Hoe ga je om met kinderen op school en
met hun ouders?
Auteur: Gerda Woltjer & Harry Janssens
Uitgever: Noordhoff
Druk: 7
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 6 ...........................................................................................................................3
6.1 Reflecteren op denken, voelen en handelen ....................................................................3
6.2 anders denken, anders voelen, anders handelen. ............................................................3
6.2.1 De essentie van anders denken, anders voelen, anders handelen. .............................3
6.2.2 veelvoorkomende irrationele gedachten ...................................................................4
6.3 anders denken, anders voelen, anders handelen in de praktijk .........................................5
6.3.1 Toepassing van het S-ABC schema ...........................................................................6
6.3.2 Oefenen van het S-ABC schema ...............................................................................6
Hoofdstuk 9 ...........................................................................................................................8
9.1 een goede relatie en ik-boodschappen ............................................................................8
9.2 probleem van de leerkracht ............................................................................................8
9.3 jij-boodschappen: ineffectief ..........................................................................................8
9.4 effectief reageren ...........................................................................................................9
9.5 fouten bij ik-boodschappen ................................................................................................9
9.6 Resultaten in de praktijk ............................................................................................ 10
2
, Hoofdstuk 6
6.1 Reflecteren op denken, voelen en handelen
Het is vaak confronterend om te merken dat wat je denkt en voelt leidt tot handelen dat op
gespannen voet staat met je professionele houding en relatie met de leerlingen. Dit wordt
gekenmerkt door vertrouwen en veiligheid. Een relatie waarin beide (leerkracht/leerling) zich de
moeite waard vinden staan de gevoelens van competentie, autonomie en relatie centraal. Het is
wenselijk om naast zicht op attributies, competenties en groepszwaarte ook zicht te hebben op
je gedachtes en gevoelens en het handelen waar deze toe leiden.
Goede relatie is de basis voor het goed functioneren door een leerling. Hierbij horen de
begrippen: acceptatie, ondersteuning en betrokkenheid. Professionele houding houdt in dat
je je gevoelens voor een leerling erkent en daar mee aan de slag gaat. Een professionele houding
draagt bij aan de ontwikkeling van een leerkracht: reflectie met als gevolg van bewustwording,
waardoor er een aangrijpingspunt komt voor verandering.
Bouwstenen voor een goede relatie: acceptatie, betrokkenheid en ondersteuning.
6.2 anders denken, anders voelen, anders handelen.
6.2.1 De essentie van anders denken, anders voelen, anders handelen.
Het negeren van een kindprobleem is onwenselijk. Toch gebeurt het in praktijk. De leerkracht
probeert het docent-leergebied in stand te houden. Dit doet hij door minder te accepteren van
de leerling(en) met problemen. Hij probeert het ‘weg te duwen’. Dat levert een spanningsveld op
(zie plaatje 6.1).
Het gaat ten koste van blij-moedig functioneren van jou als leerkracht, de leerling, de relatie met
de leerling en de leeropbrengst. De kans is groot dat je door deze aanpak vastloopt in frustraties
en gevoelens van onmacht, toenemende ergernis en boosheid kan krijgen. Het behoort tot je
pedagogische competentie dat je adequaat met problemen kunt omgaan. Je moet het niet
negeren. De acceptatiegrens moet omhoog. Hierdoor ontdoe je jezelf van onnodige opwinding,
waardoor je adequater kunt handelen en de omgang met kinderen plezieriger en effectiever zal
zijn.
De wens houdt in dat een leerkracht kan besluiten een probleemsituatie aan te pakken door te
proberen om zijn eigen gevoelens en gedrag te veranderen. ‘Anders denken, anders voelen,
anders handelen’ stelt een leerkracht in staat zo efficiënt mogelijk zijn doel te bereiken zonder
een ongewenst conflict met zichzelf of met de omgeving. Ongewenst conflict verwijst alleen
naar datgene waar de betreffende persoon last van heeft en wat hij niet wil accepteren.
3
met hun ouders?
Auteur: Gerda Woltjer & Harry Janssens
Uitgever: Noordhoff
Druk: 7
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 6 ...........................................................................................................................3
6.1 Reflecteren op denken, voelen en handelen ....................................................................3
6.2 anders denken, anders voelen, anders handelen. ............................................................3
6.2.1 De essentie van anders denken, anders voelen, anders handelen. .............................3
6.2.2 veelvoorkomende irrationele gedachten ...................................................................4
6.3 anders denken, anders voelen, anders handelen in de praktijk .........................................5
6.3.1 Toepassing van het S-ABC schema ...........................................................................6
6.3.2 Oefenen van het S-ABC schema ...............................................................................6
Hoofdstuk 9 ...........................................................................................................................8
9.1 een goede relatie en ik-boodschappen ............................................................................8
9.2 probleem van de leerkracht ............................................................................................8
9.3 jij-boodschappen: ineffectief ..........................................................................................8
9.4 effectief reageren ...........................................................................................................9
9.5 fouten bij ik-boodschappen ................................................................................................9
9.6 Resultaten in de praktijk ............................................................................................ 10
2
, Hoofdstuk 6
6.1 Reflecteren op denken, voelen en handelen
Het is vaak confronterend om te merken dat wat je denkt en voelt leidt tot handelen dat op
gespannen voet staat met je professionele houding en relatie met de leerlingen. Dit wordt
gekenmerkt door vertrouwen en veiligheid. Een relatie waarin beide (leerkracht/leerling) zich de
moeite waard vinden staan de gevoelens van competentie, autonomie en relatie centraal. Het is
wenselijk om naast zicht op attributies, competenties en groepszwaarte ook zicht te hebben op
je gedachtes en gevoelens en het handelen waar deze toe leiden.
Goede relatie is de basis voor het goed functioneren door een leerling. Hierbij horen de
begrippen: acceptatie, ondersteuning en betrokkenheid. Professionele houding houdt in dat
je je gevoelens voor een leerling erkent en daar mee aan de slag gaat. Een professionele houding
draagt bij aan de ontwikkeling van een leerkracht: reflectie met als gevolg van bewustwording,
waardoor er een aangrijpingspunt komt voor verandering.
Bouwstenen voor een goede relatie: acceptatie, betrokkenheid en ondersteuning.
6.2 anders denken, anders voelen, anders handelen.
6.2.1 De essentie van anders denken, anders voelen, anders handelen.
Het negeren van een kindprobleem is onwenselijk. Toch gebeurt het in praktijk. De leerkracht
probeert het docent-leergebied in stand te houden. Dit doet hij door minder te accepteren van
de leerling(en) met problemen. Hij probeert het ‘weg te duwen’. Dat levert een spanningsveld op
(zie plaatje 6.1).
Het gaat ten koste van blij-moedig functioneren van jou als leerkracht, de leerling, de relatie met
de leerling en de leeropbrengst. De kans is groot dat je door deze aanpak vastloopt in frustraties
en gevoelens van onmacht, toenemende ergernis en boosheid kan krijgen. Het behoort tot je
pedagogische competentie dat je adequaat met problemen kunt omgaan. Je moet het niet
negeren. De acceptatiegrens moet omhoog. Hierdoor ontdoe je jezelf van onnodige opwinding,
waardoor je adequater kunt handelen en de omgang met kinderen plezieriger en effectiever zal
zijn.
De wens houdt in dat een leerkracht kan besluiten een probleemsituatie aan te pakken door te
proberen om zijn eigen gevoelens en gedrag te veranderen. ‘Anders denken, anders voelen,
anders handelen’ stelt een leerkracht in staat zo efficiënt mogelijk zijn doel te bereiken zonder
een ongewenst conflict met zichzelf of met de omgeving. Ongewenst conflict verwijst alleen
naar datgene waar de betreffende persoon last van heeft en wat hij niet wil accepteren.
3
