Hoofdstuk 8 Politieke strijd en emancipatie
Conservatisme en politiek Liberalisme
Monarchisten:
Vonden dat de koning de hoogste macht in een land moest zijnà dit komt overeen met denkbeelden
Franse rijk.
Liberales:
Hoogste macht niet bij de koning maar bij parlement en dat volwassen mannen kiesrecht moest hebben.
Groot Brittanie had eigenlijk meer gevoel met Liberales maar waren bang voor machtig Frankrijk.
Meeste staten stonden aan de kant van de Monarchistenà machtsherstel Koning.
Restauratie en liberale revoluties
Periode Restauratie (herstel) à de opstelling van het Congres van Verona
Restauratie:
- Opstelling van congres van Verona
- Periode tussen 1814-1830
- Logische reactie op democratische revoluties vd 18e eeuw en Napoleontische tijd
- Succes duurde niet lang
- Komt doordat liberale burgers naar meer inspraak en vrijheid verlangden
- DUS: Geen volledig herstel van oude sociale en politieke verhoudingenàveel oude vorsten
kwamen wel weer aan macht maar tegelijkertijd gestreefd naar nieuwe machtsverhoudingen
om te voorkomen dat Frankrijk opnieuw Europa zou gaan overheersen.!!!
Franse revolutie:
- Europa diep geschokt
- 1792, revolutionaire Frankrijk in oorlog met omringende staten
- Frankrijk jaren daarna verscheidene gebieden veroverd
- Dit proces ging sneller door Napoleon Bonaparte
- Napoleon = Veldheer en versloeg vrijwel heel Europa.
- Bij verovering Rusland ging het mis en in voorjaar 1814 werd hij verslagen
- Napoleon keerde in 1815 terug uit ballingschap maar macht was weg
Verschil Europa van na de Franse Revolutie en Europa tijdens Ancien Regimeà
- Tijdens Ancien Regime politieke macht vooral bij vorst
- Door Napoleon traditionele vorsten vervangen door nieuwe staatshoofden
- Veel adel verloor voorrechten die ze voor de revolutie wel hadden.
Omgaan met de erfenis van Napoleon
Napoleontisch bewind:
- 15 jaar Napoleontisch bewind heeft Europa overhoop gegooid
- Napoleon stond mengeling toe van revolutionaire idealen en autoritair bestuur
- Hij had in veroverde staten einde gemaakt aan eeuwenoude privileges van adel
- Bijna overal waren traditionele vorsten vervangen nieuwe staatshoofden àfamilieleden van
Napoleon)
- Nieuwe grenzen, nieuwe wetten en nieuwe bestuursfuncties
Na Napoleon:
- Oude koningen, keizers en prinsen wilden alles zoveel mogelijk terugdraaien àrestauratie
- Zij probeerden nieuwe revoluties te voorkomen
- Schuwden geen middel à blijkt uit Verdrag van Verona
Conservatisme en politiek liberalisme
- In 1e instantie had Restauratie succes
, - Congres van Wenen (1814-1815):
o Europese landen eens dat vorsten die verdreven waren door Napoleon in oude
rechten moesten worden hersteld
o Moest machtsevenwicht tussen grote staten komen à Dit was de reden dat
Frankrijk omringd werd met enkele nieuwe sterke staten
- Snel bleek dat simpel herstel van ancien regime (oude manier) niet kon
- Redenà niet iedereen bekeek de gebeurtenissen in Frankrijk op dezelfde manier.
- Enerzijds:
• mensen die uit verloop van revolutie conclusie trokken dat volk zichzelf niet kon regerenà
chaos en terreur
• daarom traditioneel bestuur door keizer of koning en mensen van adel beste garantie voor
stabiliteit en veiligheid àCONSERVATISME à BLIJ MET RESTAURATIE
- Anderzijds:
• Mensen die bleven geloven in aantal idealen van Franse Revolutie.
• Weigerden accepteren dat sommige op grond van geboorte macht kregen
• Vonden daarom dat burgers bij bestuur moesten worden betrokken (rijke burgers die
belasting betalen en in ruil daarvoor ook iets te zeggen mogen hebben)
• Hechtten belang aan fundamentele rechtenàvrijheid van meningsuiting, drukpers en
vergadering.
• Wilden dat deze rechten in grondwet werden gegarandeerd.
• Vanwege nadruk op vrijheden heet deze stromingàPOLITIEK LIBERALISME (van latijns
‘liber’=vrij)
- DUS: twee nieuwe stromingen na Franse Revolutie en Napoleontische tijdà!!!!!!!
1. CONSERVATISME:
• Streven naar behoud van verhoudingen uit ancien regime àbestuur door vorsten en
adel zonder inspraak van burgers
2. POLITIEK LIBERALISME:
• Het streven naar samenleving met meer vrijheden voor burgers en dat is vastgelegd in
grondwet waarbij de welgestelde burgerij meer inspraak heeft.
Nieuwe revoluties
- 1830 ànieuwe revolutie in Frankrijk
• Koning vluchtte
• Werd vervangen door monarch die burgers meer rechten toestond
• Geen herstel meer van Ancien Regime àEINDE RESTAURATIE in 1830!!!
- 1848 àtweede golf van liberale revoluties door Europa.
• Opnieuw begon het in Frankrijk
• Koning moest weer aftreden
• Opnieuw burgers meer rechten
• Als 1 van de 1e landen kreeg Frankrijk algemeen kiesrecht voor mannen
• Ook in midden-europa deden staatshoofden concessies aan liberalen (niet zo ver als in
Frankrijk)
• Stukje bij beetje moesten vorsten en adel macht afstaan aan gegoede burgerij
Het Koninkrijk der Nederlanden
Ontstaan
- 1795àoude Republiek werd met Franse steun vervangen door revolutionaire staat à BATAAFSE
REPUBLIEK
- 1806àNapoleon heft Bataafse Republiek op à zijn broer Lodewijk werd koning van KONINKRIJK
HOLLAND
- 1810àDit koninkrijk werd weer opgeheven en Nederland werd ONDERDEEL FRANSE KEIZERRIJK
JAARTALLEN EN VERSCHILLENDE STAATSVORMEN BELANGRIJK!
- 1813àVeel Nederlanders hadden genoeg van Fransen en overheersing (Fransen werden
verdreven)
• Meest Nederlanders wilden eenheidsstaat behouden die revolutionaire Bataven in 1798
hadden ingevoerd
• Bijna niemand wilde terug naar bestuurlijke versnippering van de oude Republiek
Conservatisme en politiek Liberalisme
Monarchisten:
Vonden dat de koning de hoogste macht in een land moest zijnà dit komt overeen met denkbeelden
Franse rijk.
Liberales:
Hoogste macht niet bij de koning maar bij parlement en dat volwassen mannen kiesrecht moest hebben.
Groot Brittanie had eigenlijk meer gevoel met Liberales maar waren bang voor machtig Frankrijk.
Meeste staten stonden aan de kant van de Monarchistenà machtsherstel Koning.
Restauratie en liberale revoluties
Periode Restauratie (herstel) à de opstelling van het Congres van Verona
Restauratie:
- Opstelling van congres van Verona
- Periode tussen 1814-1830
- Logische reactie op democratische revoluties vd 18e eeuw en Napoleontische tijd
- Succes duurde niet lang
- Komt doordat liberale burgers naar meer inspraak en vrijheid verlangden
- DUS: Geen volledig herstel van oude sociale en politieke verhoudingenàveel oude vorsten
kwamen wel weer aan macht maar tegelijkertijd gestreefd naar nieuwe machtsverhoudingen
om te voorkomen dat Frankrijk opnieuw Europa zou gaan overheersen.!!!
Franse revolutie:
- Europa diep geschokt
- 1792, revolutionaire Frankrijk in oorlog met omringende staten
- Frankrijk jaren daarna verscheidene gebieden veroverd
- Dit proces ging sneller door Napoleon Bonaparte
- Napoleon = Veldheer en versloeg vrijwel heel Europa.
- Bij verovering Rusland ging het mis en in voorjaar 1814 werd hij verslagen
- Napoleon keerde in 1815 terug uit ballingschap maar macht was weg
Verschil Europa van na de Franse Revolutie en Europa tijdens Ancien Regimeà
- Tijdens Ancien Regime politieke macht vooral bij vorst
- Door Napoleon traditionele vorsten vervangen door nieuwe staatshoofden
- Veel adel verloor voorrechten die ze voor de revolutie wel hadden.
Omgaan met de erfenis van Napoleon
Napoleontisch bewind:
- 15 jaar Napoleontisch bewind heeft Europa overhoop gegooid
- Napoleon stond mengeling toe van revolutionaire idealen en autoritair bestuur
- Hij had in veroverde staten einde gemaakt aan eeuwenoude privileges van adel
- Bijna overal waren traditionele vorsten vervangen nieuwe staatshoofden àfamilieleden van
Napoleon)
- Nieuwe grenzen, nieuwe wetten en nieuwe bestuursfuncties
Na Napoleon:
- Oude koningen, keizers en prinsen wilden alles zoveel mogelijk terugdraaien àrestauratie
- Zij probeerden nieuwe revoluties te voorkomen
- Schuwden geen middel à blijkt uit Verdrag van Verona
Conservatisme en politiek liberalisme
- In 1e instantie had Restauratie succes
, - Congres van Wenen (1814-1815):
o Europese landen eens dat vorsten die verdreven waren door Napoleon in oude
rechten moesten worden hersteld
o Moest machtsevenwicht tussen grote staten komen à Dit was de reden dat
Frankrijk omringd werd met enkele nieuwe sterke staten
- Snel bleek dat simpel herstel van ancien regime (oude manier) niet kon
- Redenà niet iedereen bekeek de gebeurtenissen in Frankrijk op dezelfde manier.
- Enerzijds:
• mensen die uit verloop van revolutie conclusie trokken dat volk zichzelf niet kon regerenà
chaos en terreur
• daarom traditioneel bestuur door keizer of koning en mensen van adel beste garantie voor
stabiliteit en veiligheid àCONSERVATISME à BLIJ MET RESTAURATIE
- Anderzijds:
• Mensen die bleven geloven in aantal idealen van Franse Revolutie.
• Weigerden accepteren dat sommige op grond van geboorte macht kregen
• Vonden daarom dat burgers bij bestuur moesten worden betrokken (rijke burgers die
belasting betalen en in ruil daarvoor ook iets te zeggen mogen hebben)
• Hechtten belang aan fundamentele rechtenàvrijheid van meningsuiting, drukpers en
vergadering.
• Wilden dat deze rechten in grondwet werden gegarandeerd.
• Vanwege nadruk op vrijheden heet deze stromingàPOLITIEK LIBERALISME (van latijns
‘liber’=vrij)
- DUS: twee nieuwe stromingen na Franse Revolutie en Napoleontische tijdà!!!!!!!
1. CONSERVATISME:
• Streven naar behoud van verhoudingen uit ancien regime àbestuur door vorsten en
adel zonder inspraak van burgers
2. POLITIEK LIBERALISME:
• Het streven naar samenleving met meer vrijheden voor burgers en dat is vastgelegd in
grondwet waarbij de welgestelde burgerij meer inspraak heeft.
Nieuwe revoluties
- 1830 ànieuwe revolutie in Frankrijk
• Koning vluchtte
• Werd vervangen door monarch die burgers meer rechten toestond
• Geen herstel meer van Ancien Regime àEINDE RESTAURATIE in 1830!!!
- 1848 àtweede golf van liberale revoluties door Europa.
• Opnieuw begon het in Frankrijk
• Koning moest weer aftreden
• Opnieuw burgers meer rechten
• Als 1 van de 1e landen kreeg Frankrijk algemeen kiesrecht voor mannen
• Ook in midden-europa deden staatshoofden concessies aan liberalen (niet zo ver als in
Frankrijk)
• Stukje bij beetje moesten vorsten en adel macht afstaan aan gegoede burgerij
Het Koninkrijk der Nederlanden
Ontstaan
- 1795àoude Republiek werd met Franse steun vervangen door revolutionaire staat à BATAAFSE
REPUBLIEK
- 1806àNapoleon heft Bataafse Republiek op à zijn broer Lodewijk werd koning van KONINKRIJK
HOLLAND
- 1810àDit koninkrijk werd weer opgeheven en Nederland werd ONDERDEEL FRANSE KEIZERRIJK
JAARTALLEN EN VERSCHILLENDE STAATSVORMEN BELANGRIJK!
- 1813àVeel Nederlanders hadden genoeg van Fransen en overheersing (Fransen werden
verdreven)
• Meest Nederlanders wilden eenheidsstaat behouden die revolutionaire Bataven in 1798
hadden ingevoerd
• Bijna niemand wilde terug naar bestuurlijke versnippering van de oude Republiek
