Samenvatting Basiskennis Aardrijkskunde

Aardrijkskunde samenvatting

Hoofdstuk 1:

Factoren die in het landschap te zien zijn:
- Bodem: Gras, aarde.
- Klimaat: Tempratuurverschillen.
- Mens: Bevolking.
- Flora: Plantenrijk.
- Fauna: Dierenrijk.
- Reliëf: Hoogteverschillen.
- Water: Sneeuw op bergtoppen.

Welke vragen kun je stellen bij:
- Beschrijven:
o Waar is het?
o Wat zie je?
- Herkennen:
o Heb je dat al eens eerder gezien?
o Waar zie je dit nog meer?
- Verklaren:
o Waarom daar?
- Voorspellen:
o Wat zou er gebeuren als..?

Geografische indeling die drie hoofdgebieden die met elkaar in verband staan:




1

,Hoofdstuk 2:

Elk jaar heeft de aarde bovenop de 365 dagen 6 uur extra nodig om een rondje om de zon af
te leggen. Om te voorkomen dat onze kalender verschuift wordt er om de vier jaar een
extra dag geplakt aan het einde van februari. Dit noem je een schrikkeljaar.

De zeven continenten:
1. Europa.
2. Azië.
3. Afrika.
4. Noord Amerika.
5. Zuid Amerika.
6. Australië.
7. Antarctica.
Tussen deze continenten liggen oceanen. De twee grootste zijn:
- De Stille Oceaan.
- De Grote Oceaan.

Zout water: Het water in oceanen.
Zoet water: Het water op het land.

De aarde is verdeeld in een denkbeeldig graadnet:
- Noordelijk halfrond.
- Zuidelijk halfrond.
- Westelijk halfrond.
- Oostelijk halfrond.

Breedtecirkels/ parallellen: Lijnen die parallel lopen aan de evenaar.
- Als een plek dicht bij de evenaar ligt noem je het een lage breedte.
- Als een plek dicht bij een pool ligt noem je het een hoge breedte.
- Kom je ten noorden van de evenaar, spreek je van noorderbreedte.
- Kom je ten zuiden van de evenaar, spreek je van zuiderbreedte.

Evenaar: De nullijn.

Meridianen: Lijnen die van pool tot pool lopen.
- Er zijn 360 meridianen die wij graden noemen.
- Nulmeridiaan ligt bij Greenwich in Londen.
- Je kan maximaal 180 graden westerlengte gaan, en 180
graden oosterlengte.
- Om graden te kunnen meten is één graad verdeeld in 60
minuten en één minuut in 60 seconden.

Een etmaal: 24 uur.
- De tijd dat de aarde om zijn as draait.




2

,Tijdzones:
De aarde is verdeeld in:
- 24 tijdzones.
o Eén tijdzone is 15 lengte graden.
o Maar wij houden tijdgrenzen die samenvallen met de grenzen van een land.

De seizoenen:
- Ontstaan doordat de aarde altijd schuin staan op de denkbeeldige as.
(Als hij recht stond zouden er geen seizoenen zijn op aarde)

Zomer in Nederland:
In juni staat het noordelijk halfrond het grootste deel van het rondje om de as in het licht. De
dagen zijn dus langer. De zon staat midden op de dag recht hoog aan de hemel (gezien van
de aarde).

Winter in Nederland:
In december is het winter op het noordelijk halfrond. Dat komt omdat het noordelijk
halfrond dan van de zon is afgekeerd. De dagen zijn langer in het donker, dus zijn er langere
nachten dan dagen. Omdat de zon laag aan de hemel staan moeten de schuine zonnestralen
een groter oppervlakte warm maken, waardoor het daardoor koud wordt.

Op 21 september en op 21 maart zijn de dagen en nachten overal op de aarde precies even
lang.

De seizoenen van het noordelijk halfrond en zuidelijk halfrond zijn omgekeerd van elkaar.
(Bijvoorbeeld: Zomer in Nederland betekend winter in Australië.)

De getijden vloed en eb:
- De maan draait in 27 dagen om de aarde, waarbij steeds dezelfde kant van de maan
naar de aarde staat gekeerd.
- Het zeewater wordt beïnvloed door de volgende krachten:
o De maan.
o De zon.
o De draaiing van de aarde.
Het gevolg van die krachten samen is dat er op aarde twee bulten ontstaan waar het water
wordt aangetrokken. Op die bulten is bij de hoogste waterstand vloed. Tussen die twee
bulten is er minder water, en is het eb bij de laagste waterstand.

De vloed- en eb gebieden blijven steeds op dezelfde plek ten opzichte van de maan. Maar
door de draaiing van de aarde gaan gebieden zoals Nederland door de gebieden met eb en
vloed heen.

Omdat er twee gebieden zijn (twee bulten) met eb en vloed wordt het dus twee keer vloed
en twee keer eb in 24 uur.
- Vloed is opgaand tij.
- Eb is afgaand tij.
- Een getij duurt 6 uur, ook 6 uur tussen de getijen.

3

, Endogene krachten: Krachten die van binnenuit op de aardkorst inwerken.
- Veroorzaken:
o Continentenbewegingen.
o Aardbevingen.
o Vulkanen.
o Vulkanische verschijnselen.
o Horsten en slenken.

Aardplaattektoniek: Word veroorzaakt door de stroming van magma.
- Drijft als het ware op magma.
- Er zijn zes grote aardkorstplaten die op verschillende manieren bewegen:
o Uit elkaar.
o Naar elkaar toe.
o Langs elkaar.


Doorsnede van de aarde met plaattektoniek:




A = Gebied waar de aardkorst ontstaat
(Oceanische Rug).

B = Gebied waar de aardkorst verdwijnt
(Subductiezone).




Van elkaar af:
- Bijvoorbeeld de Atlantische Oceaan.
o Stroomt magma naar boven.
o Over de hele oceanenbodem liggen vulkanen: Oceanische rug.
o Er wordt nieuwe aardkorst gevormd.
o Een plaat kan wel 8 cm per jaar opschuiven.




4