plaat (uit ectoderm) 26
2. Vorming van neurale groeve 26
3. Vorming van neurale buis 26
4. Vorming van 3 hersenblaasjes 26
5. Deling tot 5 hersenblaasjes 26
6. Telencephalon groeit enorm & splitst in 2 delen (begin van de hersenhemisferen) 26
H10: Systematische neuroanatomie 28
10.1 Indeling van het zenuwstelsel 28
10.2 Topografie van de hersenen 29
10.3 Systematische neuroanatomie 30
10.3.1 Myelencephalon 30
10.3.2 Metencephalon 30
Lina Siyahya 2
, 10.3.3 Mesencephalon 30
10.3.4 Diëncephalon 30
10.3.5 Telencephalon : Grote hersenen / Cerebrum 31
H11: Cerebrale cortex 32
11.1 Gyrficatie: menselijke neocortex heeft sterk geplooide structuur 32
11.2 Neocorticale laminaire structuur & schorsvelden 32
11.3 Functionele hiërarchische opdeling van de cortex 32
11.4.1 Modaliteitsspecifieke unimodale primaire projectiegebieden 33
11.4.2 Modaliteitsspecifieke unimodale secundaire associatiegebieden 34
11.4.3 Modaliteitsaspecifieke multimodale tertiaire associatiegebieden 34
11.5 Cerebrale connecties 35
11.5.1 Projectievezels 35
11.5.2 Associatiebanen 35
11.5.3 Commissurale vezels 35
Lina Siyahya 3
, DEEL 1 : CELLULAIRE ANATOMIE & NEUROFYSIOLOGIE
H1. Conceptueel kader
H2. Cellulaire fylogenese
Lina Siyahya 4
INHOUDSTAFEL
DEEL 1 : CELLULAIRE ANATOMIE & NEUROFYSIOLOGIE 2
H1. Conceptueel kader 2
H2. Cellulaire fylogenese 2
H3. Cellulaire neuroanatomie 3
3.1 Neuronen 3
3.1.1 Celstructuur 3
3.1.1.1 Cellichaam 3
3.1.1.2 Dendrieten 4
3.1.1.3 Axon 5
3.1.2 Synaps 6
3.1.3 Celmembraan 7
3.1.4 Neuronaal cytoskelet 7
3.1.5 Axonaal transport 7
3.1.6 Energieverbruik in de zenuwcel 8
3.1.7 Indeling van de neuronen 8
3.1.8 Structurele en functionele componenten van het neuron 8
3.1.9 Richting van het signaal 8
3.2 Neuroglia of gliacellen 9
3.2.1 Gliacellen in het centrale zenuwstelsel 9
Astrocyten 9
Oligodendrocyten 9
Microgliocyten/microgliacellen 9
3.2.2 Gliacellen in het perifere zenuwstelsel 9
H4. Cellulaire neurofysiologie: de zenuwimpuls 10
4.1 Interactie tussen de cel en haar omgeving 10
4.1.1 Signaaltransductie 10
4.1.2 De celmembraan als scheidingswand tussen het intra- en extracellulaire milieu 10
4.1.3 Transmembraankanalen 10
4.1.3.1 Passief transport 10
4.1.3.2 Actief transport 10
4.1.4 Ionenkanalen 11
4.1.5 Concentratie- en potentiaalgradiënt 11
4.1.5.1 Diffusiekracht en elektrostatische kracht 11
4.1.5.2 Handhaving van de rustmembraanpotentiaal via passieve membraanstromen en actieve Na+
K+ -pomp 12
4.2 Rustpotentiaal 12
4.3 Neuronale actiepotentiaal of zenuwimpuls: 13
De veranderlijke permeabiliteit van de celmembraan a.b.v de werking van prikkelbare cellen 13
4.3.1 Actiepotentiaal 13
4.3.2 Fasen binnen de actiepotentiaal 13
4.4 Eigenschappen van de zenuwimpuls 14
Lina Siyahya 1
, 4.5 Voortgeleiding van het zenuwimpuls 15
4.5.1 Het mechanisme van voortgeleiding 15
H5. Neurotransmissie 16
5.1 Synaptische organisatie 16
5.2 Synaptische activiteit 16
5.3 Postsynaptische potentiaal 17
5.4 Kenmerken van de postsynaptische potentiaal 17
5.5 Beëindiging van de neurotransmissie 18
5.5.1 Enzymatische afbraakprocessen 18
5.5.2 Reuptake 18
5.6 Neurotransmitters 19
5.6.1 Dopamine 19
5.6.2 Serotonine 19
5.6.3 Acetylcholine 19
5.9 Niveaus van cellulaire integratie: van presynaptische naar postsynaptische signaalgeleiding 20
5.9.1 Dopamine - klinische implicatie 20
5.9.2 Serotonine 20
5.9.3 Drugs 20
H6. Cellulaire neuroplasticiteit 21
6.1 Prikkelbaarheidgevoeligheid, neuroplasticiteit & synaptische plasticiteit 21
6.2 Functionele en structurele veranderingen in sterkte van neurale transmissie en verbinden tussen
zenuwcellen 22
6.3 Moleculaire basis van gen-omgevingsinteracties in de hersenen: nature & nurture 22
6.4 Kwetsbaarheid 22
6.4.1 Kwetsbaarheid-stressmodel 22
6.4.2 Kindling & sensitisatie bij neurologische & psychiatrische ziektebeelden 22
6.5 Niet-Invasieve Hersenstimulatie & neuromodulatie 23
6.5.1 Transcraniale Magnetische Stimulatie (TMS) 23
6.5.2 Klinische toepassingen 23
H8. Van neuron naar neurale circuits: Fylogenetische aspecten 24
8.1 Van neuron naar neurale circuits 24
8.2 Evolutie van neurale netwerken en de hersenen 24
8.3 Van gesloten naar open neurale gedragsprogramma’s 25
H9. Van neurale circuits naar basisbouwplan van de hersenen 26
1. Vorming van neurale plaat (uit ectoderm) 26
2. Vorming van neurale groeve 26
3. Vorming van neurale buis 26
4. Vorming van 3 hersenblaasjes 26
5. Deling tot 5 hersenblaasjes 26
6. Telencephalon groeit enorm & splitst in 2 delen (begin van de hersenhemisferen) 26
H10: Systematische neuroanatomie 28
10.1 Indeling van het zenuwstelsel 28
10.2 Topografie van de hersenen 29
10.3 Systematische neuroanatomie 30
10.3.1 Myelencephalon 30
10.3.2 Metencephalon 30
Lina Siyahya 2
, 10.3.3 Mesencephalon 30
10.3.4 Diëncephalon 30
10.3.5 Telencephalon : Grote hersenen / Cerebrum 31
H11: Cerebrale cortex 32
11.1 Gyrficatie: menselijke neocortex heeft sterk geplooide structuur 32
11.2 Neocorticale laminaire structuur & schorsvelden 32
11.3 Functionele hiërarchische opdeling van de cortex 32
11.4.1 Modaliteitsspecifieke unimodale primaire projectiegebieden 33
11.4.2 Modaliteitsspecifieke unimodale secundaire associatiegebieden 34
11.4.3 Modaliteitsaspecifieke multimodale tertiaire associatiegebieden 34
11.5 Cerebrale connecties 35
11.5.1 Projectievezels 35
11.5.2 Associatiebanen 35
11.5.3 Commissurale vezels 35
Lina Siyahya 3
, DEEL 1 : CELLULAIRE ANATOMIE & NEUROFYSIOLOGIE
H1. Conceptueel kader
H2. Cellulaire fylogenese
Lina Siyahya 4
