Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
logo
  • Thomas More Hogeschool (tmhs)
  • Bachelor In De Toegepaste Psychologie
  • Algemene psychologie
Om documenten op je verlanglijstje te zetten, moet je ingelogd zijn
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 89 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Algemene psychologie

0,0
(0 beoordelingen)
- verkocht
89 pagina's
2021/2022 Geschreven voor schooljaar
Instelling
Thomas More Hogeschool (tmhs)
Vak
Algemene psychologie
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 89 pagina's

Algemene psychologie

Voorbeeld van de inhoud

SITUERING EN OVERZICHT
1 Wat is psychologie?
Psychologie = de studie van de geest, wetenschap van het gedrag en geestelijke processen
(afkorting: Psi (Griekse letter; etymologisch: psychè = levensadem, ziel / logos = woord, verklaring,
rede, leer

Cognitieve psychologie is de wetenschappelijke studie van mentale processen zoals waarneming,
geheugen, aandacht, leren, denken en taal.

Schematisch

Input Verwerking Output

Aandacht en bewustzijn

Waarneming Geheugen Taal

Leren / Denken



--> Cognitieve psychologie is maar één manier op naar gedrag te kijken:

Andere basisgebieden:
- Ontwikkelingspsychologie: studie van het gedrag in de verschillende levensfasen van de
mens
- Persoonlijkheidspsychologie: bestudeert de mens als individu, in datgene waarin zij
verschillen van anderen andere term: differentiële psychologie
- Cognitieve psychologie: studie van de afzonderlijke psychische functies en processen andere
namen: algemene of experimentele psychologie, functieleer
- Sociale psychologie: studie van het gedrag van mensen in relatie tot anderen en hun
omgeving
- Biologische psychologie: studie van het gedrag van mensen uitgaande van principes uit de
biologie andere namen: biopsychologie of psychobiologie
- Methodenleer: studie van de onderzoeksmethoden van het empirisch onderzoek (van het
menselijk gedrag)andere naam: methodologie



2 Belangrijkste perspectieven van de psychologie
- Biologisch perspectief
- Cognitief perspectief
- Behavioristisch perspectief
- Perspectieven vanuit de gehele persoon
- Ontwikkelingsperspectief
- Socioculturele perspectief



2.1 Scheiding van lichaam en geest en het biologische perspectief
Rationalisme: denken is enige middel om aan wetenschap en filosofie te doen
- René Descartes: scheiding tussen spirituele geest en fysieke lichaam
Empirisme: waarnemingen, ervaringen en experimenten = enige ware bronnen van kennis

1

, - Francis Bacon: denken vertroebelt de waarneming
- John Locke: mens is bij geboorte een tabula rasa


Moderne biologische perspectief
- Lichaam en geest opnieuw samengevoegd
- Geest = product van hersenen
- Oorzaken van gedrag worden in zenuwstelsel, endocriene stelsel en de genen gezocht
- Twee variaties
o Neurowetenschap
o Evolutionaire psychologie


2.2 Begin wetenschappelijke psychologie & moderne cognitieve perspectief
Wilhelm Wundt (1832-1920)
- Op zoek naar bouwstenen van het denken: structuralisme; cfr. periodiek systeem uit
scheikunde
- 1879: 1ste psychologische labo
- Via methode van de introspectie

Kritiek: introspectie is subjectief, variabel tussen observatoren, vaak retrospectie
Gestalts reactie: ‘Het geheel, niet de delen’

Watson James: functionalisme, psychische processen kunnen het beste begrepen worden in het licht
van hun adaptieve nut en functie



2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op waarneembaar gedrag
1) JAMES BROADUS WATSON (1878-1958)
Formele start van behaviorisme met boek “Psychology from the standpoint of a behaviorist” (1919)
- Maakt geen onderscheid tussen mens en dier bij de bestudering van gedrag
- Menselijk gedrag wordt volledig gestuurd door externe stimuli
- Omstreden uitspraken en experimenten

2) BURRHUS SKINNER (1904-1990)
- Operante conditionering: proeven met duiven en ratten
- Vele nieuwe begrippen en technieken: Skinner-box, reinforcement, schedules, shaping, …

3) IVAN PAVLOV (1849-1936)
- Fysioloog die de spijsvertering bestudeerde
- ‘Per toeval’ de klassieke conditionering ontdekt


2.4 Perspectieven vanuit de gehele persoon
1) SIGMUND FREUD (1856-1939)
- Ontwikkeling van een psychodynamische theorie van persoonlijkheid
- De onbewuste geest (psyche) is een reservoir van energie (dynamica) voor de persoonlijkheid
- Techniek van vrije associatie
- Kritiek: niet falsificeerbaar

2) ABRAHAM MASLOW (1908-1970)

2

, - Als reactie op behaviorisme & psychoanalyse
- Menselijke natuur overstijgt de omgeving (behoeften piramide)
- Bewuste processen (en niet onbewuste) vormen het studieobject van de psychologie
- Humanistische psychologie: nadruk op mogelijkheden, groei, potentie en vrije wil van de
mens

Oude Grieken: psychologie van karaktertrekken en temperament
Hippocrates (460-377 v.Chr.)
- Lichaam en geest = 1 eenheid
- Hoeveelheid sappen --> persoonlijkheid
o Slijm / flegmatisch / kalm
o Bloed / sanguistisch / enthousiast
o Zwarte gal / melancholisch / depressief
o Gele gal / cholerisch / kwaad

2.5 Ontwikkelingsperspectief: veranderingen door nature en nurture
Jean Piaget (1896-1980)
- Bestudeerde de ontwikkeling van kennis in kinderen
- Fasen in de ontwikkeling


2.6 Het socioculturele perspectief: het individu in context
Krachtig bijkomend concept aan nurture & nature: de situatie/context. Sociale invloed staat centraal,
variatie per cultuur.




3

, ONDERZOEKSMETHODEN 1
1 De wetenschappelijke methode
1.1 Empirische cyclus
Empirische onderzoek = onderzoeksbenadering waarbij gegevens worden verzameld door middel
van objectieve informatie uit de eerste hand, gebaseerd op sensorische ervaringen en observatie
- Theorie
- Hypothese
- Dataverzameling
o Observatie
o Interview
o Gevalstudie
o Vragenlijstonderzoek
o Correlationeel onderzoek
o Experimenteel onderzoek
- Analyseren van de data
o Beschrijvend
o Inductief



1.2 De wetenschappelijke theorie
= toetsbare verklaring voor een verzameling feiten of waarnemingen
Toetsen gebeurd volgens 4 methodische stappen:
1. Hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. De resultaten analyseren
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren (herhalen)
Eigenschappen: kan feiten verklaren + kan worden getest


2 Hypothese
= falsifieerbare voorspelling van de uitkomst van een wetenschappelijk onderzoek, een bewering
over de relatie tussen variabelen (bvb haarkleur en intelligentie)

Twee hypotheses:
- Nulhypothese: er is geen verband tussen variabelen (wordt verworpen als het verschil in
scores van de condities tussen de variabelen groot genoeg is)
o Brunettes en blondines zijn even intelligent
- Alternatieve hypothese: wel een verband
o Brunettes en blondines zijn niet even intelligent


Operationele definitie: objectieve beschrijving van een concept dat bij een wetenschappelijk
onderzoek hoort (kunnen concepten die worden bestudeerd herformuleren in gedragsmatige
termen + exacte omschrijvingen van de manier waarop een experiment moet worden uitgevoerd en
waarop belangrijke variabelen moeten gemeten worden)

Bvb intelligentie (construct) en IQ test (operationele definitie)




4

Inhoudsopgave

  1. 01 SITUERING EN OVERZICHT 1
  2. 02 1 Wat is psychologie? 1
  3. 03 2 Belangrijkste perspectieven van de psychologie 1
    1. 2.1 Scheiding van lichaam en geest en het biologische perspectief 1
    2. 2.2 Begin wetenschappelijke psychologie & moderne cognitieve perspectief 2
    3. 2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op waarneembaar gedrag 2
    4. 2.4 Perspectieven vanuit de gehele persoon 2
    5. 2.5 Ontwikkelingsperspectief: veranderingen door nature en nurture 3
    6. 2.6 Het socioculturele perspectief: het individu in context 3
  4. 04 1 De wetenschappelijke methode 4
    1. 1.1 Empirische cyclus 4
    2. 1.2 De wetenschappelijke theorie 4
  5. 05 2 Hypothese 4
  6. 06 3 Dataverzameling 5
    1. 3.1 Observatie 5
    2. 3.2 Neuro-imaging 6
    3. 3.3 Interview 7
    4. 3.4 Gevalstudie (casestudy) 7
    5. 3.5 Vragenlijstonderzoek 7
  7. 07 ONDERZOEKSMETHODEN 2 9
  8. 08 1 Betrouwbaarheid en validiteit 9
    1. 1.1 Betrouwbaarheid 9
    2. 1.2 Validiteit 10
  9. 09 2 Correlationeel onderzoek 11
  10. 10 3 Experimenteel onderzoek 11
  11. 11 4 Data analyse 12
    1. 1) BESCHRIJVENDE DATA ANALYSE 12
    2. 2) INDUCTIEVE DATA ANALYSE 12
  12. 12 5 Publiceren, bekritiseren en repliceren 12
  13. 13 6 Vertekeningen in onderzoek 12
  14. 14 7 Ethische kwesties 12
  15. 15 1 Inleiding 14
    1. 1.1 Verschillende geheugentypes 14
    2. 1.2 Eerste geheugenonderzoek: Ebbinghaus 19e eeuw 14
  16. 16 2 Drie essentiële functies van het geheugen 14
  17. 17 2 Drie geheugenstadia 15
    1. 2.1 Sensorisch geheugen 15
    2. 2.2 Kortetermijn/werkgeheugen 16
    3. 2.3 Werkgeheugen 16
    4. 2.3 Langetermijngeheugen 17
  18. 18 3 Encoding 19
    1. 3.1 Hoe encoderen we informatie? 19
    2. 3.2 Beïnvloedende factoren 19
  19. 19 4 Storage 20
    1. 4.1 Neuropsychologisch perspectief 20
    2. 4.2 Consolidatie en hersenen 21
    3. 4.3 Cognitief perspectief 22
  20. 20 5 Retrieval 22
    1. 5.1 Hoe info ophalen? 22
    2. 5.2 Beïnvloedende factoren 23
    3. 6 Waarom laat ons geheugen ons soms in de steek? 23
    4. 6.1 Vergeten: verval of interferentie 23
    5. 6.2 De zeven zonden van Schacter 24
  21. 21 PSEUDOPSYCHOLOGIE 25
  22. 22 1 Pseudowetenschap: enkele voorbeelden 25
    1. 1.1 Astrologie en horoscopen 25
    2. 1.2 Waarzeggerij 25
    3. 1.3 Grafologie/schriftkunde 25
    4. 1.4 Homeopathie 25
    5. 1.5 Exorcisme 25
    6. 1.6 Eigenschappen pseudowetenschap 25
  23. 23 2 Waar ligt de grens? 26
  24. 24 3 Waarom is pseudowetenschap zo populair? 26
  25. 25 4 Kritisch denken 27
  26. 26 5 Principes van wetenschappelijk denken 27
  27. 27 6 Kenmerken pseudowetenschappelijk therapie 27
  28. 28 7 Gevaar van pseudowetenschap 28
  29. 29 1 Mind = Brain? 29
  30. 30 2 Inleiding 29
    1. 2.1 Historisch 29
    2. 2.2 Recente interesse in introspectie 31
  31. 31 3 Wat is bewustzijn? 31
    1. 3.1 Definitie 31
  32. 32 4 Meten van bewustzijn 32
    1. 4.1 Common sense 32
    2. 4.2 Gedragsmatig 32
    3. 4.3 Neuropsychologisch: alertheid/bewustzijn 32
  33. 33 5 Niveaus van bewustzijn 33
    1. 5.1 Coma 33
    2. 5.2 Vegetatieve staat 33
    3. 5.3 MCS-Minimal conscious state 34
    4. 5.4 Locked-in syndroom 34
  34. 34 6 Bewustzijn en het brein 34
  35. 35 7 Niveaus van bewustzijn 34
    1. 7.1 Slaap 34
    2. 7.2 Slaap- REM en NREM 35
    3. 7.3 Waarom dromen we? 35
  36. 36 8 Bewuste bewustzijnsveranderingen 35
    1. 8.1 Hypnose 35
    2. 8.2 Meditatie 35
    3. 8.3 Psychoactieve middelen 35
  37. 37 1 Inleiding 37
  38. 38 2 Wat is aandacht? 37
    1. 2.1 Het standaardmodel 37
  39. 39 3. Selectieve aandacht 38
    1. 3.1 Filteren 38
    2. 3.2 Oriënteren 41
    3. 3.3 Zoeken 42
    4. 3.4. Geïntegreerd model 42
  40. 40 4 Voor en nadelen van selectieve aandacht 43
  41. 41 5 Verdeelde aandacht 43
    1. 5.1 Geautomatiseerd vs gecontroleerd 44
    2. 5.2 Strooptaak 44
    3. 5.3 Meervoudig capaciteitsmodel 44
  42. 42 1 Numerieke vaardigheden zijn overal 46
  43. 43 2 Grote variabiliteit in wiskundige vaardigheden 46
  44. 44 3 Constructivisme <-> nativisme 46
    1. 3.1 Constructivisme (Jean Piaget) 46
    2. 3.2 Nativisme (Noam Chomsky) 46
  45. 45 4 Getalsinstinct (= een aangeboren getal gevoel) 46
  46. 46 5 Alles op een rij (de mentale getallijn) 47
    1. 5.1 Snarc effect (Spatiaal numerieke associaties van response codes) 47
    2. 5.2 Hemineglect na hersenschade 48
  47. 47 6 Is rekenen aangeboren? 48
  48. 48 7 Ontwikkelingsdyscalculie: diagnostische criteria (getal intuïtie gekoppeld aan dyscalculie) 49
  49. 49 8. De basis van wiskundige vaardigheden 49
    1. 1) HET “APPROXIMATE NUMBER SYSTEM” = GETALSINTUÏTIE (ANS) 49
    2. 2) SYMBOLISCHE WISKUNDE 49
  50. 50 9 Dyscalculie en getalsgevoel 49
  51. 51 10 ANS verklaring dyscalculie 50
  52. 52 11 Nativistische conclusie 50
  53. 53 12 Single-deficit model: problemen 50
  54. 54 13 Meerdere hersengebieden komen in actie (uitvoeren eenvoudige taken) 51
    1. 1) NIET SYMBOLISCHE HOEVEELHEDEN (STIPPEN): ZIEN VAN EEN PATROON 51
    2. 2) ARABISCHE CIJFERS: WEL 1 OP 1 PROCES 51
  55. 55 14 Hoofdrekenen 51
  56. 56 15 Orde op zaken (werkgeheugen) 51
  57. 57 16 Metacognitie: ben ik goed bezig? 52
  58. 58 17 Connecties zijn belangrijk om goed te kunnen rekenen 52
  59. 59 18 Conclusie 52
  60. 60 INTELLIGENTIE 53
  61. 61 1 Definitie 53
    1. 1.1 Theoretische definitie (nog altijd geen universele definitie) 53
    2. 1.2 Operationele definitie 53
  62. 62 2 Structuur 53
    1. 2.1 CHC – Model (Flanagan & Mcgrew, 1997) 54
    2. 2.2 Structuur: CHC – Model 55
  63. 63 3 Geschiedenis 55
    1. 3.1 Eerste golf = Kwantificatie van een algemeen niveau 55
    2. 2.2 Tweede golf = Klinische profielanalyse (per test evaluatie) 56
    3. 2.3 Derde golf = psychometrische profielanalyse 57
    4. 2.4 Vierde golf = toepassing van een theorie over intelligentiestructuur 57
    5. 2.5 Intelligentiemeting in de praktijk 57
  64. 64 3 Erfelijkheid versus omgeving 57
    1. 3.1 Nature VS Nurture (hoe wordt intelligentie bepaald?) 58
    2. 3.2 Erfelijkheid versus omgeving 58
  65. 65 4 Groepsverschillen 58
    1. 4.1 Tussen generaties 59
    2. 4.2 Leeftijd 59
    3. 4.3 Geslacht 59
    4. 4.4 Bevolkingsgroepen 60
  66. 66 1 Inleiding 62
    1. 1.1 Definitie 62
  67. 67 2 Vormen van leren 62
    1. 1) HABITUATIE 62
    2. 2) SENSITISATIE 62
  68. 68 3 Klassieke conditionering 62
    1. 3.1 Terminologie 62
    2. 3.2 Appetitieve conditionering (vorm van klassieke conditionering) 63
    3. 3.3 Aversieve conditionering (vorm van klassieke conditionering) 63
    4. 3.4 Belangrijke processen 63
    5. 3.7 Generalisatie 66
    6. 3.8 Discriminatie 67
  69. 69 1 Operante conditionering 68
    1. 1.1 Thorndike (1898) 68
    2. 1.2 B.F. Skinner (1904-1990) 68
    3. 1.3 Skinner box/operante ruimte 68
    4. 1.4 Terminologie 68
    5. 1.5 Shaping (=vorming) 70
    6. 1.6 Fading (zachtjes verminderen) 70
    7. 1.7 Bekrachtiging 70
    8. 1.7 Bekrachtigingsschema (schedules of reinforcement) 70
    9. 1.9 Bekrachtigingsschema en extinctie 71
    10. 1.10 Belonen versus straffen 71
  70. 70 2 Klassieke versus operante conditionering 72
  71. 71 3 Toepassingen – Gedragstherapie (gedrag proberen te veranderen) 72
    1. 3.1 Fobie (angstrespons) 73
    2. 3.2 Verslaving 73
  72. 72 4 Cognitief perspectief op leren 73
    1. 4.1 Inzichtelijk leren 73
    2. 4.2 Cognitieve plattegronden 73
    3. 4.3 Sociaal leren (door observatie, imitatie) 73
  73. 73 1 Inleiding 74
  74. 74 2 Gemeenschappelijke kenmerken van alle verschillende talen 74
  75. 75 3 Adaptieve functies van taal 74
    1. 1) TAAL IS EEN ADAPTATIE EN IS DOOR NATUURLIJKE SELECTIE ONTSTAAN 74
    2. 2) TAAL IS EEN EXAPTATIE EN DUS EEN NEVENEFFECT VAN ONS BREIN 74
  76. 76 4 Aspecten van taalgedrag 74
    1. 4.1 Taal aspecten en taaldomeinen 75
  77. 77 5 Meertaligheid 76
    1. 5.1 Wat is de minimum-/maximumleeftijd om te starten met het leren van een andere taal? 76
    2. 5.2 Enkele stellingen 77
  78. 78 6 Relatie taal en cognitie 77
    1. 6.1 Stelling 78
    2. 6.2 Tegenargumenten linguïstisch determinisme 78
    3. 6.3 Conclusie 78
  79. 79 1 Introductie 79
  80. 80 2 Bouwstenen van het denken 79
    1. 2.1 Concepten 79
    2. 2.2 Voorstellingsvermogen en cognitieve plattegronden 80
    3. 2.3 Schema’s en scripts 80
    4. 2.4 Denken en de hersenen (onderzoeken bij de hersenen dmv fmri en pet scans) 80
    5. 2.5 Intuïtie 80
  81. 81 3 Vaardigheden van goede denkers 81
    1. 3.1 Problem solving 81
    2. 3.2 Redeneren 82
  82. 82 4 Beslissen 83
  83. 83 1 Wanen 84
    1. 1.1 Denkstoornissen 84
    2. 1.2 Wanen 84
    3. 1.3 Fenomenologie = verschillende vormen van wanen 84
    4. 1.4 Welke denkfouten zijn belangrijk bij het ontwikkelen van wanen? 85
  84. 84 2. Piekeren en rumineren 86
    1. 2.1 Wat is piekeren? 86
    2. 2.2 Gevolgen van piekeren 86
    3. 2.3 Overtuigd door het nut 86
    4. 2.5 Gevolgen van rumineren 87
    5. 2.6 Aanpak 87
    6. 2.7 Epiloog 88
  85. 85 3 Autobiografisch geheugen 88
    1. 3.1 Geheugen – Vorm 88
    2. 3.2 Overalgemeen geheugen 88
    3. 3.3 Permanent 88
    4. 3.4 Geheugentraining 89

Documentinformatie

Studie
Bachelor In De Toegepaste Psychologie
Geüpload op
12 mei 2025
Aantal pagina's
89
Geschreven in
2021/2022
Type
Samenvatting
Meld schending auteursrecht
€6,99
Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF
Seller avatar
manonserluppens
Verkocht
1
Volgers
0
Items
19
Laatst verkocht
1 jaar geleden
advertisement banner
Echte notities, van echte studenten
Elk document op Stuvia is geschreven door een medestudent die hetzelfde vak deed. Zo leer je van iemand die het al heeft gehaald.

Gerelateerde vakken

Onderwerpen

  • thomas more
  • toegepaste psychologie
  • algemene psychologie

Meer vakken binnen Thomas More Hogeschool (tmhs) > Bachelor In De Toegepaste Psychologie

  • Practicum 1
  • Psychodiagnostiek 1
  • Deontologie en ethiek
  • Persoonlijkheidspsychologie
  • Leerstoornissen
  • Capita selecta volwassenen
  • Statistiek 1
  • Klinische neuropsychologie
  • Intrafamiliaal geweld
  • Sociale psychologie

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Meer weten Bronvermelding maken
Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen