Persoonsgericht ondersteuningsplan
HOORCOLLEGE 1 – 25/03
Algemeen
Oefeningen uit de lessen zullen zeer gelijkaardig zijn aan die van in de lessen
PGOP = handelingsplan
H1: Introductie
Orthopedagogiek: een handelingswetenschap
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we
de kwaliteit van leven, de inclusie en participatie in de maatschappij van alle
betrokkenen kunnen verbeteren
Erik Broekaert:
Totaliteit vh opvoedingsgebeuren onderzoeken en doorgronden
Handelen = zinvol en doelmatig
Gestoorde dialoog herstellen & het verhaal interpreteren
Methodisch handelen
= basiskenmerk binnen orthopedagogisch handelen
Bewust omgaan met kennis, inzichten en vaardigheden
Bewust vd effecten en invloeden v jouw handelen
Personen ondersteunen om gewenste doelen voorop te stellen
Samen met personen aan de slag gaan
4 centrale kenmerken:
1. Doelgericht
Nadenken over waar een persoon naartoe wil
Wat wil die persoon? Waar wil die persoon zelf naartoe? En wat heeft
die persoon nodig om daar naartoe te kunnen gaan?
In samenspraak met de persoon zelf, hij zelf heeft de regie
Doelen opstellen
2. Bewust
Kunnen aantonen wat de impact is vd manier waarop jij handelt op een
jongere
Weten waarom je een bepaalde persoon zo behandelt en de andere zo
(wat doe ik bij wie waarom)
Sluit niet uit dat we nooit intuïtief mogen handelen (soms in bepaalde
situaties direct kunnen reageren)
3. Systematisch
Stap voor stap handelen, telkens kleine stapjes nemen
Als het ene aangeleerd is, overgaan naar het andere ( wat is de
volgende stap + wat heeft persoon daarbij nodig)
4. Procesmatig
Cyclisch proces (om een doel te bereiken)
Stap voor stap kijken of we in de goeie richting werken: gaan we dichter
bij ons doel? Zo niet, telkens bijsturen
1
, Vertrek altijd vanuit vraag vd persoon
Heeft het doel meerwaarde voor de persoon?
Niet zomaar dingen doen (altijd kunnen duiden waarom je iets doet)
Je hebt functionele relatie met de persoon (belangrijk!)
Professionele afstand-nabijheid
Je bent geen beste vriend of familielid
Verschillende soorten plannen
Beleidsplan Afdelingsplan Persoonlijk
ondersteuningsplan
Niveau vd organisatie Onderdeel organisatie Individu
- Visie, missie, - Vertaling doelstelling - Specifieke
doelstellingen en vanuit beleidsplan voor ondersteuning voor
werkwijze van een specifieke afdeling één specifieke persoon
organisatie - Concretisering vh - Om KVL te vergroten
- Heel algemeen beleidsplan vertaling - Zelf richting geven aan
- Wat wil de naar de praktijk zijn/haar leven
organisatie bereiken, - Gaat in op de specifieke
op welke manier orthopedagogische en
gaan ze werken agogische doelen en
werkzaamheden om de
vooropgestelde
doelstellingen uit
beleidsplan te bereiken
Van handelingsplanning naar een persoonsgericht ondersteuningsproces
De term ‘handelingsplanning’
Handelingsplanning = het gebeuren in de instelling waarbij functionarissen zich
beraden over de manier waarop de leefsituatie van hun cliënten verbeterd kan
worden ten gevolge van hun eigen optreden naar die cliënten toe.
defenitie Rink sinds ’80
Een permanent - Procesmatige, cyclisch
gebeuren - Het stopt nooit
- Het is blijvend en dynamisch
Bv.
- Altijd gaan evalueren of het ons dichter brengt bij wat we
willen bereiken
2
, - Ons handelen gebeurt obv regulatieve cyclus van Strien:
Cyclisch proces met 4 fasen: (!!!)
1. Beeldvorming/assessment
2. Planning
3. Uitvoering en monitoring/bijsturen
4. Evalueren (adhv bv. handelingsplanbesprekingen)
- Bijsturing ifv de mogelijkheden, noden en doelen vd
persoon steeds mogelijk
- Soortgelijke indeling in verschillende modellen
- Tijdens het proces kan er op ieder moment worden
teruggegaan nr vorige fase
Instelling - Nu eerder ‘voorziening’
- Residentiele ondersteuning (term van vroeger) nu
voorzieningen die ambulant, outreachend,... werken
Functionarissen - = enkel deskundige mogen zich bezighouden met
handelingsplanning
MAAR Wie kan men beschouwen als deskundig?
Drie modellen die hier antwoord op geven (Klomp):
1. Het deskundigheidsmodel (deskundige vanop een
afstand)
2. Het betrokkenheidsmodel (door de personen die het
dichts bij de persoon zelf staan: IB, collega’s rond
persoon,... maar kunnen zeker gaan luisteren bij
specifieke deskundige bv. een psychiater, maar de
eindbeslissing ligt bij de mensen dichts rond de
persoon zelf)
3. Het participatiemodel (cliënt zelf en zijn/haar netwerk)
Hierop oefeningen kunnen maken voor examen
Leefsituatie - Altijd met de context werken
- Wie is de persoon en het netwerk errond
- Persoon in een specifieke context
Hun eigen - Als begeleider zelf gaan handelen, ons eigen handelen
optreden staat centraal, samen met de persoon die we gaan
ondersteunen samen handelen
3
, De fases vh cyclys proces:
1. Fase vd beeldvorming wie is de persoon en wat heeft die nodig
2. Fase vd planning waar wil persoon naartoe en welke ondersteuning heeft
die daarbij nodig
3. Fase van monitoring daadwerkelijk handelen en ondersteuning uitvoeren.
Monitoren of we in juiste richting (van de doelen) handelen, bijsturen indien
nodig
Reflectieve houdigg
Op regelmatige basis samen met persoon zelf aftoetsen
4. Evalueren of persoon de doelen heeft bereikt
Paradigma-omslag
Sinds jaren 90
Vroeger Sinds paradigma-omslag
• Oog voor • Persoon in totaliteit met ook oog voor mogelijkheden en
specifieke veerkracht
ondersteunings- • Natuurlijk netwerk als partners waarmee men in dialoog
behoeften gaat
• Zonder • Focus meer en meer ook op kwaliteit van leven (van zorg-
rekening te naar ondersteuningsdenken)
houden met o Op niveau vh individu
netwerk • Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (=
• Oog voor geïndividualiseerde ondersteuning)
kwaliteit van o Persoon zelf kan en mag keuzes maken over zijn
zorg eigen leven
What’s in a name?
We maken een onderscheid tussen:
Handelingsplanning (= het proces, het hele cyclisch gebeuren dat ons
orthopedagogisch handelen aanstuurt en waar we in de lessen uitvoerig op
terugkomen)
Handelingsplan (= het digitaal of geschreven product, alles wat van het proces
is neergeschreven)
o Je zal merken dat iedere organisatie zijn eigen manier van werken heeft.
o Sinds de komst van het Kwaliteitsdecreet (2005) in heel wat sectoren
verplicht om een neerslag te hebben.
- De term verraadt vaak iets over de visie van waaruit men aan handelingsplanning
doet.
- Vanuit welke benaderingen komen de volgende termen?
o Zorgplan (medisch)
o Hulpverleningsplan (therapeutisch)
o Behandelingsplan (medisch/therapeutisch)
o Ondersteuningsplan (supportdenken/ondersteuningsdenken)
o Begeleidingsplan (coaching, supportdenken/ondersteuningsdenken)
Wij kiezen voor:
Persoonsgericht ondersteuningsproces
» Nadruk op persoon zelf centraal + vertrekken vanuit zijn/haar noden
Persoonlijk ondersteuningsplan (POP)
» Nadruk op de persoonsgerichte benadering bij het plannen v ondersteuning
4
HOORCOLLEGE 1 – 25/03
Algemeen
Oefeningen uit de lessen zullen zeer gelijkaardig zijn aan die van in de lessen
PGOP = handelingsplan
H1: Introductie
Orthopedagogiek: een handelingswetenschap
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we
de kwaliteit van leven, de inclusie en participatie in de maatschappij van alle
betrokkenen kunnen verbeteren
Erik Broekaert:
Totaliteit vh opvoedingsgebeuren onderzoeken en doorgronden
Handelen = zinvol en doelmatig
Gestoorde dialoog herstellen & het verhaal interpreteren
Methodisch handelen
= basiskenmerk binnen orthopedagogisch handelen
Bewust omgaan met kennis, inzichten en vaardigheden
Bewust vd effecten en invloeden v jouw handelen
Personen ondersteunen om gewenste doelen voorop te stellen
Samen met personen aan de slag gaan
4 centrale kenmerken:
1. Doelgericht
Nadenken over waar een persoon naartoe wil
Wat wil die persoon? Waar wil die persoon zelf naartoe? En wat heeft
die persoon nodig om daar naartoe te kunnen gaan?
In samenspraak met de persoon zelf, hij zelf heeft de regie
Doelen opstellen
2. Bewust
Kunnen aantonen wat de impact is vd manier waarop jij handelt op een
jongere
Weten waarom je een bepaalde persoon zo behandelt en de andere zo
(wat doe ik bij wie waarom)
Sluit niet uit dat we nooit intuïtief mogen handelen (soms in bepaalde
situaties direct kunnen reageren)
3. Systematisch
Stap voor stap handelen, telkens kleine stapjes nemen
Als het ene aangeleerd is, overgaan naar het andere ( wat is de
volgende stap + wat heeft persoon daarbij nodig)
4. Procesmatig
Cyclisch proces (om een doel te bereiken)
Stap voor stap kijken of we in de goeie richting werken: gaan we dichter
bij ons doel? Zo niet, telkens bijsturen
1
, Vertrek altijd vanuit vraag vd persoon
Heeft het doel meerwaarde voor de persoon?
Niet zomaar dingen doen (altijd kunnen duiden waarom je iets doet)
Je hebt functionele relatie met de persoon (belangrijk!)
Professionele afstand-nabijheid
Je bent geen beste vriend of familielid
Verschillende soorten plannen
Beleidsplan Afdelingsplan Persoonlijk
ondersteuningsplan
Niveau vd organisatie Onderdeel organisatie Individu
- Visie, missie, - Vertaling doelstelling - Specifieke
doelstellingen en vanuit beleidsplan voor ondersteuning voor
werkwijze van een specifieke afdeling één specifieke persoon
organisatie - Concretisering vh - Om KVL te vergroten
- Heel algemeen beleidsplan vertaling - Zelf richting geven aan
- Wat wil de naar de praktijk zijn/haar leven
organisatie bereiken, - Gaat in op de specifieke
op welke manier orthopedagogische en
gaan ze werken agogische doelen en
werkzaamheden om de
vooropgestelde
doelstellingen uit
beleidsplan te bereiken
Van handelingsplanning naar een persoonsgericht ondersteuningsproces
De term ‘handelingsplanning’
Handelingsplanning = het gebeuren in de instelling waarbij functionarissen zich
beraden over de manier waarop de leefsituatie van hun cliënten verbeterd kan
worden ten gevolge van hun eigen optreden naar die cliënten toe.
defenitie Rink sinds ’80
Een permanent - Procesmatige, cyclisch
gebeuren - Het stopt nooit
- Het is blijvend en dynamisch
Bv.
- Altijd gaan evalueren of het ons dichter brengt bij wat we
willen bereiken
2
, - Ons handelen gebeurt obv regulatieve cyclus van Strien:
Cyclisch proces met 4 fasen: (!!!)
1. Beeldvorming/assessment
2. Planning
3. Uitvoering en monitoring/bijsturen
4. Evalueren (adhv bv. handelingsplanbesprekingen)
- Bijsturing ifv de mogelijkheden, noden en doelen vd
persoon steeds mogelijk
- Soortgelijke indeling in verschillende modellen
- Tijdens het proces kan er op ieder moment worden
teruggegaan nr vorige fase
Instelling - Nu eerder ‘voorziening’
- Residentiele ondersteuning (term van vroeger) nu
voorzieningen die ambulant, outreachend,... werken
Functionarissen - = enkel deskundige mogen zich bezighouden met
handelingsplanning
MAAR Wie kan men beschouwen als deskundig?
Drie modellen die hier antwoord op geven (Klomp):
1. Het deskundigheidsmodel (deskundige vanop een
afstand)
2. Het betrokkenheidsmodel (door de personen die het
dichts bij de persoon zelf staan: IB, collega’s rond
persoon,... maar kunnen zeker gaan luisteren bij
specifieke deskundige bv. een psychiater, maar de
eindbeslissing ligt bij de mensen dichts rond de
persoon zelf)
3. Het participatiemodel (cliënt zelf en zijn/haar netwerk)
Hierop oefeningen kunnen maken voor examen
Leefsituatie - Altijd met de context werken
- Wie is de persoon en het netwerk errond
- Persoon in een specifieke context
Hun eigen - Als begeleider zelf gaan handelen, ons eigen handelen
optreden staat centraal, samen met de persoon die we gaan
ondersteunen samen handelen
3
, De fases vh cyclys proces:
1. Fase vd beeldvorming wie is de persoon en wat heeft die nodig
2. Fase vd planning waar wil persoon naartoe en welke ondersteuning heeft
die daarbij nodig
3. Fase van monitoring daadwerkelijk handelen en ondersteuning uitvoeren.
Monitoren of we in juiste richting (van de doelen) handelen, bijsturen indien
nodig
Reflectieve houdigg
Op regelmatige basis samen met persoon zelf aftoetsen
4. Evalueren of persoon de doelen heeft bereikt
Paradigma-omslag
Sinds jaren 90
Vroeger Sinds paradigma-omslag
• Oog voor • Persoon in totaliteit met ook oog voor mogelijkheden en
specifieke veerkracht
ondersteunings- • Natuurlijk netwerk als partners waarmee men in dialoog
behoeften gaat
• Zonder • Focus meer en meer ook op kwaliteit van leven (van zorg-
rekening te naar ondersteuningsdenken)
houden met o Op niveau vh individu
netwerk • Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (=
• Oog voor geïndividualiseerde ondersteuning)
kwaliteit van o Persoon zelf kan en mag keuzes maken over zijn
zorg eigen leven
What’s in a name?
We maken een onderscheid tussen:
Handelingsplanning (= het proces, het hele cyclisch gebeuren dat ons
orthopedagogisch handelen aanstuurt en waar we in de lessen uitvoerig op
terugkomen)
Handelingsplan (= het digitaal of geschreven product, alles wat van het proces
is neergeschreven)
o Je zal merken dat iedere organisatie zijn eigen manier van werken heeft.
o Sinds de komst van het Kwaliteitsdecreet (2005) in heel wat sectoren
verplicht om een neerslag te hebben.
- De term verraadt vaak iets over de visie van waaruit men aan handelingsplanning
doet.
- Vanuit welke benaderingen komen de volgende termen?
o Zorgplan (medisch)
o Hulpverleningsplan (therapeutisch)
o Behandelingsplan (medisch/therapeutisch)
o Ondersteuningsplan (supportdenken/ondersteuningsdenken)
o Begeleidingsplan (coaching, supportdenken/ondersteuningsdenken)
Wij kiezen voor:
Persoonsgericht ondersteuningsproces
» Nadruk op persoon zelf centraal + vertrekken vanuit zijn/haar noden
Persoonlijk ondersteuningsplan (POP)
» Nadruk op de persoonsgerichte benadering bij het plannen v ondersteuning
4
