,Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1 .......................................................................................................................................... 5
METINGEN .................................................................................................................................................. 5
UITDAGINGEN BIJ PSYCHOLOGISCHE METINGEN: ....................................................................................... 5
HOOFDSTUK 2 .......................................................................................................................................... 6
Herhaling uit jaar 1 ...................................................................................................................................... 6
Problemen bij psychologische metingen: ...................................................................................................... 9
HOOFDSTUK 3 ........................................................................................................................................ 10
Centrale drang(central tendency) ............................................................................................................... 10
Variabiliteit/variantie .................................................................................................................................. 11
Covariantie ............................................................................................................................................... 11
Correlatie ................................................................................................................................................. 12
Variantie-covariantie matrix ....................................................................................................................... 13
Composiet scores ..................................................................................................................................... 13
Binaire items ............................................................................................................................................. 13
Interpreteren van testscores ...................................................................................................................... 14
Z-scores ................................................................................................................................................... 14
T-scores .................................................................................................................................................... 15
Percentiel ranken ...................................................................................................................................... 15
Normaliseren van scores ........................................................................................................................... 16
Mean.N..................................................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 4 ............................................................................................................................................ 18
Inleiding factoranalyse ............................................................................................................................... 18
Test dimensionaliteit.................................................................................................................................. 18
Unidimensionale testen ............................................................................................................................. 19
Multidimensionale test ongecorreleerd ....................................................................................................... 19
Multidimensionale test gecorreleerd........................................................................................................... 20
Explanatory factor analysis ........................................................................................................................ 21
Eigenvalues............................................................................................................................................... 22
Roteren..................................................................................................................................................... 24
Orthogonale methode ............................................................................................................................... 27
Non-orthogonale/oblique methode ............................................................................................................ 28
Factor analyse bij binaire items .................................................................................................................. 29
2
,Hoofdstuk 5 ............................................................................................................................................ 30
Inleiding: betrouwbaarheid / klassieke test theorie ...................................................................................... 30
Vier manieren om over betrouwbaarheid te denken ..................................................................................... 32
Standaard error van metingen .................................................................................................................... 35
Domain sampling theorie ........................................................................................................................... 35
Test modellen............................................................................................................................................ 36
Hoofdstuk 6 ............................................................................................................................................ 36
INLEIDING: BETROUWBAARHEID ............................................................................................................... 36
Paralellen testen ....................................................................................................................................... 37
Parallel test - test-retest ............................................................................................................................. 38
Parallel test - alternate forms ..................................................................................................................... 39
Interne consistentie betrouwbaarheid ........................................................................................................ 40
Interne consistentie - split-half ................................................................................................................... 41
Interne consistentie - Cronbach’s alpha/ruwe alpha .................................................................................... 42
Interne consistentie - gestandaardiseerde coëfficient alpha......................................................................... 44
Interne consistentie vs. Dimensionaliteit..................................................................................................... 44
Het aanpassen van de lengte van een test ................................................................................................... 44
Steekproef homogeniteit en betrouwbaarheidsgeneralisatie ........................................................................ 46
Betrouwbaarheid van de verschilscores ...................................................................................................... 46
Hoofdstuk 7 ............................................................................................................................................ 48
INLEIDING: BETROUWBAARHEID ............................................................................................................... 48
Puntschatting a.d.h.v. regression to the mean .............................................................................................. 49
Betrouwbaarheidsintervallen voor true scores............................................................................................. 51
Correlatie en attenuation/verzwakking ........................................................................................................ 52
Effect sizes en statistische significantie ...................................................................................................... 54
T-test met cohen’s d .................................................................................................................................. 55
F-test met eta-squared .............................................................................................................................. 57
Item-totaal correlatie ................................................................................................................................. 58
ITEM DISCRIMINATIE INDEX ....................................................................................................................... 60
Item difficulty (mean) en item variance ....................................................................................................... 63
Hoofdstuk 8 ............................................................................................................................................ 65
Inleiding: validiteit ..................................................................................................................................... 66
Test content/test inhoud ............................................................................................................................ 68
Internal structure/interne structuur ............................................................................................................ 69
3
, Response processes/reactieprocessen ...................................................................................................... 70
Relatie met andere variabelen .................................................................................................................... 70
Consequence of use/consequentie van het gebruik ..................................................................................... 71
Verschillende perspectieven ...................................................................................................................... 72
Hoofdstuk 9 ............................................................................................................................................ 73
Inleiding: validiteit ..................................................................................................................................... 73
Nomologisch netwerk ................................................................................................................................ 73
Methoden voor het evalueren van convergente en discriminante validiteit ..................................................... 74
Soorten van varianties ............................................................................................................................... 77
Factoren die van invloed zijn op een validiteitscoëfficiënt ............................................................................. 78
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: kwadrateren van correlatie..................................................................... 81
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: schatten van praktische effecten ............................................................ 81
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: richtlijnen of normen voor een veld ......................................................... 87
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: statistische significantie ........................................................................ 88
Samenvatting h8 en h9; validiteit ................................................................................................................ 89
Hoofdstuk 10 .......................................................................................................................................... 93
Inleiding: response bias ............................................................................................................................. 93
Soorten biases .......................................................................................................................................... 95
Methoden voor het omgaan met respons bias ............................................................................................. 98
Detecteren van bias en ingrijpen............................................................................................................... 100
HOOFDSTUK 11 .................................................................................................................................... 102
Inleiding: test bias ................................................................................................................................... 102
Item Discriminatie Index (IDI) ................................................................................................................... 104
Factor analyse ........................................................................................................................................ 105
Differentiële item functie analyse ............................................................................................................. 105
RANK ORDER .......................................................................................................................................... 106
Basics van regressie analyse .................................................................................................................... 107
Intercept bias .......................................................................................................................................... 108
Slope bias ............................................................................................................................................... 109
4
, HOOFDSTUK 1
In het college is gezegd dat onderstaande dingen in het tentamen terugkomen
- Kunnen uitleggen wat de uitdagingen zijn bij meten. Dus dit is het enige wat je hoeft
te lezen en leren van H1
METINGEN
Psychometrie is de wetenschap die zich bezighoudt met het evalueren van onderdelen van
psychologische testen. Het kijkt naar
• Het type informatie
• De betrouwbaarheid
• De validiteit.
Waar we in sociale wetenschappen vaak mee te maken hebben, zijn dat we dingen willen
meten die we niet kunnen observeren. bijv. je kan niet in het hoofd van het kind kijken wat de
mate van hechting is. We bedenken hier dan tests voor om dit te kunnen waarnemen. Het deel
van hechting is dan een hypothetisch construct, een latente variabele of een psychologische
attributie.
Validiteit: Kijkt naar of een test daadwerkelijk ook die hechting meet en niet iets anders.
UITDAGINGEN BIJ PSYCHOLOGISCHE METINGEN:
1. Psychologische fenomenen identificeren en vastleggen in één cijfer of score:
psychologische fenomenen (zoals intelligentie, zelfvertrouwen, angst etc.) hebben veel
verschillende aspecten en we willen deze fenomenen identificeren en
samenvatten/vastleggen in slechts één cijfer of score. bijv. jouw depressiescore is 20.
o De vraag is wel of we het dan niet te simpel maken. De uitdaging is dan ook om
ervoor te zorgen dat wanneer we één cijfer aan een dimensie hangen, dat het dan
ook daadwerkelijk de complexiteit van die dimensie reflecteert.
o Bij fysieke dingen representeert bijvoorbeeld de hoogte van je bloeddruk niet je
gehele gezondheid, maar het kan wel een indicatie geven over je gezondheid. Zo
moet het bij psychische dingen ook (eigen woorden, weet niet zeker of dit klopt)
2. Participant reactiviteit: Afhankelijk van hoe de participant reageert op de test, niet
iedereen reageert hetzelfde op een test. De participant weet vaak dat er dingen bij hem
gemeten worden. De reactie is niet altijd expres. Soms kan de vraagstelling in de test
zorgen voor een reactie van een participant (bijv. vragen of je de afgelopen 2 weken
somber was. Je voelde je goed, maar door de vraag ga je je misschien toch somber
voelen). Kan verschillende vormen aannemen:
5
, o Vraag karakteristieken (demand characteristics): er achter proberen te komen
wat de onderzoeker zijn doel is met de studie en hier je gedrag op aanpassen
o Sociale wenselijkheid: gedrag aanpassen om indruk te maken op de persoon
die de meting doet.
3. Objectiviteit: Verwachtingen en bias effecten. We gaan ervan uit dat mensen niet
bewust valsspelen, maar onbewuste verwachtingen of biases kunnen wel meespelen.
4. Composite score: we kijken niet alleen naar of het überhaupt zinvol is om gedrag van
mensen in een getal samen te vatten, maar we kijken ook naar of één getal wel genoeg
is.
5. Score gevoeligheid (score sensitivity): Hoe gevoelig is de vraag die je stelt en de score
die er uit komt. Hoe is dit op elkaar afgestemd. De test moet verschillende niveaus van
een construct meten. Bijv. als je naar emotie vraag dan vraag je niet de antwoord opties:
‘ik voel me goed’ of ‘ik voel me slecht’, want er zit nog veel meer tussen.
6. Gebrek aan bewustzijn van psychometrische informatie: Representeert de vraag ook
echt wat je wil weten, is de test betrouwbaar en valide? bijv. een product besteld die je al
vaker hebt besteld en dan de vraag krijgen: in hoeverre voldoet het product aan je
verwachtingen waarbij 1 totaal niet aan verwachtingen voldeed en 5 de verwachtingen
overtrof. Als je het product dus al vaker besteld had en er erg tevreden over was en het
daarom nog een keer besteld is het eerlijke antwoord een 3 (voldoet aan
verwachtingen), terwijl als de vraag anders was gesteld, was het een 5 geweest omdat je
er tevreden bent over het product.
HOOFDSTUK 2
Enkel belangrijk voor de concepten die je moet kennen. Het hoofdstuk zelf komt niet voor op
het tentamen.
• Scaling: het proces waarop numerieke waardes zijn toegewezen aan psychologische
attributies, dit doen we a.d.h.v. bepaalde regels en meetinstrumenten. Bijv. een
depressiescore(psychologische attributie) van 20(numerieke waarde)
• Meten: We zijn bekend met meten in de praktijk (bijv. aantal cm van een tafel). Maar
gevoelens meten is lastiger.
Herhaling uit jaar 1
Properties of numbers/eigenschappen van getallen:
• Identiteit: We gebruiken getallen om mensen te categoriseren (bijv. studentnummer of
een getal aan een bepaalde categorie koppelen, bijv. oogkleur). Dit zegt niets over of die
categorie beter of minder is.
o Identiek/identical: iedereen in dezelfde categorie is identiek met betrekking tot
het gemeten kenmerk
6
, o Wederkerige exclusiviteit/mutually exclusive: iemand die in de ene categorie valt
kan niet in de andere vallen
o Uitgebreid/exhaustive: iedereen valt in 1 categorie
• Volgorde: getallen hebben nog steeds labels, maar de ranken hebben betekenissen.
Dus je kan niets zeggen over de precieze hoeveelheid, maar wel iets over de volgorde.
o Kwantiteit: reële cijfers, geven de precieze hoeveelheid attributie aan, grootte van
verschillen tussen mensen, continu (bijv. lengte). Je kan iets zeggen over de data
en hier mee rekenen.
Bijzonder is het getal 0:
• Absolute nul: 0 = bestaat niet, niks, afwezigheid van… (bijv. lengte, gewicht, reactie tijd
etc.)
• Arbitraire(willekeurige) nul: 0 = gewoon een punt op de schaal die we gekozen hebben
(bijv. graden celcius. 0 = niet de afwezigheid van temperatuur). Vaak bij psychologische
constructen ook.
Schalen van metingen:
(op volgorde van wat weinig informatie geeft naar wat veel informatie geeft)
• Nominaal: categorie, je geeft een naam aan iets. Dat is gelijk aan elkaar
• Ordinaal: volgorde aangeven, ordening. Weet niet wat de afstand is.
• Interval: kan je mee rekennen. Geen absolute nul. Weet wel wat de afstand is.
• Ratio: Kan je mee rekenen. Wel absolute nul. Je kan hier vermenigvuldigen mee
aangeven.
• Psychologische attributen: Geen absoluut nulpunt. Vaak op ordinale schaal gemeten
(bijv. likert), maar je kan er theoretisch gezien niet mee rekenen, in de praktijk kan dat
soms wel. Dus dan zou je op intervalniveau kunnen meten.
Meeteenheden:
• Arbitrariness (willekeurigheid) in meeteenheden:
o Alle eenheden van metingen die we kennen, zijn op een bepaald moment
besloten (have at one point been decided upon). Maar we hadden dus ook iets
anders kunnen kiezen. Denk aan het metrische systeem in EU (we meten in
meters)
o Doordat die afspraken er zijn, is het makkelijk om met elkaar te communiceren
• Willekeurigheid in het type object dat gemeten wordt
o De eenheden zitten niet vastgebonden aan één soort object (bijv. kilogram)
o Bijv. kilogrammen gebruiken we om meerdere dingen te meten
• Willekeurigheid in de functie die gemeten wordt
o Eenheden kunnen voor verschillende soorten metingen dienen
7
, o Bepaalde meeteenheden die je voor lengte en gewicht kan gebruiken. Bijv. je bent
7 dozen lang.
Psychologische attributies zijn vaak alleen arbitrair/willekeurig op het eerste punt.
Er kan gekozen worden wat de eenheid betekent en welke grootte er gebruikt wordt, maar de
eenheden zijn meestal wel gebonden aan een bepaald object of een dimensie. Dus alleen de
meeteenheid is arbitrair. We kunnen alleen hetgeen meten waarvoor het meetinstrument
gemaakt is.
- Belangrijke uitzondering: standaardmetingen worden soms gebruikt om psychologische
eigenschappen te meten. bijv. cognitieve processen die gemeten worden door iemands
reactiesnelheid.
WANNEER GEBRUIK JE WELKE TEST
Let op: kwam niet in het college terug. Is enkel voor herhaling.
One Sample t-test:
• Gebruik deze test wanneer je geïnteresseerd bent in het beoordelen of het gemiddelde
van een enkele steekproef significant verschilt van een bekende waarde of een verwacht
gemiddelde.
• Bijvoorbeeld, als je wilt weten of de gemiddelde scores van een groep hoger zijn dan het
landelijk gemiddelde, gebruik je een one sample t-test.
Independent t-test :
• Deze test wordt gebruikt om te bepalen of er een significant verschil is tussen de
gemiddelde scores van twee onafhankelijke (niet-gerelateerde) groepen.
• Bijvoorbeeld, als je wilt weten of er een verschil is in de gemiddelde scores van mannen
en vrouwen op een bepaalde test, zou je een independent t-test gebruiken.
Paired Sample t-test:
• Deze test wordt gebruikt wanneer je dezelfde steekproef op twee verschillende
momenten of onder twee verschillende omstandigheden meet.
• Bijvoorbeeld, als je wilt onderzoeken of er een verschil is in pre-test en post-test scores
van dezelfde groep deelnemers, zou je een paired sample t-test gebruiken.
8
HOOFDSTUK 1 .......................................................................................................................................... 5
METINGEN .................................................................................................................................................. 5
UITDAGINGEN BIJ PSYCHOLOGISCHE METINGEN: ....................................................................................... 5
HOOFDSTUK 2 .......................................................................................................................................... 6
Herhaling uit jaar 1 ...................................................................................................................................... 6
Problemen bij psychologische metingen: ...................................................................................................... 9
HOOFDSTUK 3 ........................................................................................................................................ 10
Centrale drang(central tendency) ............................................................................................................... 10
Variabiliteit/variantie .................................................................................................................................. 11
Covariantie ............................................................................................................................................... 11
Correlatie ................................................................................................................................................. 12
Variantie-covariantie matrix ....................................................................................................................... 13
Composiet scores ..................................................................................................................................... 13
Binaire items ............................................................................................................................................. 13
Interpreteren van testscores ...................................................................................................................... 14
Z-scores ................................................................................................................................................... 14
T-scores .................................................................................................................................................... 15
Percentiel ranken ...................................................................................................................................... 15
Normaliseren van scores ........................................................................................................................... 16
Mean.N..................................................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 4 ............................................................................................................................................ 18
Inleiding factoranalyse ............................................................................................................................... 18
Test dimensionaliteit.................................................................................................................................. 18
Unidimensionale testen ............................................................................................................................. 19
Multidimensionale test ongecorreleerd ....................................................................................................... 19
Multidimensionale test gecorreleerd........................................................................................................... 20
Explanatory factor analysis ........................................................................................................................ 21
Eigenvalues............................................................................................................................................... 22
Roteren..................................................................................................................................................... 24
Orthogonale methode ............................................................................................................................... 27
Non-orthogonale/oblique methode ............................................................................................................ 28
Factor analyse bij binaire items .................................................................................................................. 29
2
,Hoofdstuk 5 ............................................................................................................................................ 30
Inleiding: betrouwbaarheid / klassieke test theorie ...................................................................................... 30
Vier manieren om over betrouwbaarheid te denken ..................................................................................... 32
Standaard error van metingen .................................................................................................................... 35
Domain sampling theorie ........................................................................................................................... 35
Test modellen............................................................................................................................................ 36
Hoofdstuk 6 ............................................................................................................................................ 36
INLEIDING: BETROUWBAARHEID ............................................................................................................... 36
Paralellen testen ....................................................................................................................................... 37
Parallel test - test-retest ............................................................................................................................. 38
Parallel test - alternate forms ..................................................................................................................... 39
Interne consistentie betrouwbaarheid ........................................................................................................ 40
Interne consistentie - split-half ................................................................................................................... 41
Interne consistentie - Cronbach’s alpha/ruwe alpha .................................................................................... 42
Interne consistentie - gestandaardiseerde coëfficient alpha......................................................................... 44
Interne consistentie vs. Dimensionaliteit..................................................................................................... 44
Het aanpassen van de lengte van een test ................................................................................................... 44
Steekproef homogeniteit en betrouwbaarheidsgeneralisatie ........................................................................ 46
Betrouwbaarheid van de verschilscores ...................................................................................................... 46
Hoofdstuk 7 ............................................................................................................................................ 48
INLEIDING: BETROUWBAARHEID ............................................................................................................... 48
Puntschatting a.d.h.v. regression to the mean .............................................................................................. 49
Betrouwbaarheidsintervallen voor true scores............................................................................................. 51
Correlatie en attenuation/verzwakking ........................................................................................................ 52
Effect sizes en statistische significantie ...................................................................................................... 54
T-test met cohen’s d .................................................................................................................................. 55
F-test met eta-squared .............................................................................................................................. 57
Item-totaal correlatie ................................................................................................................................. 58
ITEM DISCRIMINATIE INDEX ....................................................................................................................... 60
Item difficulty (mean) en item variance ....................................................................................................... 63
Hoofdstuk 8 ............................................................................................................................................ 65
Inleiding: validiteit ..................................................................................................................................... 66
Test content/test inhoud ............................................................................................................................ 68
Internal structure/interne structuur ............................................................................................................ 69
3
, Response processes/reactieprocessen ...................................................................................................... 70
Relatie met andere variabelen .................................................................................................................... 70
Consequence of use/consequentie van het gebruik ..................................................................................... 71
Verschillende perspectieven ...................................................................................................................... 72
Hoofdstuk 9 ............................................................................................................................................ 73
Inleiding: validiteit ..................................................................................................................................... 73
Nomologisch netwerk ................................................................................................................................ 73
Methoden voor het evalueren van convergente en discriminante validiteit ..................................................... 74
Soorten van varianties ............................................................................................................................... 77
Factoren die van invloed zijn op een validiteitscoëfficiënt ............................................................................. 78
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: kwadrateren van correlatie..................................................................... 81
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: schatten van praktische effecten ............................................................ 81
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: richtlijnen of normen voor een veld ......................................................... 87
Interpreteren validiteitscoëfficiënt: statistische significantie ........................................................................ 88
Samenvatting h8 en h9; validiteit ................................................................................................................ 89
Hoofdstuk 10 .......................................................................................................................................... 93
Inleiding: response bias ............................................................................................................................. 93
Soorten biases .......................................................................................................................................... 95
Methoden voor het omgaan met respons bias ............................................................................................. 98
Detecteren van bias en ingrijpen............................................................................................................... 100
HOOFDSTUK 11 .................................................................................................................................... 102
Inleiding: test bias ................................................................................................................................... 102
Item Discriminatie Index (IDI) ................................................................................................................... 104
Factor analyse ........................................................................................................................................ 105
Differentiële item functie analyse ............................................................................................................. 105
RANK ORDER .......................................................................................................................................... 106
Basics van regressie analyse .................................................................................................................... 107
Intercept bias .......................................................................................................................................... 108
Slope bias ............................................................................................................................................... 109
4
, HOOFDSTUK 1
In het college is gezegd dat onderstaande dingen in het tentamen terugkomen
- Kunnen uitleggen wat de uitdagingen zijn bij meten. Dus dit is het enige wat je hoeft
te lezen en leren van H1
METINGEN
Psychometrie is de wetenschap die zich bezighoudt met het evalueren van onderdelen van
psychologische testen. Het kijkt naar
• Het type informatie
• De betrouwbaarheid
• De validiteit.
Waar we in sociale wetenschappen vaak mee te maken hebben, zijn dat we dingen willen
meten die we niet kunnen observeren. bijv. je kan niet in het hoofd van het kind kijken wat de
mate van hechting is. We bedenken hier dan tests voor om dit te kunnen waarnemen. Het deel
van hechting is dan een hypothetisch construct, een latente variabele of een psychologische
attributie.
Validiteit: Kijkt naar of een test daadwerkelijk ook die hechting meet en niet iets anders.
UITDAGINGEN BIJ PSYCHOLOGISCHE METINGEN:
1. Psychologische fenomenen identificeren en vastleggen in één cijfer of score:
psychologische fenomenen (zoals intelligentie, zelfvertrouwen, angst etc.) hebben veel
verschillende aspecten en we willen deze fenomenen identificeren en
samenvatten/vastleggen in slechts één cijfer of score. bijv. jouw depressiescore is 20.
o De vraag is wel of we het dan niet te simpel maken. De uitdaging is dan ook om
ervoor te zorgen dat wanneer we één cijfer aan een dimensie hangen, dat het dan
ook daadwerkelijk de complexiteit van die dimensie reflecteert.
o Bij fysieke dingen representeert bijvoorbeeld de hoogte van je bloeddruk niet je
gehele gezondheid, maar het kan wel een indicatie geven over je gezondheid. Zo
moet het bij psychische dingen ook (eigen woorden, weet niet zeker of dit klopt)
2. Participant reactiviteit: Afhankelijk van hoe de participant reageert op de test, niet
iedereen reageert hetzelfde op een test. De participant weet vaak dat er dingen bij hem
gemeten worden. De reactie is niet altijd expres. Soms kan de vraagstelling in de test
zorgen voor een reactie van een participant (bijv. vragen of je de afgelopen 2 weken
somber was. Je voelde je goed, maar door de vraag ga je je misschien toch somber
voelen). Kan verschillende vormen aannemen:
5
, o Vraag karakteristieken (demand characteristics): er achter proberen te komen
wat de onderzoeker zijn doel is met de studie en hier je gedrag op aanpassen
o Sociale wenselijkheid: gedrag aanpassen om indruk te maken op de persoon
die de meting doet.
3. Objectiviteit: Verwachtingen en bias effecten. We gaan ervan uit dat mensen niet
bewust valsspelen, maar onbewuste verwachtingen of biases kunnen wel meespelen.
4. Composite score: we kijken niet alleen naar of het überhaupt zinvol is om gedrag van
mensen in een getal samen te vatten, maar we kijken ook naar of één getal wel genoeg
is.
5. Score gevoeligheid (score sensitivity): Hoe gevoelig is de vraag die je stelt en de score
die er uit komt. Hoe is dit op elkaar afgestemd. De test moet verschillende niveaus van
een construct meten. Bijv. als je naar emotie vraag dan vraag je niet de antwoord opties:
‘ik voel me goed’ of ‘ik voel me slecht’, want er zit nog veel meer tussen.
6. Gebrek aan bewustzijn van psychometrische informatie: Representeert de vraag ook
echt wat je wil weten, is de test betrouwbaar en valide? bijv. een product besteld die je al
vaker hebt besteld en dan de vraag krijgen: in hoeverre voldoet het product aan je
verwachtingen waarbij 1 totaal niet aan verwachtingen voldeed en 5 de verwachtingen
overtrof. Als je het product dus al vaker besteld had en er erg tevreden over was en het
daarom nog een keer besteld is het eerlijke antwoord een 3 (voldoet aan
verwachtingen), terwijl als de vraag anders was gesteld, was het een 5 geweest omdat je
er tevreden bent over het product.
HOOFDSTUK 2
Enkel belangrijk voor de concepten die je moet kennen. Het hoofdstuk zelf komt niet voor op
het tentamen.
• Scaling: het proces waarop numerieke waardes zijn toegewezen aan psychologische
attributies, dit doen we a.d.h.v. bepaalde regels en meetinstrumenten. Bijv. een
depressiescore(psychologische attributie) van 20(numerieke waarde)
• Meten: We zijn bekend met meten in de praktijk (bijv. aantal cm van een tafel). Maar
gevoelens meten is lastiger.
Herhaling uit jaar 1
Properties of numbers/eigenschappen van getallen:
• Identiteit: We gebruiken getallen om mensen te categoriseren (bijv. studentnummer of
een getal aan een bepaalde categorie koppelen, bijv. oogkleur). Dit zegt niets over of die
categorie beter of minder is.
o Identiek/identical: iedereen in dezelfde categorie is identiek met betrekking tot
het gemeten kenmerk
6
, o Wederkerige exclusiviteit/mutually exclusive: iemand die in de ene categorie valt
kan niet in de andere vallen
o Uitgebreid/exhaustive: iedereen valt in 1 categorie
• Volgorde: getallen hebben nog steeds labels, maar de ranken hebben betekenissen.
Dus je kan niets zeggen over de precieze hoeveelheid, maar wel iets over de volgorde.
o Kwantiteit: reële cijfers, geven de precieze hoeveelheid attributie aan, grootte van
verschillen tussen mensen, continu (bijv. lengte). Je kan iets zeggen over de data
en hier mee rekenen.
Bijzonder is het getal 0:
• Absolute nul: 0 = bestaat niet, niks, afwezigheid van… (bijv. lengte, gewicht, reactie tijd
etc.)
• Arbitraire(willekeurige) nul: 0 = gewoon een punt op de schaal die we gekozen hebben
(bijv. graden celcius. 0 = niet de afwezigheid van temperatuur). Vaak bij psychologische
constructen ook.
Schalen van metingen:
(op volgorde van wat weinig informatie geeft naar wat veel informatie geeft)
• Nominaal: categorie, je geeft een naam aan iets. Dat is gelijk aan elkaar
• Ordinaal: volgorde aangeven, ordening. Weet niet wat de afstand is.
• Interval: kan je mee rekennen. Geen absolute nul. Weet wel wat de afstand is.
• Ratio: Kan je mee rekenen. Wel absolute nul. Je kan hier vermenigvuldigen mee
aangeven.
• Psychologische attributen: Geen absoluut nulpunt. Vaak op ordinale schaal gemeten
(bijv. likert), maar je kan er theoretisch gezien niet mee rekenen, in de praktijk kan dat
soms wel. Dus dan zou je op intervalniveau kunnen meten.
Meeteenheden:
• Arbitrariness (willekeurigheid) in meeteenheden:
o Alle eenheden van metingen die we kennen, zijn op een bepaald moment
besloten (have at one point been decided upon). Maar we hadden dus ook iets
anders kunnen kiezen. Denk aan het metrische systeem in EU (we meten in
meters)
o Doordat die afspraken er zijn, is het makkelijk om met elkaar te communiceren
• Willekeurigheid in het type object dat gemeten wordt
o De eenheden zitten niet vastgebonden aan één soort object (bijv. kilogram)
o Bijv. kilogrammen gebruiken we om meerdere dingen te meten
• Willekeurigheid in de functie die gemeten wordt
o Eenheden kunnen voor verschillende soorten metingen dienen
7
, o Bepaalde meeteenheden die je voor lengte en gewicht kan gebruiken. Bijv. je bent
7 dozen lang.
Psychologische attributies zijn vaak alleen arbitrair/willekeurig op het eerste punt.
Er kan gekozen worden wat de eenheid betekent en welke grootte er gebruikt wordt, maar de
eenheden zijn meestal wel gebonden aan een bepaald object of een dimensie. Dus alleen de
meeteenheid is arbitrair. We kunnen alleen hetgeen meten waarvoor het meetinstrument
gemaakt is.
- Belangrijke uitzondering: standaardmetingen worden soms gebruikt om psychologische
eigenschappen te meten. bijv. cognitieve processen die gemeten worden door iemands
reactiesnelheid.
WANNEER GEBRUIK JE WELKE TEST
Let op: kwam niet in het college terug. Is enkel voor herhaling.
One Sample t-test:
• Gebruik deze test wanneer je geïnteresseerd bent in het beoordelen of het gemiddelde
van een enkele steekproef significant verschilt van een bekende waarde of een verwacht
gemiddelde.
• Bijvoorbeeld, als je wilt weten of de gemiddelde scores van een groep hoger zijn dan het
landelijk gemiddelde, gebruik je een one sample t-test.
Independent t-test :
• Deze test wordt gebruikt om te bepalen of er een significant verschil is tussen de
gemiddelde scores van twee onafhankelijke (niet-gerelateerde) groepen.
• Bijvoorbeeld, als je wilt weten of er een verschil is in de gemiddelde scores van mannen
en vrouwen op een bepaalde test, zou je een independent t-test gebruiken.
Paired Sample t-test:
• Deze test wordt gebruikt wanneer je dezelfde steekproef op twee verschillende
momenten of onder twee verschillende omstandigheden meet.
• Bijvoorbeeld, als je wilt onderzoeken of er een verschil is in pre-test en post-test scores
van dezelfde groep deelnemers, zou je een paired sample t-test gebruiken.
8
