Samenvatting Recht in
Pedagogiek en Onderwijs
(PABA3022)
Pedagogische Wetenschappen jaar 3 2024-2025
Inhoud
Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (Verenigde Naties, 1989)....................................3
General comment UN on the right of the child (UN, 2013)....................................................................7
Concluding observations on the fourth periodic report of the Netherlands (United Nations, 2015)..9
Artikelen over gezagskwesties..............................................................................................................12
Commissieonderzoek interlandelijke adoptie (2021)........................................................................12
H1 Inleiding...................................................................................................................................12
H2 Achtergronden bij interlandelijke adoptie...............................................................................12
H3 Welzijn en zoekgedrag van geadopteerde volwassenen..........................................................14
H9 De periode na 1998.................................................................................................................15
H10 Signalen van misstanden in andere landen...........................................................................15
H11 Analyse..................................................................................................................................16
H12 Conclusies..............................................................................................................................17
H13 Aanbevelingen.......................................................................................................................17
Personen- en familierecht (Minister Veiligheid & Justitie, 2016)......................................................18
Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, 2021)...........19
Factsheet gesloten jeugzorg (Vereniging van Nederlandse Gemeenten, 2016)................................20
Analyse invoering meerouderschap (Minister van de Rechtsbescherming, 2020)............................22
Toezicht visie IGJ: ‘Terughoudend en zorgvuldig omgaan met onvrijwillige en verplichte zorg’ (2019)
..........................................................................................................................................................24
Beslisbevoegdheid van pleegouders: België als gidsland? (Bruining, 2019)......................................25
Onderwijs.............................................................................................................................................27
Samenvatting evaluatie Passend Onderwijs (LeDoux, 2020).............................................................27
Beyond Salamanca: a citation analysis of the CRPD/GC4 relative to the Salamanca Statement in
inclusive and special education research (Graham et al., 2020).......................................................29
Van leerplicht naar leerrecht (Kinderombudsman, 2013).................................................................31
Samenvatting analyse ‘thuiszitters-problematiek’ (Kinderombudsman, 2024).................................33
(Kinder)strafrecht.................................................................................................................................34
Herstelrecht in jeugdstrafzaken in Nederland, waar staan we? (Wolthuis & Berger, 2018)..............34
1
,Vreemdelingenrecht en het Jeugdrecht................................................................................................35
Unaccompanied minors in the Netherlands (Zijlstra et al, 2017)......................................................35
The best interests of the child in cases of migration: Assessing and determining the best interests of
the child in migration procedure (Kalverboer e.a., 2017).................................................................37
Beschadigen of beschermen? Stand van zaken drie jaar na herijking AMV-beleid (Goeman & Walst,
2016)................................................................................................................................................38
Ongezien onrecht in het vreemdelingenrecht (Geertsema et al., 2021)...........................................40
Jeugd(beschermings)recht en vreemdelingenrecht: een juridisch-empirische analyse (Nissen &
Sportel, 2021)...................................................................................................................................42
Boek Jeugdrecht Begrepen (Janssen)....................................................................................................44
H1 Inleiding Recht.........................................................................................................................44
H2 Ouders van de jeugdige...........................................................................................................44
H3 Het gezag over de jeugdige......................................................................................................46
H4 De jeugdige en de scheiding van zijn ouders...........................................................................48
H5 De rechtspositie van de jeugdige (1).......................................................................................50
H6 De rechtspositie van de jeugdige (2).......................................................................................51
H7 Kinderbeschermingsmaatregelen............................................................................................54
H8 Beëindigen van het gezag........................................................................................................56
H9 Pleegzorg.................................................................................................................................57
H10 Procesrecht............................................................................................................................58
H11 Jeugdstrafrecht......................................................................................................................59
H12 Materieel strafrecht...............................................................................................................60
H13 Strafproces algemeen............................................................................................................61
H14 Van strafbaar feit tot veroordeling........................................................................................63
H15 Straffen en maatregelen voor jeugdigen...............................................................................66
H16 Organisatie van de jeugdhulp................................................................................................67
H17 Rechtspositie van de cliënten in de jeugdhulp......................................................................69
H18 Kinderrechtenverdrag............................................................................................................71
2
,Internationaal Verdrag voor de Rechten van
het Kind (Verenigde Naties, 1989)
Art. 1: Definitie van het kind
Ieder persoon jonger dan 18 jaar, tenzij de nationale wetgeving de meerderjarigheidsgrens lager
stelt.
Art. 2: Bescherming tegen discriminatie
Alle rechten zijn voor alle kinderen, er wordt geen onderscheid gemaakt.
Art. 3: Belangen van het kind
Het belang van het kind staat bij alle maatregelen die het kind betreft voorop. Als verantwoordelijken
voor het kind hun plicht niet nakomen, voorziet de Staat het kind van de nodige zorg.
Art. 4: Realiseren van de rechten
De Staat moet er alles aan doen om de rechten uit het IVRK te realiseren.
Art. 5: Rol van ouders bij begeleiding en ontwikkeling van het kind
De Staat moet de rechten en verantwoordelijkheden van ouders eerbiedigen.
Art. 6: Overleven en ontwikkeling
Het kind heeft recht op leven. De Staat is hiervoor verantwoordelijk.
Art. 7: Naam en nationaliteit
Elk kind heeft vanaf zijn geboorte recht op een naam en nationaliteit en voor zover mogelijk het recht
om te weten wie zijn ouders zijn en om door hen te worden verzorgd.
Art. 8: Eerbiediging van de identiteit
De Staat moet de identiteit van het kind beschermen.
Art. 9: Scheiding van het kind van de ouders
Elk kind heeft het recht om bij zijn ouders op te groeien en met beide ouders contact te houden,
tenzij dit in strijd is met het belang van het kind
Art. 10: Gezinshereniging
Elk kind heeft het recht herenigd te worden met diens ouders, ook als ze niet in hetzelfde land
wonen. De overheid moet aanvragen hiervoor welwillend, menselijk en spoedig behandelen.
Art. 11: Ontvoeren en vasthouden van kinderen
De Staat moet ontvoeringen naar het buitenland tegengaan en voorkomen.
Art. 12 & 13: Mening van het kind & vrijheid van meningsuiting
Ieder kind heeft recht op vrijheid van meningsuiting, hieraan moet passend belang worden gehecht,
binnen en buiten de landsgrenzen.
3
, Art. 14: Vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst
Ieder kind heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst en ouders moeten het kind
hierin begeleiden.
Art. 15: Vrijheid van vereniging en vergaderen
Kinderen hebben het recht samen te komen, lid van een vereniging te worden en verenigingen op te
richten.
Art. 16: Bescherming van privacy
Kinderen hebben recht op bescherming tegen inmenging in hun privéleven, gezinsleven, woning en
correspondentie en alle vormen van laster.
Art. 17: Toegang tot informatie
Kinderen hebben toegang tot informatie van verschillende bronnen. Ook moet het sociaal en
cultureel nut verspreid worden en moet het kind beschermd worden tegen schadelijke informatie.
Art. 18: Ouderlijke verantwoordelijkheden
Ouders hebben de primaire verantwoordelijkheid voor het kind, ze worden bijgestaan door de Staat.
Art. 19: Bescherming tegen misbruik en verwaarlozing
De Staat beschermt het kind tegen elke vorm van mishandeling door ouders/verzrogers.
Art. 20: Bescherming van kinderen zonder gezin
De Staat is verplicht extra bescherming te bieden aan kinderen die niet in hun eigen gezin kunnen
blijven en zorgt voor een alternatief, rekening houdend met de culturele achtergrond.
Art. 21: Adoptie
Adoptie wordt alleen gebruikt als dit in het belang van het kind is en met toestemming van
beschermende instanties.
Art. 22: Minderjarige vluchtelingen
Elk kind met vluchtelingenstatus krijgt speciale bescherming door bevoegde instanties.
Art. 23: Gehandicapte kinderen
Elk gehandicapt kind heeft recht op aangepaste zorg, onderwijs en training om een kwaliteitsvol leven
te kunnen leiden waarin zelfstandigheid en actieve deelname wordt bevorderd.
Art. 24: Gezondheids en gezondheidszorg
Ieder kind heeft recht op een zo goed mogelijke gezondheid en de best mogelijke gezondheidszorg.
De Staat zorgt voor goede voorlichting over gezondheidszorg en doet er alles aan om kindersterfte
terug te brengen. Internationale samenwerking wordt bevorderd.
Art. 25: Regelmatige evaluatie bij uithuyisplaatsing
Ieder kind dat door de Staat uithuisgeplaatst is, heeft recht op regelmatige evaluatie hiervan.
Art. 26: Sociale voorzieningen
4
Pedagogiek en Onderwijs
(PABA3022)
Pedagogische Wetenschappen jaar 3 2024-2025
Inhoud
Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (Verenigde Naties, 1989)....................................3
General comment UN on the right of the child (UN, 2013)....................................................................7
Concluding observations on the fourth periodic report of the Netherlands (United Nations, 2015)..9
Artikelen over gezagskwesties..............................................................................................................12
Commissieonderzoek interlandelijke adoptie (2021)........................................................................12
H1 Inleiding...................................................................................................................................12
H2 Achtergronden bij interlandelijke adoptie...............................................................................12
H3 Welzijn en zoekgedrag van geadopteerde volwassenen..........................................................14
H9 De periode na 1998.................................................................................................................15
H10 Signalen van misstanden in andere landen...........................................................................15
H11 Analyse..................................................................................................................................16
H12 Conclusies..............................................................................................................................17
H13 Aanbevelingen.......................................................................................................................17
Personen- en familierecht (Minister Veiligheid & Justitie, 2016)......................................................18
Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, 2021)...........19
Factsheet gesloten jeugzorg (Vereniging van Nederlandse Gemeenten, 2016)................................20
Analyse invoering meerouderschap (Minister van de Rechtsbescherming, 2020)............................22
Toezicht visie IGJ: ‘Terughoudend en zorgvuldig omgaan met onvrijwillige en verplichte zorg’ (2019)
..........................................................................................................................................................24
Beslisbevoegdheid van pleegouders: België als gidsland? (Bruining, 2019)......................................25
Onderwijs.............................................................................................................................................27
Samenvatting evaluatie Passend Onderwijs (LeDoux, 2020).............................................................27
Beyond Salamanca: a citation analysis of the CRPD/GC4 relative to the Salamanca Statement in
inclusive and special education research (Graham et al., 2020).......................................................29
Van leerplicht naar leerrecht (Kinderombudsman, 2013).................................................................31
Samenvatting analyse ‘thuiszitters-problematiek’ (Kinderombudsman, 2024).................................33
(Kinder)strafrecht.................................................................................................................................34
Herstelrecht in jeugdstrafzaken in Nederland, waar staan we? (Wolthuis & Berger, 2018)..............34
1
,Vreemdelingenrecht en het Jeugdrecht................................................................................................35
Unaccompanied minors in the Netherlands (Zijlstra et al, 2017)......................................................35
The best interests of the child in cases of migration: Assessing and determining the best interests of
the child in migration procedure (Kalverboer e.a., 2017).................................................................37
Beschadigen of beschermen? Stand van zaken drie jaar na herijking AMV-beleid (Goeman & Walst,
2016)................................................................................................................................................38
Ongezien onrecht in het vreemdelingenrecht (Geertsema et al., 2021)...........................................40
Jeugd(beschermings)recht en vreemdelingenrecht: een juridisch-empirische analyse (Nissen &
Sportel, 2021)...................................................................................................................................42
Boek Jeugdrecht Begrepen (Janssen)....................................................................................................44
H1 Inleiding Recht.........................................................................................................................44
H2 Ouders van de jeugdige...........................................................................................................44
H3 Het gezag over de jeugdige......................................................................................................46
H4 De jeugdige en de scheiding van zijn ouders...........................................................................48
H5 De rechtspositie van de jeugdige (1).......................................................................................50
H6 De rechtspositie van de jeugdige (2).......................................................................................51
H7 Kinderbeschermingsmaatregelen............................................................................................54
H8 Beëindigen van het gezag........................................................................................................56
H9 Pleegzorg.................................................................................................................................57
H10 Procesrecht............................................................................................................................58
H11 Jeugdstrafrecht......................................................................................................................59
H12 Materieel strafrecht...............................................................................................................60
H13 Strafproces algemeen............................................................................................................61
H14 Van strafbaar feit tot veroordeling........................................................................................63
H15 Straffen en maatregelen voor jeugdigen...............................................................................66
H16 Organisatie van de jeugdhulp................................................................................................67
H17 Rechtspositie van de cliënten in de jeugdhulp......................................................................69
H18 Kinderrechtenverdrag............................................................................................................71
2
,Internationaal Verdrag voor de Rechten van
het Kind (Verenigde Naties, 1989)
Art. 1: Definitie van het kind
Ieder persoon jonger dan 18 jaar, tenzij de nationale wetgeving de meerderjarigheidsgrens lager
stelt.
Art. 2: Bescherming tegen discriminatie
Alle rechten zijn voor alle kinderen, er wordt geen onderscheid gemaakt.
Art. 3: Belangen van het kind
Het belang van het kind staat bij alle maatregelen die het kind betreft voorop. Als verantwoordelijken
voor het kind hun plicht niet nakomen, voorziet de Staat het kind van de nodige zorg.
Art. 4: Realiseren van de rechten
De Staat moet er alles aan doen om de rechten uit het IVRK te realiseren.
Art. 5: Rol van ouders bij begeleiding en ontwikkeling van het kind
De Staat moet de rechten en verantwoordelijkheden van ouders eerbiedigen.
Art. 6: Overleven en ontwikkeling
Het kind heeft recht op leven. De Staat is hiervoor verantwoordelijk.
Art. 7: Naam en nationaliteit
Elk kind heeft vanaf zijn geboorte recht op een naam en nationaliteit en voor zover mogelijk het recht
om te weten wie zijn ouders zijn en om door hen te worden verzorgd.
Art. 8: Eerbiediging van de identiteit
De Staat moet de identiteit van het kind beschermen.
Art. 9: Scheiding van het kind van de ouders
Elk kind heeft het recht om bij zijn ouders op te groeien en met beide ouders contact te houden,
tenzij dit in strijd is met het belang van het kind
Art. 10: Gezinshereniging
Elk kind heeft het recht herenigd te worden met diens ouders, ook als ze niet in hetzelfde land
wonen. De overheid moet aanvragen hiervoor welwillend, menselijk en spoedig behandelen.
Art. 11: Ontvoeren en vasthouden van kinderen
De Staat moet ontvoeringen naar het buitenland tegengaan en voorkomen.
Art. 12 & 13: Mening van het kind & vrijheid van meningsuiting
Ieder kind heeft recht op vrijheid van meningsuiting, hieraan moet passend belang worden gehecht,
binnen en buiten de landsgrenzen.
3
, Art. 14: Vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst
Ieder kind heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst en ouders moeten het kind
hierin begeleiden.
Art. 15: Vrijheid van vereniging en vergaderen
Kinderen hebben het recht samen te komen, lid van een vereniging te worden en verenigingen op te
richten.
Art. 16: Bescherming van privacy
Kinderen hebben recht op bescherming tegen inmenging in hun privéleven, gezinsleven, woning en
correspondentie en alle vormen van laster.
Art. 17: Toegang tot informatie
Kinderen hebben toegang tot informatie van verschillende bronnen. Ook moet het sociaal en
cultureel nut verspreid worden en moet het kind beschermd worden tegen schadelijke informatie.
Art. 18: Ouderlijke verantwoordelijkheden
Ouders hebben de primaire verantwoordelijkheid voor het kind, ze worden bijgestaan door de Staat.
Art. 19: Bescherming tegen misbruik en verwaarlozing
De Staat beschermt het kind tegen elke vorm van mishandeling door ouders/verzrogers.
Art. 20: Bescherming van kinderen zonder gezin
De Staat is verplicht extra bescherming te bieden aan kinderen die niet in hun eigen gezin kunnen
blijven en zorgt voor een alternatief, rekening houdend met de culturele achtergrond.
Art. 21: Adoptie
Adoptie wordt alleen gebruikt als dit in het belang van het kind is en met toestemming van
beschermende instanties.
Art. 22: Minderjarige vluchtelingen
Elk kind met vluchtelingenstatus krijgt speciale bescherming door bevoegde instanties.
Art. 23: Gehandicapte kinderen
Elk gehandicapt kind heeft recht op aangepaste zorg, onderwijs en training om een kwaliteitsvol leven
te kunnen leiden waarin zelfstandigheid en actieve deelname wordt bevorderd.
Art. 24: Gezondheids en gezondheidszorg
Ieder kind heeft recht op een zo goed mogelijke gezondheid en de best mogelijke gezondheidszorg.
De Staat zorgt voor goede voorlichting over gezondheidszorg en doet er alles aan om kindersterfte
terug te brengen. Internationale samenwerking wordt bevorderd.
Art. 25: Regelmatige evaluatie bij uithuyisplaatsing
Ieder kind dat door de Staat uithuisgeplaatst is, heeft recht op regelmatige evaluatie hiervan.
Art. 26: Sociale voorzieningen
4
