Samenvatting EBC

Externe Beïnvloeding Celfunctie Diergeneeskunde Auteur: Rosa Schots
Collegejaar: 2019/2020

Samenvatting EBC
Inhoud
HC 1........................................................................................................................................................2
HC 2........................................................................................................................................................2
Zelfstudie 1 (WC 1 & WC 2)....................................................................................................................3
Calcium-ionen als intracellulaire messengers.....................................................................................4
Kinase-gekoppelde receptoren...........................................................................................................4
Insuline-signalering.............................................................................................................................4
Ras......................................................................................................................................................4
HC 4 en HC 5...........................................................................................................................................6
Zelfstudie 2 (WC 3).................................................................................................................................7
Verdeling van het zenuwstelsel:.........................................................................................................7
Verdeling van CZS:..............................................................................................................................7
Bescherming CZS:...............................................................................................................................8
4 regio’s van een neuron:...................................................................................................................9
Membraanpotentiaal:.......................................................................................................................10
Actiepotentiaal:................................................................................................................................10
Neuromusculaire synaps:.................................................................................................................10
Synaps tussen neuronen:..................................................................................................................10
Transporters en hun functies............................................................................................................11
Ionkanalen:.......................................................................................................................................11
HC 6......................................................................................................................................................11
WC 4.....................................................................................................................................................12
WC 5.....................................................................................................................................................13
WC 6.....................................................................................................................................................15
Zelfstudie Antibiotica............................................................................................................................17
DEEL I: KENNIS..................................................................................................................................17
DEEL II: INZICHT................................................................................................................................18
Extra aantekeningen hoorcollege.....................................................................................................19
HC 17....................................................................................................................................................20
Voorbereiding spierpracticum..............................................................................................................20




1

,Externe Beïnvloeding Celfunctie Diergeneeskunde Auteur: Rosa Schots
Collegejaar: 2019/2020


HC 1
S  signaal (hormoon, neurotransmitter)
O  ontvanger (receptor)
T  transductie (doorgeven)
R  respons (reactie)


HC 2
S:
- Endocrien  hormonen door bloedbaan
- Paracrien  via diffusie naar buurcellen
- Neuronaal  via axonen en neurotransmitters/synaps
- Contactafhankelijk  membraangebonden S bindt op membraangebonden R van buurcel
- Autocrien  naar zichzelf

- Soorten hormonen:
o Uit vetzuren  bijv. prostaglandines, werken vaak paracrien
o Uit aminozuren  vaak uit tyrosine (bijv. adrenaline)
o Uit eiwitten 
 Peptidehormoon  klein, bijv. oxytocine en ADH
 Eiwithormoon  groter, bijv. GH
o Uit cholesterol  steroïdhormonen, bijv. testosteron en cortisol

O:
- Intracellulair  S moet lipofiel zijn
o Nucleair  transcriptiefactor-gekoppeld
o NO-receptor  produceert second messenger cGMP
- Membraanreceptoren
o Ionkanaal-gekoppeld = ligand-gated ionkanaal  binding van
hormoon/neurotransmitter opent kanaal
o G-eiwit-gekoppeld  7 transmembraandomeinen
o Kinase-gekoppeld  2 dimeren met beide een transmembraandomein  worden
door binden van S bij elkaar gebracht (geactiveerd)  fosforylering

T:
- Versterkt en divergeert signalen
- Conformatieverandering ontstaat door:
o Fosforylering  kinase plakt Pi aan
o Binding op allostere site door signaalmolecuul (hormoon, GTP (G-eiwit), second
messenger)

R:
- Supersnel  via neuronen, actiepotentiaal etc.
- Snel  aangepaste eiwitconformatie, activatie/inactivatie
- Langzaam  transcriptieregulatie, aangepaste eiwitproductie




2

, Externe Beïnvloeding Celfunctie Diergeneeskunde Auteur: Rosa Schots
Collegejaar: 2019/2020



Zelfstudie 1 (WC 1 & WC 2)
Prostaglandines worden voornamelijk gemaakt uit arachidonaat. Het zijn lokale hormonen met een
korte levensduur en beïnvloeden alleen de cellen waarin ze gemaakt worden of die in de directe
omgeving door te binden op membraanreceptoren.

Steroïdehormonen worden gemaakt uit cholesterol. Ze binden op en activeren receptoreiwitten die
dienen als transcriptiefactoren.
Er zijn 5 belangrijke klassen:
- Progestagenen (bijv. progesteron)
- Glucocorticoïden (glucosemetabolisme, ontstekingsreactie, reageren op stress, bijv. cortisol)
- Mineralocorticoïden (regelen van alles in de nieren, bijv. aldosteron)
- Androgenen (ontwikkeling mannelijke secundaire geslachtskenmerken, bijv. testosteron)
- Oestrogenen (ontwikkeling vrouwelijke secundaire geslachtskenmerken, bijv. oestradiol)

Steroïdreceptoren zitten vaak intracellulair (steroïden zijn hydrofoob en kunnen dus makkelijk door
het celmembraan heen). Ze zijn oplosbaar en zitten niet op membranen. Binden van ligand op
receptor leidt tot een specifieke verandering in genexpressie.

Nucleaire hormoonreceptoren binden op DNA-sites (respons-elementen) en hebben 4 domeinen:
- Aminoterminus activerend  laat receptor met andere eiwitten reageren
- DNA-bindend  sequentie-specifiek, vorming zink-vingers
- Scharnier  lokalisatiesignaal
- Ligand-bindend+activerend  hydrofoob “zakje” waar hormoon bindt, bij carboxyterminus,
binding leidt tot conformatieverandering

Coactivators binden pas aan receptor als ligand is gebonden
Corepressors kunnen binden op een site in het ligand-bindende domein dat de site voor de
coactivators overlapt. Als de ligand bindt laten de corepressors los

G-eiwit-gekoppelde receptor = zeven-transmembraan-helix (7TM) receptor
1. Het binden van een ligand buiten de cel induceert een conformatieverandering in de 7TM-
receptor die gedetecteerd wordt binnen de cel
2. De conformatieverandering van de 7TM-receptor leidt tot activatie van G-eiwitten
o GDP wordt vervangen door GTP
o Ligandbinding aan 1 receptor kan meerdere G-eiwitten activeren
3. Geactiveerd G-eiwit stimuleert activiteit van adenylaatcyclase  meer cAMP
4. cAMP activeert eiwitkinase A (PKA)
5. PKA fosforyleert (serine en threonine van) verschillende doelwitten om deze te activeren
Inactivatie:
- cAMP fosfodiesterase zet cAMP om in AMP waardoor de activatie van PKA stopt
- Geactiveerd G-eiwit wordt na een tijdje vanzelf uitgezet door zichzelf door hydrolyse van GTP
naar GDP + Pi
- Als de ligand loslaat van de receptor wordt de conformatieverandering ongedaan gemaakt
Optie 2:
3. Geactiveerd G-eiwit leidt tot activatie van fosfolipase C
4. Dit enzym splitst een specifiek membraanfosfolipid (PIP 2) in IP3 en DAG
5. IP3 veroorzaakt vrijkomen van Ca2+ en associeert met IP3-receptor waardoor Ca2+ de cel in
kan
6. Verhoogde Ca2+-concentratie triggert verschillende biochemische processen


3