r
,202 Ugen Adelien
5 t Decramer
Organisatiemanagement
Boek: Organisaties doen werken (herwerkte editie 2024)
H1: Een blik op de geschiedenis
Organisaties
= sociale entiteiten, ze zijn gericht op een doel, ze dienen als systeem
voor bewust gestructureerde en gecoördineerde activiteiten, en ten slotte
zijn ze verbonden met de externe omgeving.
= Een systeem van bewust gecoördineerde activiteiten of krachten van
twee of meer personen
Onderdelen:
- De medewerker (micro)
- De groep (meso)
- De organisatie (macro)
Organisatiemanagement is interdisciplinair!
- Organizational behaviour, sociologie, psychologie, economie, HRM,….
De rationele benadering
Vanaf 1900 kwam er een wetenschappelijke benadering van organisaties
- Marx: ‘Working class’
- Durkheim: ‘Verlies solidariteit’
- Weber: ‘Werking van
organisaties’ Context en tijd:
- Fabrieken werden groter, stoommachines deden werktuigen sneller draaien
- Meer scheikundige kennis -> ontginning steenkool ->
staalproductie -> machinebouw
- Oliewinning zorgde voor nieuwe producten en consumenten
Frederick Winslow Taylor: Scientific management
- Hij werd gezien als de ‘founding father’ van organizational behavior
Scientific management= Een wetenschappelijke benadering van
management waarbij alle taken in organisaties grondig worden
geanalyseerd, geroutineerd, verdeeld en gestandaardiseerd, in plaats van
op basis van vuistregels.
,202 Ugen Adelien
5 t Decramer
Hij bestudeerde de organisatie vanuit het standpunt van de medewerker
- hij gebruikte hiervoor tijd- en bewegingsstudies
- a.d.h.v. van de resultaten van deze studies wou hij een
optimaal rendement binnen de organisatie bereiken
- hij bestuurde alle taken in de organisatie en verdeelde ze in
subtaken en elimineerde de overbodige taken en
bewegingen van de arbeiders
- hij wou op deze manier de meest efficiënte manier van werken
vinden (‘One Best Way’)
- deze optimale werkwijze werd als enige gestandaardiseerde manier
van werken opgelegd aan de medewerkers en arbeiders
Taylor gebruikte zijn kennis en ervaring om bij Henry Ford als adviseur te werken
- hij was oa adviseur bij Ford Motor Company voor de productie
van het Ford model T
- Ford slaagde erin door de verder doorgevoerde rationalisatie en de
optimalisering van een lopende band (assembly line) de
aankoopprijs steeds verder te doen dalen én zijn arbeiders een
hoger loon te betalen en de achturendag in te voeren
- Dit alles resulteerde in een hogere koopkracht van de arbeiders die
op hun beurt weer consument werden
De opvattingen van Taylor leidden tot een aantal gevolgen in de organisatie:
- Hoger rendement
- Standaardisatie van producten en handelingen
- Controle en voorspelbaarheid
- Routine en opsplitsing laten toe ongeschoolden in te schakelen en
de leeftijd te verminderen
- Managers moeten denken, arbeiders moeten werken (‘workers only work’)
- Optimalisatie van de gehanteerde gereedschappen
Weerstand:
- Weerstand kwam van arbeiders zelf en van vakbonden
- Het werk van arbeiders werd door velen gezien als
mensonterend Redenen voor weerstand:
- Het zou oa zijn doordat de wetenschappelijke benadering van arbeid
door de bedrijfseigenaars eenzijdig werden gebruikt om grotere
winsten te realiseren door de druk op de arbeiders te verhogen
- Daarnaast was er ook meer genuanceerde kritiek: de vrees voor
‘deskilling’, de zogenaamde ontwaarding van de menselijke
arbeid en de vervreemding
, 202 Ugen Adelien
5 t Decramer
Taylor hield geen rekening met de factor mens: beroepsfierheid?
Werktevredenheid? Intrinsieke motivatie?
- Hij zag groepswerking alleen als een bron van ‘tegenwerken’
(hij noemde dit soldiering)
- Hij hield geen rekening met fysiologische en psychologische
kenmerken va de medewerker, dit leidde tot overbelasting
Vele onderzoekers reageerden vooral tegen de te ver doorgedreven
splitsing en routinesering van de taken -> dit leidde namelijk tot mindere
kwaliteit, deskilling van de arbeid en vervreemding van het werk en van
de producten, gebrek aan uitdaging en verveling
Algemeen:
- Taylor vormde de basis voor verder onderzoek en
toepassingen binnen het vakgebied
- Er kwamen initiatieven om de nadelen van taakspecialisatie
en te korte cyclustijden op te vangen door te zorgen voor:
o Taakverrijking (enrichement)
o Taakverruiming (enlargement)
o Jobrotatie
Henry Fayol: management
- Hij was de eerste om de taak van het ‘management’ als een
afzonderlijke en belangrijke taak in de organisatie te verkennen
De 5 basistaken van het manegement:
1. Plannen
o Plan kan gemaakt worden op verschillende niveaus in de organisatie
o Een plan moet beantwoorden aan de volgende principes:
Het algemeen organisatie/ondernemingsdoel nastreven
LT en KT plannen dienen aan elkaar aangepast te zijn
en elkaar te beïnvloeden
Een plan is flexibel en past zich aan volgens de
omstandigheden
Elk plan is specifiek en voldoende operationeel uitgedrukt
2. Organiseren
o Het toewijzen van materiaal, middelen, en personeel
o Fayol stelt een strikt hiërarchisch geordende
lijnorganisatie voor, principes:
Organisatie is gebaseerd op de regel van eenheid van leiding
De verantwoordelijkheden van iedereen liggen vast
Organisatie verloopt volgens gekende procedures
Alle regels zijn vastgelegd in een organigram
,202 Ugen Adelien
5 t Decramer
Organisatiemanagement
Boek: Organisaties doen werken (herwerkte editie 2024)
H1: Een blik op de geschiedenis
Organisaties
= sociale entiteiten, ze zijn gericht op een doel, ze dienen als systeem
voor bewust gestructureerde en gecoördineerde activiteiten, en ten slotte
zijn ze verbonden met de externe omgeving.
= Een systeem van bewust gecoördineerde activiteiten of krachten van
twee of meer personen
Onderdelen:
- De medewerker (micro)
- De groep (meso)
- De organisatie (macro)
Organisatiemanagement is interdisciplinair!
- Organizational behaviour, sociologie, psychologie, economie, HRM,….
De rationele benadering
Vanaf 1900 kwam er een wetenschappelijke benadering van organisaties
- Marx: ‘Working class’
- Durkheim: ‘Verlies solidariteit’
- Weber: ‘Werking van
organisaties’ Context en tijd:
- Fabrieken werden groter, stoommachines deden werktuigen sneller draaien
- Meer scheikundige kennis -> ontginning steenkool ->
staalproductie -> machinebouw
- Oliewinning zorgde voor nieuwe producten en consumenten
Frederick Winslow Taylor: Scientific management
- Hij werd gezien als de ‘founding father’ van organizational behavior
Scientific management= Een wetenschappelijke benadering van
management waarbij alle taken in organisaties grondig worden
geanalyseerd, geroutineerd, verdeeld en gestandaardiseerd, in plaats van
op basis van vuistregels.
,202 Ugen Adelien
5 t Decramer
Hij bestudeerde de organisatie vanuit het standpunt van de medewerker
- hij gebruikte hiervoor tijd- en bewegingsstudies
- a.d.h.v. van de resultaten van deze studies wou hij een
optimaal rendement binnen de organisatie bereiken
- hij bestuurde alle taken in de organisatie en verdeelde ze in
subtaken en elimineerde de overbodige taken en
bewegingen van de arbeiders
- hij wou op deze manier de meest efficiënte manier van werken
vinden (‘One Best Way’)
- deze optimale werkwijze werd als enige gestandaardiseerde manier
van werken opgelegd aan de medewerkers en arbeiders
Taylor gebruikte zijn kennis en ervaring om bij Henry Ford als adviseur te werken
- hij was oa adviseur bij Ford Motor Company voor de productie
van het Ford model T
- Ford slaagde erin door de verder doorgevoerde rationalisatie en de
optimalisering van een lopende band (assembly line) de
aankoopprijs steeds verder te doen dalen én zijn arbeiders een
hoger loon te betalen en de achturendag in te voeren
- Dit alles resulteerde in een hogere koopkracht van de arbeiders die
op hun beurt weer consument werden
De opvattingen van Taylor leidden tot een aantal gevolgen in de organisatie:
- Hoger rendement
- Standaardisatie van producten en handelingen
- Controle en voorspelbaarheid
- Routine en opsplitsing laten toe ongeschoolden in te schakelen en
de leeftijd te verminderen
- Managers moeten denken, arbeiders moeten werken (‘workers only work’)
- Optimalisatie van de gehanteerde gereedschappen
Weerstand:
- Weerstand kwam van arbeiders zelf en van vakbonden
- Het werk van arbeiders werd door velen gezien als
mensonterend Redenen voor weerstand:
- Het zou oa zijn doordat de wetenschappelijke benadering van arbeid
door de bedrijfseigenaars eenzijdig werden gebruikt om grotere
winsten te realiseren door de druk op de arbeiders te verhogen
- Daarnaast was er ook meer genuanceerde kritiek: de vrees voor
‘deskilling’, de zogenaamde ontwaarding van de menselijke
arbeid en de vervreemding
, 202 Ugen Adelien
5 t Decramer
Taylor hield geen rekening met de factor mens: beroepsfierheid?
Werktevredenheid? Intrinsieke motivatie?
- Hij zag groepswerking alleen als een bron van ‘tegenwerken’
(hij noemde dit soldiering)
- Hij hield geen rekening met fysiologische en psychologische
kenmerken va de medewerker, dit leidde tot overbelasting
Vele onderzoekers reageerden vooral tegen de te ver doorgedreven
splitsing en routinesering van de taken -> dit leidde namelijk tot mindere
kwaliteit, deskilling van de arbeid en vervreemding van het werk en van
de producten, gebrek aan uitdaging en verveling
Algemeen:
- Taylor vormde de basis voor verder onderzoek en
toepassingen binnen het vakgebied
- Er kwamen initiatieven om de nadelen van taakspecialisatie
en te korte cyclustijden op te vangen door te zorgen voor:
o Taakverrijking (enrichement)
o Taakverruiming (enlargement)
o Jobrotatie
Henry Fayol: management
- Hij was de eerste om de taak van het ‘management’ als een
afzonderlijke en belangrijke taak in de organisatie te verkennen
De 5 basistaken van het manegement:
1. Plannen
o Plan kan gemaakt worden op verschillende niveaus in de organisatie
o Een plan moet beantwoorden aan de volgende principes:
Het algemeen organisatie/ondernemingsdoel nastreven
LT en KT plannen dienen aan elkaar aangepast te zijn
en elkaar te beïnvloeden
Een plan is flexibel en past zich aan volgens de
omstandigheden
Elk plan is specifiek en voldoende operationeel uitgedrukt
2. Organiseren
o Het toewijzen van materiaal, middelen, en personeel
o Fayol stelt een strikt hiërarchisch geordende
lijnorganisatie voor, principes:
Organisatie is gebaseerd op de regel van eenheid van leiding
De verantwoordelijkheden van iedereen liggen vast
Organisatie verloopt volgens gekende procedures
Alle regels zijn vastgelegd in een organigram
