Strafrecht 2 hoorcollege
Week 1: opzet, opzet en verontschuldigbare dwaling (avas), opzet en psychische stoornis
(ontoerekeningsvatbaarheid, art. 39 Sr)
Voorwaarden voor strafbaarheid: structuur van het strafbare feit
1. Een gedraging
2. Die aan bestanddelen van toepasselijke en verbindende delictsomschrijving beantwoordt,
Dit zal meestal leidden tot strafbaarheid, maar dat hoeft niet!!! Want nog 2 andere
voorwaarden:
3. Wederrechtelijk (geen rechtvaardigingsgrond: noodweer, overmacht noodtoestand
bijvoorbeeld) = element
4. En aan schuld te wijten / verwijtbaar is (geen schulduitsluitingsgrond) = element
De rechter moet hiermee iets doen! De rechter gaat de voorwaarden niet expliciet langs, maar impliciet
via 350 Sv.
Vertaling naar strafprocessueel beslissingsmodel ex art. 350 Sv
1e vraag: ten laste gelegde feit bewezen?
2e bewezenverklaarde feit een strafbaar feit? (anders ontslag van alle rechtsvervolging) =
kwalificatiebeslissing
= voorwaarden:
1. gedraging, 2. die aan bestanddelen van delictsomschrijving beantwoordt
3e is dader strafbaar? = geen strafuitsluitingsgrond
= voorwaarden:
3. wederrechtelijk is (geen rechtvaardigingsgrond)
4. aan schuld te wijten (geen schulduitsluitingsgrond)
4e sanctie?
N.B. bij sommige delicten afwijkingen van dit model, ihb bij culpose gevolgsdelicten: beroep op
strafuitsluitingsgrond → bewijsverweer
Voorbeelden opzetdelicten
Art. 287 Sr (doodslag). Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, …
o Moet bewezen worden als het tll is gelegd -> maakt deel uit van de
delictsomschrijving
Art. 416 lid 1 Sr. Als schuldig aan opzetheling wordt gestraft …:
a. hij die een goed verwerft, …, terwijl hij ten tijde van verwerving ... van het goed … wist
dat het door misdrijf verkregen goed betrof …
o Weten = uitdrukking van opzet
Art. 326 Sr. Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen,
hetzij door het aannemen van een valse naam …, iemand beweegt tot de afgifte van enig goed,
…
o Oogmerk = vorm van opzet
art. 300. 1. Mishandeling wordt gestraft met …
o Mishandeling is in de jurisprudentie opzettelijk pijn of letsel toebrengen (zonder
rechtvaardigingsgrond)
Art. 312 lid 1 Sr. Met gevangenisstraf van … wordt gestraft diefstal, voorafgegaan, vergezeld
of gevolgd van geweld of bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met het oogmerk
om die diefstal voor te bereiden of gemakkelijk te maken, of … (bedreiging met) geweld
impliceert opzet
o Uitoefenen van geweld impliceert opzet op geweldsuitoefening
Art. 2 Opiumwet. Het is verboden een middel als bedoeld in de bij deze wet behorende lijst I
[hard drugs] …:
A. Binnen of buiten het grondgebied van Nederland te brengen
, Art. 10 Opiumwet
Hij die handelt in strijd met: a. een in art. 2, … gegeven verbod wordt gestraft met hechtenis
van ten hoogste zes maanden of geldboete van de vierde categorie
…
Hij die opzettelijk handelt in strijd met een in art. 2 onder A gegeven verbod, wordt gestraft
met gevangenisstraf ten hoogste twaalf jaren …
Art. 13 Opiumwet:
De in artikel 10, eerste lid …, strafbaar gestelde feiten zijn overtredingen.
De in de artikelen 10, tweede tot en met zesde lid, … strafbaar gestelde feiten zijn misdrijven.
o Niet opzettelijk = bijvoorbeeld wanneer iemand het in je koffer stopt, tenzij je
hard kunt maken dat je het niet kon weten
Drie kernvragen opzet
1. Schuldverband: waarop moet opzet gericht zijn?
o Bestanddeel waar opzet niet op gericht hoeft te zijn = geobjectiveerd bestanddeel
2. Betekenis van opzet?
o Bijvoorbeeld voorwaardelijk opzet
3. Hoe is opzet te bewijzen?
Schuldverband: waar moet opzet op gericht zijn?
Hoofdregel: opzet heeft betrekking op de bestanddelen in delictsomschrijving die na het opzet
worden genoemd
Art. 279. 1 Sr. Hij die opzettelijk een minderjarige onttrekt aan het wettig over hem gesteld
gezag…
o Opzet gericht zijn op bijvoorbeeld een minderjarige
Art. 285b Sr. Hij, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op eens anders
persoonlijke levenssfeer met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, wordt …
o Opzet staat tussen de bestanddelen in, opzet op inbreuk maken op persoonlijke
levenssfeer, als je dit niet doorhebt heb je opzet niet. Op stelselmatig hoeft het opzet
niet gericht te zijn.
Complicaties bij ‘… opzettelijk (en) wederrechtelijk …’ (zie Strafrecht 1)
Geobjectiveerde bestanddelen: bestanddelen waarop subjectieve bestanddeel (opzet, culpa) niet
gericht hoeft te zijn
Delicten met strafverzwarende omstandigheden (door het gevolg gekwalificeerde delicten), bijv:
Art. 300. 1. Mishandeling wordt gestraft met gs van ten hoogste drie jr of geldboete …
2. Indien het feit [ = mishandeling] zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, wordt de
schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste 4 jr of geldboete …
Indien het feit de dood ten gevolge heeft, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten
hoogste zes jr of …
o Opzet hoeft niet gericht te zijn op zwaar letsel -> sprake van mishandeling zwaar
letsel ten gevolge hebbend
o Wordt ook wel ‘pech’ strafrecht genoemd, ookal was je opzet hier niet op gericht, je
krijgt het toch toegerekend
Art. 312 lid 1 Sr. Met gevangenisstraf van ten hoogste negen jaren of … wordt gestraft
diefstal, voorafgegaan, vergezeld of gevolgd van geweld of bedreiging met geweld tegen
personen, gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden of gemakkelijk te
maken, of om …
2. Gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of …:
4°. indien het feit [= diefstal met (bedreiging met) geweld] zwaar lichamelijk letsel ten
gevolge heeft
o Opzet hoeft hier niet op gericht te zijn
,Gemeengevaarlijke delicten, bijv.:
Art. 157 Sr. Hij die opzettelijk brand sticht, … wordt gestraft:
1° met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie,
indien daarvan gemeen gevaar voor goederen te duchten is;
2°. met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van …, indien daarvan
levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is;
Opzet op stichten van brand; gevolgen (gevaren) zijn geobjectiveerd
Belang van schuldverband bij andere leerstukken van Strafrecht 2, bijv. ‘deelneming’
Verdachte en medeverdachte willen diefstal plegen in pand. Geen afspraak gemaakt over het gebruik
van geweld of bedreigen daarmee. Zij weten dat pand bewoond wordt. Terwijl verdachte buiten in auto
wacht, gaat medeverdachte rond drie uur ’s nachts woning binnen. Medeverdachte gaat slaapkamer
binnen waar bejaarde bewoner aanwezig blijkt te zijn. Hij duwt de bewoner tegen de grond (= geweld)
en schreeuwt dat hij geld wil hebben. Bewoner krijgt door stress hartaanval en overlijdt.
Medeverdachte neemt geld mee. Medeverdachte en verdachte gaan ervan door.
Waarvoor zou u verdachte vervolgen?
Welk delict heeft medeverdachte gepleegd = diefstal met geweld
Slachtoffer overlijdt = doodslag? -> daar is opzet voor nodig, maar wel diefstal met geweld de
dood ten gevolge hebbend -> hier maakt de medeverdachte zich waarschijnlijk schuldig aan
Verdachte: deelnemingsvorm -> medepleger, medeplichtige? Wat moet hij allemaal hebben
geweten?
o Afspraak dat er geweld zou worden gebruikt? Hier was niks over afgesproken
o Maar kans aanwezig dat iemand thuis was en er geweld kon worden gebruikt -> vraag
rust waar het opzet van de verdachte op gericht moet zijn
Verdachte moet ook opzet hebben op gebruik van geweld, maar op de dood hoeft het opzet
niet gericht te zijn -> dit gold voor de medeverdachte al niet, dit geldt ook niet voor de
verdachte
Opzet geldt dus ook voor medeverdachten!
Wat is opzet?
Opzet = willen en weten van iets (gevolg, andere omstandigheid) niet: had kunnen weten, had moeten
weten, had behoren te weten (= eventueel culpa)!
Culpa/schuld (schuld als bestanddeel) = niet willen, wel weten (bewuste schuld) of niet willen en niet
weten maar wel behoren te weten (onbewuste schuld) -> niet belangrijk voor dit vak
, Sterke vorm van opzet
Het is niet je bedoeling, maar noodzakelijkerwijs zal het gevolg intreden
Het is niet noodzakelijk dat het gevolg intreed, maar wel zeer waarschijnlijk
Bewust van de aanmerkelijke kans en deze aanvaard je (dit is het ‘willen’)
- Noodzakelijkheidsbewuszijn: het is niet je bedoeling, maar je weet zeker dat het gaat gebeuren
- Waarschijnlijkheidsbewustzijn: het is niet zeker dat het gaat gebeuren, maar wel
waarschijnlijk
- Voorwaardelijk opzet: afgezwakte vorm van willen en weten, je bent je slechts bewust van de
aanmerkelijke kans dat het gevolg zou intreden, dit moet je ook willen = aanvaarden (op de
koop toenemen). Je weet dat er een aanmerkelijke kans bestaat en je denkt “als het gebeurt,
dan gebeurd het maar”
Opzet-uitdrukkingen en opzet-gradaties volstaat voorwaardelijk opzet?
Art. 287 Sr. Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft,
Bestanddeel ‘opzettelijk’ kan bewezen worden met voorwaardelijk opzet
Art. 416 lid 1 Sr. Als schuldig aan opzetheling wordt gestraft …:
hij die een goed verwerft, …, terwijl hij ten tijde van verwerving ... van het goed … wist dat
het door misdrijf verkregen goed betrof;
Bestanddeel ‘weten’ kan in beginsel ook bewezen worden met voorwaardelijk opzet
Art. 310 Sr. Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met
het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen
In beginsel volstaat voorwaardelijk opzet niet
Opzet als stilzwijgend/impliciet bestanddeel:
art. 300. 1. Mishandeling wordt gestraft met … = opzettelijk (en wederrechtelijk) pijn of letsel
toebrengen
In beginsel volstaat voorwaardelijk opzet
N.B. impliciet opzet moet ook bewezen worden!
Voorwaardelijk opzet
Omschrijving:
o Bewust de aanmerkelijke kans aanvaarden (op de koop toenemen) dat ‘iets’ zich
voordoet
o Bepaald gevolg, bijv dood bij doodslag (art. 287 Sr)
o Of andere omstandigheid, bijv dat goed van misdrijf afkomstig is bij heling (art. 416
Sr) of op aanwezig hebben van hard drugs (art. 2 jo. art. 10 Opiumwet) enz., enz.
N.B. in tll staat ‘opzettelijk’ of ‘weet’; kan bewezen worden indien voorwaardelijk opzet!
o Als de rechter vindt dat er sprake is van voorwaardelijk opzet kan opzet bewezen
worden
1. (Objectief:) bestaan van aanmerkelijke kans dat …
2. (Subjectief/weten:) bewustheid van die aanmerkelijke kans dat …
3. (Subjectief/willen:) bewust aanvaarden van die kans dat …
Aanmerkelijke kans (arrest slaan met pistool)
4.6… De beantwoording van de vraag of de gedraging de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg
in het leven roept, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij betekenis toekomt aan
de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. Er is geen grond de
inhoud van het begrip "aanmerkelijke kans" afhankelijk te stellen van de aard van het gevolg. Het zal
in alle gevallen moeten gaan om een kans die naar algemene ervaringsregelen aanmerkelijk is te
achten.
Of er sprake is van een aanmerkelijke kans is niet afhankelijk van de ernst van het gevolg. Je mag niet
zeggen het is een ernstig gevolg dat iemand dood is, dus een minimale kans is aanmerkelijk. De ernst
telt niet mee voor de aanmerkelijkheid.
Afhankelijk van omstandigheden
Week 1: opzet, opzet en verontschuldigbare dwaling (avas), opzet en psychische stoornis
(ontoerekeningsvatbaarheid, art. 39 Sr)
Voorwaarden voor strafbaarheid: structuur van het strafbare feit
1. Een gedraging
2. Die aan bestanddelen van toepasselijke en verbindende delictsomschrijving beantwoordt,
Dit zal meestal leidden tot strafbaarheid, maar dat hoeft niet!!! Want nog 2 andere
voorwaarden:
3. Wederrechtelijk (geen rechtvaardigingsgrond: noodweer, overmacht noodtoestand
bijvoorbeeld) = element
4. En aan schuld te wijten / verwijtbaar is (geen schulduitsluitingsgrond) = element
De rechter moet hiermee iets doen! De rechter gaat de voorwaarden niet expliciet langs, maar impliciet
via 350 Sv.
Vertaling naar strafprocessueel beslissingsmodel ex art. 350 Sv
1e vraag: ten laste gelegde feit bewezen?
2e bewezenverklaarde feit een strafbaar feit? (anders ontslag van alle rechtsvervolging) =
kwalificatiebeslissing
= voorwaarden:
1. gedraging, 2. die aan bestanddelen van delictsomschrijving beantwoordt
3e is dader strafbaar? = geen strafuitsluitingsgrond
= voorwaarden:
3. wederrechtelijk is (geen rechtvaardigingsgrond)
4. aan schuld te wijten (geen schulduitsluitingsgrond)
4e sanctie?
N.B. bij sommige delicten afwijkingen van dit model, ihb bij culpose gevolgsdelicten: beroep op
strafuitsluitingsgrond → bewijsverweer
Voorbeelden opzetdelicten
Art. 287 Sr (doodslag). Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, …
o Moet bewezen worden als het tll is gelegd -> maakt deel uit van de
delictsomschrijving
Art. 416 lid 1 Sr. Als schuldig aan opzetheling wordt gestraft …:
a. hij die een goed verwerft, …, terwijl hij ten tijde van verwerving ... van het goed … wist
dat het door misdrijf verkregen goed betrof …
o Weten = uitdrukking van opzet
Art. 326 Sr. Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen,
hetzij door het aannemen van een valse naam …, iemand beweegt tot de afgifte van enig goed,
…
o Oogmerk = vorm van opzet
art. 300. 1. Mishandeling wordt gestraft met …
o Mishandeling is in de jurisprudentie opzettelijk pijn of letsel toebrengen (zonder
rechtvaardigingsgrond)
Art. 312 lid 1 Sr. Met gevangenisstraf van … wordt gestraft diefstal, voorafgegaan, vergezeld
of gevolgd van geweld of bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met het oogmerk
om die diefstal voor te bereiden of gemakkelijk te maken, of … (bedreiging met) geweld
impliceert opzet
o Uitoefenen van geweld impliceert opzet op geweldsuitoefening
Art. 2 Opiumwet. Het is verboden een middel als bedoeld in de bij deze wet behorende lijst I
[hard drugs] …:
A. Binnen of buiten het grondgebied van Nederland te brengen
, Art. 10 Opiumwet
Hij die handelt in strijd met: a. een in art. 2, … gegeven verbod wordt gestraft met hechtenis
van ten hoogste zes maanden of geldboete van de vierde categorie
…
Hij die opzettelijk handelt in strijd met een in art. 2 onder A gegeven verbod, wordt gestraft
met gevangenisstraf ten hoogste twaalf jaren …
Art. 13 Opiumwet:
De in artikel 10, eerste lid …, strafbaar gestelde feiten zijn overtredingen.
De in de artikelen 10, tweede tot en met zesde lid, … strafbaar gestelde feiten zijn misdrijven.
o Niet opzettelijk = bijvoorbeeld wanneer iemand het in je koffer stopt, tenzij je
hard kunt maken dat je het niet kon weten
Drie kernvragen opzet
1. Schuldverband: waarop moet opzet gericht zijn?
o Bestanddeel waar opzet niet op gericht hoeft te zijn = geobjectiveerd bestanddeel
2. Betekenis van opzet?
o Bijvoorbeeld voorwaardelijk opzet
3. Hoe is opzet te bewijzen?
Schuldverband: waar moet opzet op gericht zijn?
Hoofdregel: opzet heeft betrekking op de bestanddelen in delictsomschrijving die na het opzet
worden genoemd
Art. 279. 1 Sr. Hij die opzettelijk een minderjarige onttrekt aan het wettig over hem gesteld
gezag…
o Opzet gericht zijn op bijvoorbeeld een minderjarige
Art. 285b Sr. Hij, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op eens anders
persoonlijke levenssfeer met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, wordt …
o Opzet staat tussen de bestanddelen in, opzet op inbreuk maken op persoonlijke
levenssfeer, als je dit niet doorhebt heb je opzet niet. Op stelselmatig hoeft het opzet
niet gericht te zijn.
Complicaties bij ‘… opzettelijk (en) wederrechtelijk …’ (zie Strafrecht 1)
Geobjectiveerde bestanddelen: bestanddelen waarop subjectieve bestanddeel (opzet, culpa) niet
gericht hoeft te zijn
Delicten met strafverzwarende omstandigheden (door het gevolg gekwalificeerde delicten), bijv:
Art. 300. 1. Mishandeling wordt gestraft met gs van ten hoogste drie jr of geldboete …
2. Indien het feit [ = mishandeling] zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, wordt de
schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste 4 jr of geldboete …
Indien het feit de dood ten gevolge heeft, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten
hoogste zes jr of …
o Opzet hoeft niet gericht te zijn op zwaar letsel -> sprake van mishandeling zwaar
letsel ten gevolge hebbend
o Wordt ook wel ‘pech’ strafrecht genoemd, ookal was je opzet hier niet op gericht, je
krijgt het toch toegerekend
Art. 312 lid 1 Sr. Met gevangenisstraf van ten hoogste negen jaren of … wordt gestraft
diefstal, voorafgegaan, vergezeld of gevolgd van geweld of bedreiging met geweld tegen
personen, gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden of gemakkelijk te
maken, of om …
2. Gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of …:
4°. indien het feit [= diefstal met (bedreiging met) geweld] zwaar lichamelijk letsel ten
gevolge heeft
o Opzet hoeft hier niet op gericht te zijn
,Gemeengevaarlijke delicten, bijv.:
Art. 157 Sr. Hij die opzettelijk brand sticht, … wordt gestraft:
1° met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie,
indien daarvan gemeen gevaar voor goederen te duchten is;
2°. met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van …, indien daarvan
levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is;
Opzet op stichten van brand; gevolgen (gevaren) zijn geobjectiveerd
Belang van schuldverband bij andere leerstukken van Strafrecht 2, bijv. ‘deelneming’
Verdachte en medeverdachte willen diefstal plegen in pand. Geen afspraak gemaakt over het gebruik
van geweld of bedreigen daarmee. Zij weten dat pand bewoond wordt. Terwijl verdachte buiten in auto
wacht, gaat medeverdachte rond drie uur ’s nachts woning binnen. Medeverdachte gaat slaapkamer
binnen waar bejaarde bewoner aanwezig blijkt te zijn. Hij duwt de bewoner tegen de grond (= geweld)
en schreeuwt dat hij geld wil hebben. Bewoner krijgt door stress hartaanval en overlijdt.
Medeverdachte neemt geld mee. Medeverdachte en verdachte gaan ervan door.
Waarvoor zou u verdachte vervolgen?
Welk delict heeft medeverdachte gepleegd = diefstal met geweld
Slachtoffer overlijdt = doodslag? -> daar is opzet voor nodig, maar wel diefstal met geweld de
dood ten gevolge hebbend -> hier maakt de medeverdachte zich waarschijnlijk schuldig aan
Verdachte: deelnemingsvorm -> medepleger, medeplichtige? Wat moet hij allemaal hebben
geweten?
o Afspraak dat er geweld zou worden gebruikt? Hier was niks over afgesproken
o Maar kans aanwezig dat iemand thuis was en er geweld kon worden gebruikt -> vraag
rust waar het opzet van de verdachte op gericht moet zijn
Verdachte moet ook opzet hebben op gebruik van geweld, maar op de dood hoeft het opzet
niet gericht te zijn -> dit gold voor de medeverdachte al niet, dit geldt ook niet voor de
verdachte
Opzet geldt dus ook voor medeverdachten!
Wat is opzet?
Opzet = willen en weten van iets (gevolg, andere omstandigheid) niet: had kunnen weten, had moeten
weten, had behoren te weten (= eventueel culpa)!
Culpa/schuld (schuld als bestanddeel) = niet willen, wel weten (bewuste schuld) of niet willen en niet
weten maar wel behoren te weten (onbewuste schuld) -> niet belangrijk voor dit vak
, Sterke vorm van opzet
Het is niet je bedoeling, maar noodzakelijkerwijs zal het gevolg intreden
Het is niet noodzakelijk dat het gevolg intreed, maar wel zeer waarschijnlijk
Bewust van de aanmerkelijke kans en deze aanvaard je (dit is het ‘willen’)
- Noodzakelijkheidsbewuszijn: het is niet je bedoeling, maar je weet zeker dat het gaat gebeuren
- Waarschijnlijkheidsbewustzijn: het is niet zeker dat het gaat gebeuren, maar wel
waarschijnlijk
- Voorwaardelijk opzet: afgezwakte vorm van willen en weten, je bent je slechts bewust van de
aanmerkelijke kans dat het gevolg zou intreden, dit moet je ook willen = aanvaarden (op de
koop toenemen). Je weet dat er een aanmerkelijke kans bestaat en je denkt “als het gebeurt,
dan gebeurd het maar”
Opzet-uitdrukkingen en opzet-gradaties volstaat voorwaardelijk opzet?
Art. 287 Sr. Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft,
Bestanddeel ‘opzettelijk’ kan bewezen worden met voorwaardelijk opzet
Art. 416 lid 1 Sr. Als schuldig aan opzetheling wordt gestraft …:
hij die een goed verwerft, …, terwijl hij ten tijde van verwerving ... van het goed … wist dat
het door misdrijf verkregen goed betrof;
Bestanddeel ‘weten’ kan in beginsel ook bewezen worden met voorwaardelijk opzet
Art. 310 Sr. Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met
het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen
In beginsel volstaat voorwaardelijk opzet niet
Opzet als stilzwijgend/impliciet bestanddeel:
art. 300. 1. Mishandeling wordt gestraft met … = opzettelijk (en wederrechtelijk) pijn of letsel
toebrengen
In beginsel volstaat voorwaardelijk opzet
N.B. impliciet opzet moet ook bewezen worden!
Voorwaardelijk opzet
Omschrijving:
o Bewust de aanmerkelijke kans aanvaarden (op de koop toenemen) dat ‘iets’ zich
voordoet
o Bepaald gevolg, bijv dood bij doodslag (art. 287 Sr)
o Of andere omstandigheid, bijv dat goed van misdrijf afkomstig is bij heling (art. 416
Sr) of op aanwezig hebben van hard drugs (art. 2 jo. art. 10 Opiumwet) enz., enz.
N.B. in tll staat ‘opzettelijk’ of ‘weet’; kan bewezen worden indien voorwaardelijk opzet!
o Als de rechter vindt dat er sprake is van voorwaardelijk opzet kan opzet bewezen
worden
1. (Objectief:) bestaan van aanmerkelijke kans dat …
2. (Subjectief/weten:) bewustheid van die aanmerkelijke kans dat …
3. (Subjectief/willen:) bewust aanvaarden van die kans dat …
Aanmerkelijke kans (arrest slaan met pistool)
4.6… De beantwoording van de vraag of de gedraging de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg
in het leven roept, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij betekenis toekomt aan
de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. Er is geen grond de
inhoud van het begrip "aanmerkelijke kans" afhankelijk te stellen van de aard van het gevolg. Het zal
in alle gevallen moeten gaan om een kans die naar algemene ervaringsregelen aanmerkelijk is te
achten.
Of er sprake is van een aanmerkelijke kans is niet afhankelijk van de ernst van het gevolg. Je mag niet
zeggen het is een ernstig gevolg dat iemand dood is, dus een minimale kans is aanmerkelijk. De ernst
telt niet mee voor de aanmerkelijkheid.
Afhankelijk van omstandigheden
