Asielcrisis of bestuurscrisis?
Paper Besturen van de Samenleving
door: Julie Schoemaker (2709968)
Docent: Dr. Caroline van Dullemen
Dr. Pieter Wagenaar
Vrije Universiteit Amsterdam
Bestuurs- en Organisatiewetenschap
2-4-2023
2198 woorden
, Inleiding
Afgelopen zomer hebben honderden asielzoekers buiten de poort van het asielzoekerscentrum
in Ter Apel moeten slapen. Het asielzoekerscentrum werd overweldigd door de hoeveelheid
asielaanvragen en vanwege de te langzame doorstroom was er geen plek om alle asielzoekers
op te vangen. Er ontstond een opvangcrisis die wij in Nederland nog niet eerder hebben
gekend, ondanks dat het aantal asielverzoeken niet hoger was dan in 2015 (Tankink, 2023). In
het geval van een opvangcrisis trekken vluchtelingen met een niet-westerse afkomst meestal
aan het kortste eind. Volgens Tankink (2023) is de opvang en zorg voor vluchtelingen uit
Oekraïne namelijk veel beter geregeld. Karel Hendriks van Artsen zonder Grenzen bevestigt
dit. Hendriks noemt het opvangtekort in Nederland dan ook geen vluchtelingencrisis, maar
een bestuurscrisis (Lucas, 2022). Volgens Hendriks willen gemeenten namelijk wel opvang
regelen voor Oekraïense vluchtelingen, maar niet voor de vluchtelingen uit bijvoorbeeld
Syrië of Afghanistan. Naar aanleiding van deze problematiek wordt er in dit paper aandacht
besteed aan hoe het bestuur binnen het opvangproces van asielzoekers in Nederland precies
in elkaar zit, en waarom de betrokken instanties er niet in slagen om alle asielzoekers
onderdak te bieden binnen de gemeenten.
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, hierna te noemen COA, speelt een grote rol
bij de opvang van asielzoekers in Nederland. Het COA is verantwoordelijk voor de opvang
en begeleiding van de asielzoekers. Dit houdt in dat zij onderdak moeten bieden aan
asielzoekers, hen moeten begeleiden naar een toekomst in Nederland of daarbuiten,
opvanglocaties moeten verwerven en beheren, de veiligheid en leefbaarheid in de
opvanglocaties moeten handhaven én asielzoekers moeten voorzien van noodzakelijke
middelen. Daarnaast verdeelt het COA het budget dat zij krijgen van het ministerie van
Justitie en Veiligheid over de gemeenten. Vanwege de essentiële rol van het COA binnen het
opvangproces wordt het advies dat in dit paper wordt gegeven gericht aan het COA. Om dit
advies te kunnen formuleren moet er eerst antwoord worden gegeven op een aantal vragen.
De volgende hoofdvraag is opgesteld: Wat is voor het COA de meest ideale manier
om de asielcrisis te besturen? Deze hoofdvraag is opgedeeld in de volgende deelvragen: 1)
Wat voor soorten bestuur bestaan er? 2) Wat zijn de potentiële voor- en nadelen van deze
soorten bestuur? 3) Van wat voor soort bestuur wordt er op dit moment gebruik gemaakt
binnen de asielcrisis in Nederland?
1
Paper Besturen van de Samenleving
door: Julie Schoemaker (2709968)
Docent: Dr. Caroline van Dullemen
Dr. Pieter Wagenaar
Vrije Universiteit Amsterdam
Bestuurs- en Organisatiewetenschap
2-4-2023
2198 woorden
, Inleiding
Afgelopen zomer hebben honderden asielzoekers buiten de poort van het asielzoekerscentrum
in Ter Apel moeten slapen. Het asielzoekerscentrum werd overweldigd door de hoeveelheid
asielaanvragen en vanwege de te langzame doorstroom was er geen plek om alle asielzoekers
op te vangen. Er ontstond een opvangcrisis die wij in Nederland nog niet eerder hebben
gekend, ondanks dat het aantal asielverzoeken niet hoger was dan in 2015 (Tankink, 2023). In
het geval van een opvangcrisis trekken vluchtelingen met een niet-westerse afkomst meestal
aan het kortste eind. Volgens Tankink (2023) is de opvang en zorg voor vluchtelingen uit
Oekraïne namelijk veel beter geregeld. Karel Hendriks van Artsen zonder Grenzen bevestigt
dit. Hendriks noemt het opvangtekort in Nederland dan ook geen vluchtelingencrisis, maar
een bestuurscrisis (Lucas, 2022). Volgens Hendriks willen gemeenten namelijk wel opvang
regelen voor Oekraïense vluchtelingen, maar niet voor de vluchtelingen uit bijvoorbeeld
Syrië of Afghanistan. Naar aanleiding van deze problematiek wordt er in dit paper aandacht
besteed aan hoe het bestuur binnen het opvangproces van asielzoekers in Nederland precies
in elkaar zit, en waarom de betrokken instanties er niet in slagen om alle asielzoekers
onderdak te bieden binnen de gemeenten.
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, hierna te noemen COA, speelt een grote rol
bij de opvang van asielzoekers in Nederland. Het COA is verantwoordelijk voor de opvang
en begeleiding van de asielzoekers. Dit houdt in dat zij onderdak moeten bieden aan
asielzoekers, hen moeten begeleiden naar een toekomst in Nederland of daarbuiten,
opvanglocaties moeten verwerven en beheren, de veiligheid en leefbaarheid in de
opvanglocaties moeten handhaven én asielzoekers moeten voorzien van noodzakelijke
middelen. Daarnaast verdeelt het COA het budget dat zij krijgen van het ministerie van
Justitie en Veiligheid over de gemeenten. Vanwege de essentiële rol van het COA binnen het
opvangproces wordt het advies dat in dit paper wordt gegeven gericht aan het COA. Om dit
advies te kunnen formuleren moet er eerst antwoord worden gegeven op een aantal vragen.
De volgende hoofdvraag is opgesteld: Wat is voor het COA de meest ideale manier
om de asielcrisis te besturen? Deze hoofdvraag is opgedeeld in de volgende deelvragen: 1)
Wat voor soorten bestuur bestaan er? 2) Wat zijn de potentiële voor- en nadelen van deze
soorten bestuur? 3) Van wat voor soort bestuur wordt er op dit moment gebruik gemaakt
binnen de asielcrisis in Nederland?
1
