HOOFDSTUK 5 ANGSTSTOORNISSEN EN
OBSESSIEF-COMPULSIEVE EN VERWANTE
STOORNISSEN
Angststoornissen en obsessief-compulsieve en verwante
stoornissen
Leerdoelen.......................................................................................................................... 3
Begrippen........................................................................................................................... 4
Angst............................................................................................................................... 4
DSM................................................................................................................................. 5
DSM-5-TR Angststoornissen............................................................................................. 5
cultuursensitiviteit bij angststoornissen.......................................................................6
Angst bij kinderen............................................................................................................... 7
Inleiding angsten kindertijd............................................................................................. 7
Ontwikkelingslijn.............................................................................................................. 7
Seperatie angst stoornis..................................................................................................... 7
Klinisch beeld................................................................................................................... 7
Epidemiologie.................................................................................................................. 8
UItlokkende factoren....................................................................................................... 8
Paniekstoornis.................................................................................................................... 8
Paniekaanvallen............................................................................................................... 8
Paniekstoornis................................................................................................................. 9
Epidemiologie paniekstoornis.......................................................................................9
Gevolgen...................................................................................................................... 9
Theoretische perspectieven paniekstoornis......................................................................10
overheersende visie....................................................................................................... 10
Het cognitief-biologisch model voor paniekstoornis....................................................10
Biologische factoren...................................................................................................... 10
Cognitieve factoren....................................................................................................... 11
Prognose........................................................................................................................ 11
SV theoretische perspectieven......................................................................................11
Behandeling paniekstoornissen........................................................................................11
Farmacotherapie........................................................................................................... 11
Cognitieve gedragstherapie........................................................................................... 12
Effectiviteit................................................................................................................. 12
EMDR............................................................................................................................. 12
SV behandelingsmodellen.............................................................................................. 13
1
,Fobische stoornissen......................................................................................................... 13
Fobie.............................................................................................................................. 13
Typen fobieën................................................................................................................ 14
Specifieke fobie.......................................................................................................... 14
Sociale fobie – sociale angststoornis...........................................................................15
Agorafobie.................................................................................................................. 16
Theoretische perspectieven Fobische stoornissen............................................................17
Psychodynamisch perspectief........................................................................................ 17
Leerperspectief.............................................................................................................. 17
Beperkingen leertheoretisch kader.............................................................................18
Biologisch perspectief.................................................................................................... 18
Cognitief perspectief...................................................................................................... 18
Sociaal perspectief........................................................................................................ 18
SV theoretisch perspectief fobische stoornissen............................................................19
Behandelmethoden Fobieën............................................................................................. 20
Psychodynamische therapie.......................................................................................... 20
Leertheoretische methoden – gedragstherapie.............................................................20
systematische desensitisatie en geleidelijke blootstelling..........................................20
Flooding...................................................................................................................... 21
Virtual Reality Exposure Therapie...............................................................................21
Cognitieve therapie....................................................................................................... 21
Psychofarmaca.............................................................................................................. 22
netwerk en maatschappij............................................................................................... 22
SV behandelingsmethoden Fobieën...............................................................................22
Gegeneraliseerde angststoornis.......................................................................................23
Klinische beeld............................................................................................................... 23
Theoretische perspectieven gegeneraliseerde angststoornis...........................................23
Behandelingsmodellen gegeneraliseerde angststoornis...................................................24
Obsessief compulsieve en verwante stoornissen..............................................................24
Wijzigingen DSM IV 5.................................................................................................... 24
Obsessief compulsieve stoornis (1)...................................................................................25
Criteria DSM – 5 (niet kennen !!)...................................................................................25
KLinisch beeld................................................................................................................ 25
Terminologie.................................................................................................................. 25
Subtypes in thema’s...................................................................................................... 26
Rituelen......................................................................................................................... 26
Obsessies – Wanen........................................................................................................ 26
Epidemiologie................................................................................................................ 27
2
,Theoretische perspectieven OCD......................................................................................27
Biologisch...................................................................................................................... 27
Cognitieve theorie......................................................................................................... 27
Leertheorie.................................................................................................................... 27
Samenvatting theoretische perspectieven OCD............................................................28
Behandelmethoden OCD................................................................................................... 28
Gedragstherapie............................................................................................................ 28
Cognitieve gedragstherapie........................................................................................... 28
Biologische behandeling................................................................................................ 29
Prognose........................................................................................................................ 29
SV behandelmethoden OCD.............................................................................................. 29
Verstoorde lichaamsbeleving Morfodysforie (2)................................................................30
Morfodysfore stoornis.................................................................................................... 30
Epidemiologie................................................................................................................ 30
Verklaring Biologiscch.................................................................................................... 30
Behandeling................................................................................................................... 31
Verzamelstoornis Hoarding (3)......................................................................................... 31
Klinisch beeld................................................................................................................. 31
Gelijkenis en verschil met OCD......................................................................................31
Biologische verklaring.................................................................................................... 32
Behandeling................................................................................................................... 32
LEERDOELEN
- 5.1 Je kan de fysieke, gedragsmatige, cognitieve en culturele kenmerken van
angststoornissen beschrijven.
- 5.2 Je kan angst en angststoornissen bij kinderen en jongeren beschrijven
3
, - 5.3 Je kan de voornaamste kenmerken van de separatieangststoornis beschrijven
- 5.4 Je kan de belangrijkste kenmerken van paniekaanvallen en van een paniekstoornis
beschrijven
- 5.5 Je kan het voornaamste verklaringsmodel van de paniekstoornis beschrijven
- 5.6 Je kan de behandelmethoden die bij de paniekstoornis worden toegepast,
beschrijven.
- 5.7 Je kan de belangrijkste kenmerken van specifieke fobieën beschrijven
- 5.8 Je kan sociale angst beschrijven en de toename ervan illustreren
- 5.9 Je kan de belangrijkste perspectieven op en behandeling van fobieën beschrijven
- 5.10 Je kan de belangrijkste kenmerken van gegeneraliseerde angststoornis
beschrijven en de manier waarop die kan worden begrepen en behandeld.
3 vragen op het examen over keuzepakket
- Maar van 1 keuzepakket beantwoorden anders automatisch een 0
BEGRIPPEN
Agorafobie Cognitieve herstructurering Flooding
Gegeneraliseerde Paniekstoornis Seperatieangststoornis
angststoornis
Sociale fobie Tweefactorenmodel Virtual realitytherapie
Compulsie Morfodysforie Obsessie
Obsessieve-compulsieve Paniekstoornis Verzamelstoornis
stoornis
ANGST
Angst: normale, gezonde respons op dreigend gevaar
- Overlevingsmechanisme, angst is een levensbelangrijk fenomeen
o Geen angst bij een manische episode denkt dat je onsterfelijk bent bv. van
een dak springen
- Afwijkend van het normale als
o Niet in verhouding tot de dreiging
o Spontaan, geen reactie op dreiging
Het kan ook zijn dat je voortdurend angst hebt
- Kan functioneren ernstig verstoren
4
OBSESSIEF-COMPULSIEVE EN VERWANTE
STOORNISSEN
Angststoornissen en obsessief-compulsieve en verwante
stoornissen
Leerdoelen.......................................................................................................................... 3
Begrippen........................................................................................................................... 4
Angst............................................................................................................................... 4
DSM................................................................................................................................. 5
DSM-5-TR Angststoornissen............................................................................................. 5
cultuursensitiviteit bij angststoornissen.......................................................................6
Angst bij kinderen............................................................................................................... 7
Inleiding angsten kindertijd............................................................................................. 7
Ontwikkelingslijn.............................................................................................................. 7
Seperatie angst stoornis..................................................................................................... 7
Klinisch beeld................................................................................................................... 7
Epidemiologie.................................................................................................................. 8
UItlokkende factoren....................................................................................................... 8
Paniekstoornis.................................................................................................................... 8
Paniekaanvallen............................................................................................................... 8
Paniekstoornis................................................................................................................. 9
Epidemiologie paniekstoornis.......................................................................................9
Gevolgen...................................................................................................................... 9
Theoretische perspectieven paniekstoornis......................................................................10
overheersende visie....................................................................................................... 10
Het cognitief-biologisch model voor paniekstoornis....................................................10
Biologische factoren...................................................................................................... 10
Cognitieve factoren....................................................................................................... 11
Prognose........................................................................................................................ 11
SV theoretische perspectieven......................................................................................11
Behandeling paniekstoornissen........................................................................................11
Farmacotherapie........................................................................................................... 11
Cognitieve gedragstherapie........................................................................................... 12
Effectiviteit................................................................................................................. 12
EMDR............................................................................................................................. 12
SV behandelingsmodellen.............................................................................................. 13
1
,Fobische stoornissen......................................................................................................... 13
Fobie.............................................................................................................................. 13
Typen fobieën................................................................................................................ 14
Specifieke fobie.......................................................................................................... 14
Sociale fobie – sociale angststoornis...........................................................................15
Agorafobie.................................................................................................................. 16
Theoretische perspectieven Fobische stoornissen............................................................17
Psychodynamisch perspectief........................................................................................ 17
Leerperspectief.............................................................................................................. 17
Beperkingen leertheoretisch kader.............................................................................18
Biologisch perspectief.................................................................................................... 18
Cognitief perspectief...................................................................................................... 18
Sociaal perspectief........................................................................................................ 18
SV theoretisch perspectief fobische stoornissen............................................................19
Behandelmethoden Fobieën............................................................................................. 20
Psychodynamische therapie.......................................................................................... 20
Leertheoretische methoden – gedragstherapie.............................................................20
systematische desensitisatie en geleidelijke blootstelling..........................................20
Flooding...................................................................................................................... 21
Virtual Reality Exposure Therapie...............................................................................21
Cognitieve therapie....................................................................................................... 21
Psychofarmaca.............................................................................................................. 22
netwerk en maatschappij............................................................................................... 22
SV behandelingsmethoden Fobieën...............................................................................22
Gegeneraliseerde angststoornis.......................................................................................23
Klinische beeld............................................................................................................... 23
Theoretische perspectieven gegeneraliseerde angststoornis...........................................23
Behandelingsmodellen gegeneraliseerde angststoornis...................................................24
Obsessief compulsieve en verwante stoornissen..............................................................24
Wijzigingen DSM IV 5.................................................................................................... 24
Obsessief compulsieve stoornis (1)...................................................................................25
Criteria DSM – 5 (niet kennen !!)...................................................................................25
KLinisch beeld................................................................................................................ 25
Terminologie.................................................................................................................. 25
Subtypes in thema’s...................................................................................................... 26
Rituelen......................................................................................................................... 26
Obsessies – Wanen........................................................................................................ 26
Epidemiologie................................................................................................................ 27
2
,Theoretische perspectieven OCD......................................................................................27
Biologisch...................................................................................................................... 27
Cognitieve theorie......................................................................................................... 27
Leertheorie.................................................................................................................... 27
Samenvatting theoretische perspectieven OCD............................................................28
Behandelmethoden OCD................................................................................................... 28
Gedragstherapie............................................................................................................ 28
Cognitieve gedragstherapie........................................................................................... 28
Biologische behandeling................................................................................................ 29
Prognose........................................................................................................................ 29
SV behandelmethoden OCD.............................................................................................. 29
Verstoorde lichaamsbeleving Morfodysforie (2)................................................................30
Morfodysfore stoornis.................................................................................................... 30
Epidemiologie................................................................................................................ 30
Verklaring Biologiscch.................................................................................................... 30
Behandeling................................................................................................................... 31
Verzamelstoornis Hoarding (3)......................................................................................... 31
Klinisch beeld................................................................................................................. 31
Gelijkenis en verschil met OCD......................................................................................31
Biologische verklaring.................................................................................................... 32
Behandeling................................................................................................................... 32
LEERDOELEN
- 5.1 Je kan de fysieke, gedragsmatige, cognitieve en culturele kenmerken van
angststoornissen beschrijven.
- 5.2 Je kan angst en angststoornissen bij kinderen en jongeren beschrijven
3
, - 5.3 Je kan de voornaamste kenmerken van de separatieangststoornis beschrijven
- 5.4 Je kan de belangrijkste kenmerken van paniekaanvallen en van een paniekstoornis
beschrijven
- 5.5 Je kan het voornaamste verklaringsmodel van de paniekstoornis beschrijven
- 5.6 Je kan de behandelmethoden die bij de paniekstoornis worden toegepast,
beschrijven.
- 5.7 Je kan de belangrijkste kenmerken van specifieke fobieën beschrijven
- 5.8 Je kan sociale angst beschrijven en de toename ervan illustreren
- 5.9 Je kan de belangrijkste perspectieven op en behandeling van fobieën beschrijven
- 5.10 Je kan de belangrijkste kenmerken van gegeneraliseerde angststoornis
beschrijven en de manier waarop die kan worden begrepen en behandeld.
3 vragen op het examen over keuzepakket
- Maar van 1 keuzepakket beantwoorden anders automatisch een 0
BEGRIPPEN
Agorafobie Cognitieve herstructurering Flooding
Gegeneraliseerde Paniekstoornis Seperatieangststoornis
angststoornis
Sociale fobie Tweefactorenmodel Virtual realitytherapie
Compulsie Morfodysforie Obsessie
Obsessieve-compulsieve Paniekstoornis Verzamelstoornis
stoornis
ANGST
Angst: normale, gezonde respons op dreigend gevaar
- Overlevingsmechanisme, angst is een levensbelangrijk fenomeen
o Geen angst bij een manische episode denkt dat je onsterfelijk bent bv. van
een dak springen
- Afwijkend van het normale als
o Niet in verhouding tot de dreiging
o Spontaan, geen reactie op dreiging
Het kan ook zijn dat je voortdurend angst hebt
- Kan functioneren ernstig verstoren
4
