Waarom is bouwkunde in de opleiding opgenomen, wat is de meerwaarde van het vak?
❏ De eerste basisbehoefte van een mens is natuurlijk om een dak boven hun hoofd te
hebben
❏ Middels het stapelen van stenen wordt vastgoed gerealiseerd
❏ De bouwkundige staat is van invloed op de waarde van het object: bepalen van de
marktwaarde (Als je de marktwaarde wilt bepalen, zal je bouwkundige kennis moeten
hebben)
❏ Adviseren bij aankoop, verkoop, nieuwbouw, belegging, herontwikkeling/
herbestemming
Overal om ons heen is vastgoed en zonder de bouw en bouwkunde hadden deze gebouwen
er nooit gestaan
Vastgoedprofessional is geen bouwkundige!
Je leert bij de module over kenmerken, constructie, materialen, bouwgebreken,
onderhoud/ beheer, (her) ontwikkeling, herbestemming, aankoop, verkoop
Je wordt geen bouwkundige, het is de bedoeling dat je kennis hebt van bouwkundige zaken,
zodat je later goed kunt communiceren met alle partijen
Bouwkundige tekeningen
Vlakke projectie
Een 2D tekening van een 3D object, bijvoorbeeld van een gebouw. Dit gebruiken ze veel
omdat de tekeningen samen een compleet beeld geven van het gebouw.
De tekeningen die voornamelijk in de bouw worden gebruikt zijn: een plattegrond, een
doorsnede en een gevel.
Vlakke projectie: plattegrond
Een plattegrond geeft heel veel informatie over een gebouw, omdat je de indeling van een
verdieping kunt zien. Je kunt het zien als een horizontale snede door een gebouw
Om een plattegrond te maken, maak je een plakje door het gebouw, een horizontale snede.
In de bouw maken ze die altijd 1 meter boven de vloer die ze op plattegrond willen laten
zien, omdat ze dan zoveel mogelijk relevante informatie kunnen geven.
In het voorbeeld: een rode snede door het gebouw, daar kijken ze naar beneden om de
plattegrond te laten zien. In de plattegrond worden doorgesneden delen, zoals de muren,
met een dikkere lijn aangegeven en aanzichten, zoals de trap, met een dunnere lijn.
,Een tekening dient altijd aangepast te worden aan de doelgroep. Een koper van een woning
is geïnteresseerd in andere informatie dan een aannemer of constructeur.
1ste tekening: je ziet een plattegrond van een bepaald type woning. Er staat niet veel
informatie op; alleen afmetingen, kamers indeling, deuren en trappen. Welke type woning/
verdieping?
2e tekening: door meubilair en een tekening te plaatsen wordt er al veel meer duidelijk voor
de koper van een woning. We zitten op de 1ste verdieping van een tussenwoning/
hoekwoning. Er zijn drie slaapkamers en een badkamer.
3e tekening: hier zien we dezelfde plattegrond, als tekening voor de aannemer. Hierin kom
je geen meubilair tegen, omdat het voor hem niet relevant is. Wel sanitair, omdat de
aannemer weet waar het leidingwerk moet komen voor het sanitair
Hiernaast zie je drie verschillende manieren,
waarop deuren worden getekend in
plattegrondtekeningen. Zoals je kunt zien is het
afhankelijk van de schaal.
Bij schaal 1:100 wordt een deur heel eenvoudig
weergegeven met een streep
Bij schaal 1:50 zie je al de draairichting van een
deur
Bij schaal 1:20 zie je ook de dikte van de deur en
wordt het kozijn weergegeven
, Op deze tekening zie je verschillende
deuren en ramen. Op deze manier geef
je ze weer op een plattegrond. In de
bouw noem je het ook wel
“muurdoorbrekingen”.
Puikozijn: combinatie van raam en deur
Dubbele deur: openslaande deuren van
woning naar tuin.
Doordraaiende (dubbele) deur kan twee
kanten op
Enkel/ dubbele schuifdeur geef je aan
met pijl naar de richting die hij opschuift
Rechterzijde met elektronisch bediende
deuren is hetzelfde als middelste rij,
maar dan met een bolletje voor de
elektronische bediening
Vlakke projectie: doorsnede
Een doorsnede is een verticale snede door een gebouw. In tegenstelling tot een plattegrond,
wordt een doorsnede niet op een vaste plek gemaakt, zoals een plattegrond bijvoorbeeld 1
meter boven de vloer wordt getekend.
Een doorsnede wordt door de tekenaar zelf bepaald. De plek waarop hij de doorsnede
tekent, moet zoveel mogelijk relevante en interessante informatie geven. Wel wordt net als
bij een plattegrond de doorgesneden delen dikker getekend en het aanzicht met een
dunnere lijn. In het voorbeeld kun je zien dat de tekenaar heeft gekozen om de doorsnede te
doen over de trap.
Ook bij doorsnedes bepaalt de doelgroep wat je laat zien
in de tekening. Links zie je meer een doorsnedetekening
voor een koper. Rechts wordt meer informatie gegeven
over de constructie; je ziet de opbouw van het dak en
fundering. Dit is meer van belang voor een aannemer.
Een mooie manier om een doorsnede extra te kunnen
verduidelijken is om er een extra perspectief erin aan te
brengen. Links onder zie je een vlakke projectie: een
doorsnede door een woning heen. Rechts zie je een
plaatje waarin perspectief is aangepast, het geeft
meteen veel meer informatie over de woning
,Vlakke projectie: gevel
Een gevelaanzicht is een loodrechte vlakke projectie van de gevel van een gebouw. Omdat
er in een geveltekening geen onderdelen echt daadwerkelijk doorgesneden worden, zoals bij
een plattegrond of een doorsnede, zijn dus alle lijnen aanzichten. De geveltekeningen zijn
daardoor vaak wat vlakker en minder goed leesbaar. Als tekenaar is het dus altijd belangrijk
om diepte in te brengen door middel van schaduwen, verschillende lijndiktes, het
aanbrengen van auto’s, mensen of bomen.
Foto 1: hier zie je een voorbeeld van een geveltekening. Deze is nog niet erg uitgewerkt.
Wat voor type woning zien we, hoe is het gelegen, kun je ramen en het dak herkennen?
Foto 2: hier zie hetzelfde gevelaanzicht nog een keer, maar dan uitgewerkt. Door het
gebruik van arceringen en lijndiktes, schaduw, bomen zie je zoveel meer dan in de eerste
foto.
Hier is een voorbeeld van een geveltekening zoals
je die ook op bouwtekeningen kan tegenkomen.
Je ziet een gevelaanzicht van twee woningen.
Wat is de nokhoogte? De nokhoogte is het
hoogste punt van het dak. Dus 9550 mm = 9.55m
Deze hoogte wordt gemeten vanaf de peilmaat,
dat is 0. Dat is de basismaat die de aannemer
kiest om vandaan te gaan meten. Meestal is dat
bovenkant begane grond vloer.
Verdiepingshoogte is 2,70m; bovenkant van de
verdiepingsvloer
De goothoogte: 5,40m
,Axonometrie:
Van de vlakke projecties komen we nu bij 3D weergaven
van gebouwen. Ook deze worden in de bouwwereld op
tekeningen gebruikt. Axonometrie is een 3D tekening
zonder perspectief. Als mensen ervaren wij alles in
perspectief en daarom kan dit soms raar overkomen. De
maatverhouding blijft in tact zodat we kunnen meten in
een tekening, maar de hoek wordt aangepast.
In tegenstelling tot een axonometrie heeft een perspectivische projectie wel een
perspectief. Dit is hoe wij het als persoon ook ervaren. Iets wordt kleiner, naarmate het
verder weg staat. Dit zie je ook in het voorbeeld hierboven. Bovenin zie je plattegronden:
twee grijze gebouwen, bomen en een bos. Links onder vlakke projectie (aanzicht) en rechts
zie je het perspectief, de gebouwen en bomen worden kleiner naarmate ze verder weg staan
Het perspectivische projectie kunnen voor verschillende doeleinden worden gebruikt. Voor
sfeerbeelden maar bijvoorbeeld ook om een stedenbouwkundig ontwerp toe te lichten
Maar ook interieur kan worden weergegeven met perspectief:
,Hieronder zie je dat het perspectief van dit gebouw heel mooi werkt. Net alsof je er zelf
voorstaat.
Hoewel je een perspectief vanuit elk oogpunt kunt
tekenen, zijn er twee die vaak worden toegepast:
1. Ooghoogte perspectief: zoals de tekening
hierboven. Je ervaart het gebouw alsof je er
zelf voorstaat. De ooghoogte ligt op de horizon.
Op 1,80m genomen, hoogte van een
volwassen persoon.
2. Vogelvluchtperspectief: je ervaart het gebouw
van bovenaf. Net alsof je een vogel in de lucht
bent. Zie de afbeelding hieronder!
Vogelvluchtperspectief wordt in de praktijk vaak gebruikt om stedenbouwkundige
ontwikkelingen te visualiseren, ooghoogte wordt vaak gebruikt voor interieur- of
sfeerbeelden, om de koper een beeld te geven van het interieur van een woning
Gevelaanzicht van
appartementencomplex. Links
worden de hoogtematen
weergegeven, de arcering van
een dak en de grijze vlakken
zijn ramen. In de deuren bij de
balkons zie je doorgetrokken
lijnen getekend: de deur gaat
naar buiten. Bij het raam wordt
deze lijn gestippeld: het raam
opent naar binnen, het is een
draai- kiepraam.
, Inleiding architectuurgeschiedenis
Doel: bouwstijlen herkennen en de bouwperiode in kunnen schatten
De allereerste gebouwen trof men aan in het Nabije Oosten (Mesopotamië) en Egypte dit
was in circa 3000 v.C.
In deze bouwkunst werd veel gebruik gemaakt van gebakken en gedroogde klei, hiermee
werden versterkte paleizen gebouwd. Door vele oorlogen van de laatste tijd zijn veel
overblijfselen vernietigd.
Khorsabad (Irak)
Naast het paleis in Irak, zijn er ook in Iran overblijfselen gevonden van oude tempels
paleizen (4000 v.C.) Een goed voorbeeld hiervan is “Persepolis”. De vele kennis van de
Perzische architectuur hebben ontleend aan de overblijfselen daar. Daarnaast kent iedereen
natuurlijk de piramides in Egypte: het is grafarchitectuur. In de piramide werden mensen
begraven. De toren van Babylon: een stad uit de Oudheid die zich in het huidige Irak bevindt
welke echt heeft bestaan.
Babylon (Irak) Persepolis
De klassieke oudheid- de Grieken en de Romeinen
De oudst bewaard gebleven Griekse bouwwerken, zijn namelijk tempels. Deze werden al
vroeg in natuursteen gebouwd, terwijl andere gebouwen nog in hout werden geconstrueerd.
Dit is een reden waardoor er nog veel overblijfselen bewaard zijn gebleven uit de
architectuur. Tempels werden opgedragen aan Griekse goden, zoals bijvoorbeeld de
Acropolis in Athene. Kenmerken van Griekse architectuur zijn zuilen en de architraaf lijst.
Tempel van Hephaistos en Akropolis
❏ De eerste basisbehoefte van een mens is natuurlijk om een dak boven hun hoofd te
hebben
❏ Middels het stapelen van stenen wordt vastgoed gerealiseerd
❏ De bouwkundige staat is van invloed op de waarde van het object: bepalen van de
marktwaarde (Als je de marktwaarde wilt bepalen, zal je bouwkundige kennis moeten
hebben)
❏ Adviseren bij aankoop, verkoop, nieuwbouw, belegging, herontwikkeling/
herbestemming
Overal om ons heen is vastgoed en zonder de bouw en bouwkunde hadden deze gebouwen
er nooit gestaan
Vastgoedprofessional is geen bouwkundige!
Je leert bij de module over kenmerken, constructie, materialen, bouwgebreken,
onderhoud/ beheer, (her) ontwikkeling, herbestemming, aankoop, verkoop
Je wordt geen bouwkundige, het is de bedoeling dat je kennis hebt van bouwkundige zaken,
zodat je later goed kunt communiceren met alle partijen
Bouwkundige tekeningen
Vlakke projectie
Een 2D tekening van een 3D object, bijvoorbeeld van een gebouw. Dit gebruiken ze veel
omdat de tekeningen samen een compleet beeld geven van het gebouw.
De tekeningen die voornamelijk in de bouw worden gebruikt zijn: een plattegrond, een
doorsnede en een gevel.
Vlakke projectie: plattegrond
Een plattegrond geeft heel veel informatie over een gebouw, omdat je de indeling van een
verdieping kunt zien. Je kunt het zien als een horizontale snede door een gebouw
Om een plattegrond te maken, maak je een plakje door het gebouw, een horizontale snede.
In de bouw maken ze die altijd 1 meter boven de vloer die ze op plattegrond willen laten
zien, omdat ze dan zoveel mogelijk relevante informatie kunnen geven.
In het voorbeeld: een rode snede door het gebouw, daar kijken ze naar beneden om de
plattegrond te laten zien. In de plattegrond worden doorgesneden delen, zoals de muren,
met een dikkere lijn aangegeven en aanzichten, zoals de trap, met een dunnere lijn.
,Een tekening dient altijd aangepast te worden aan de doelgroep. Een koper van een woning
is geïnteresseerd in andere informatie dan een aannemer of constructeur.
1ste tekening: je ziet een plattegrond van een bepaald type woning. Er staat niet veel
informatie op; alleen afmetingen, kamers indeling, deuren en trappen. Welke type woning/
verdieping?
2e tekening: door meubilair en een tekening te plaatsen wordt er al veel meer duidelijk voor
de koper van een woning. We zitten op de 1ste verdieping van een tussenwoning/
hoekwoning. Er zijn drie slaapkamers en een badkamer.
3e tekening: hier zien we dezelfde plattegrond, als tekening voor de aannemer. Hierin kom
je geen meubilair tegen, omdat het voor hem niet relevant is. Wel sanitair, omdat de
aannemer weet waar het leidingwerk moet komen voor het sanitair
Hiernaast zie je drie verschillende manieren,
waarop deuren worden getekend in
plattegrondtekeningen. Zoals je kunt zien is het
afhankelijk van de schaal.
Bij schaal 1:100 wordt een deur heel eenvoudig
weergegeven met een streep
Bij schaal 1:50 zie je al de draairichting van een
deur
Bij schaal 1:20 zie je ook de dikte van de deur en
wordt het kozijn weergegeven
, Op deze tekening zie je verschillende
deuren en ramen. Op deze manier geef
je ze weer op een plattegrond. In de
bouw noem je het ook wel
“muurdoorbrekingen”.
Puikozijn: combinatie van raam en deur
Dubbele deur: openslaande deuren van
woning naar tuin.
Doordraaiende (dubbele) deur kan twee
kanten op
Enkel/ dubbele schuifdeur geef je aan
met pijl naar de richting die hij opschuift
Rechterzijde met elektronisch bediende
deuren is hetzelfde als middelste rij,
maar dan met een bolletje voor de
elektronische bediening
Vlakke projectie: doorsnede
Een doorsnede is een verticale snede door een gebouw. In tegenstelling tot een plattegrond,
wordt een doorsnede niet op een vaste plek gemaakt, zoals een plattegrond bijvoorbeeld 1
meter boven de vloer wordt getekend.
Een doorsnede wordt door de tekenaar zelf bepaald. De plek waarop hij de doorsnede
tekent, moet zoveel mogelijk relevante en interessante informatie geven. Wel wordt net als
bij een plattegrond de doorgesneden delen dikker getekend en het aanzicht met een
dunnere lijn. In het voorbeeld kun je zien dat de tekenaar heeft gekozen om de doorsnede te
doen over de trap.
Ook bij doorsnedes bepaalt de doelgroep wat je laat zien
in de tekening. Links zie je meer een doorsnedetekening
voor een koper. Rechts wordt meer informatie gegeven
over de constructie; je ziet de opbouw van het dak en
fundering. Dit is meer van belang voor een aannemer.
Een mooie manier om een doorsnede extra te kunnen
verduidelijken is om er een extra perspectief erin aan te
brengen. Links onder zie je een vlakke projectie: een
doorsnede door een woning heen. Rechts zie je een
plaatje waarin perspectief is aangepast, het geeft
meteen veel meer informatie over de woning
,Vlakke projectie: gevel
Een gevelaanzicht is een loodrechte vlakke projectie van de gevel van een gebouw. Omdat
er in een geveltekening geen onderdelen echt daadwerkelijk doorgesneden worden, zoals bij
een plattegrond of een doorsnede, zijn dus alle lijnen aanzichten. De geveltekeningen zijn
daardoor vaak wat vlakker en minder goed leesbaar. Als tekenaar is het dus altijd belangrijk
om diepte in te brengen door middel van schaduwen, verschillende lijndiktes, het
aanbrengen van auto’s, mensen of bomen.
Foto 1: hier zie je een voorbeeld van een geveltekening. Deze is nog niet erg uitgewerkt.
Wat voor type woning zien we, hoe is het gelegen, kun je ramen en het dak herkennen?
Foto 2: hier zie hetzelfde gevelaanzicht nog een keer, maar dan uitgewerkt. Door het
gebruik van arceringen en lijndiktes, schaduw, bomen zie je zoveel meer dan in de eerste
foto.
Hier is een voorbeeld van een geveltekening zoals
je die ook op bouwtekeningen kan tegenkomen.
Je ziet een gevelaanzicht van twee woningen.
Wat is de nokhoogte? De nokhoogte is het
hoogste punt van het dak. Dus 9550 mm = 9.55m
Deze hoogte wordt gemeten vanaf de peilmaat,
dat is 0. Dat is de basismaat die de aannemer
kiest om vandaan te gaan meten. Meestal is dat
bovenkant begane grond vloer.
Verdiepingshoogte is 2,70m; bovenkant van de
verdiepingsvloer
De goothoogte: 5,40m
,Axonometrie:
Van de vlakke projecties komen we nu bij 3D weergaven
van gebouwen. Ook deze worden in de bouwwereld op
tekeningen gebruikt. Axonometrie is een 3D tekening
zonder perspectief. Als mensen ervaren wij alles in
perspectief en daarom kan dit soms raar overkomen. De
maatverhouding blijft in tact zodat we kunnen meten in
een tekening, maar de hoek wordt aangepast.
In tegenstelling tot een axonometrie heeft een perspectivische projectie wel een
perspectief. Dit is hoe wij het als persoon ook ervaren. Iets wordt kleiner, naarmate het
verder weg staat. Dit zie je ook in het voorbeeld hierboven. Bovenin zie je plattegronden:
twee grijze gebouwen, bomen en een bos. Links onder vlakke projectie (aanzicht) en rechts
zie je het perspectief, de gebouwen en bomen worden kleiner naarmate ze verder weg staan
Het perspectivische projectie kunnen voor verschillende doeleinden worden gebruikt. Voor
sfeerbeelden maar bijvoorbeeld ook om een stedenbouwkundig ontwerp toe te lichten
Maar ook interieur kan worden weergegeven met perspectief:
,Hieronder zie je dat het perspectief van dit gebouw heel mooi werkt. Net alsof je er zelf
voorstaat.
Hoewel je een perspectief vanuit elk oogpunt kunt
tekenen, zijn er twee die vaak worden toegepast:
1. Ooghoogte perspectief: zoals de tekening
hierboven. Je ervaart het gebouw alsof je er
zelf voorstaat. De ooghoogte ligt op de horizon.
Op 1,80m genomen, hoogte van een
volwassen persoon.
2. Vogelvluchtperspectief: je ervaart het gebouw
van bovenaf. Net alsof je een vogel in de lucht
bent. Zie de afbeelding hieronder!
Vogelvluchtperspectief wordt in de praktijk vaak gebruikt om stedenbouwkundige
ontwikkelingen te visualiseren, ooghoogte wordt vaak gebruikt voor interieur- of
sfeerbeelden, om de koper een beeld te geven van het interieur van een woning
Gevelaanzicht van
appartementencomplex. Links
worden de hoogtematen
weergegeven, de arcering van
een dak en de grijze vlakken
zijn ramen. In de deuren bij de
balkons zie je doorgetrokken
lijnen getekend: de deur gaat
naar buiten. Bij het raam wordt
deze lijn gestippeld: het raam
opent naar binnen, het is een
draai- kiepraam.
, Inleiding architectuurgeschiedenis
Doel: bouwstijlen herkennen en de bouwperiode in kunnen schatten
De allereerste gebouwen trof men aan in het Nabije Oosten (Mesopotamië) en Egypte dit
was in circa 3000 v.C.
In deze bouwkunst werd veel gebruik gemaakt van gebakken en gedroogde klei, hiermee
werden versterkte paleizen gebouwd. Door vele oorlogen van de laatste tijd zijn veel
overblijfselen vernietigd.
Khorsabad (Irak)
Naast het paleis in Irak, zijn er ook in Iran overblijfselen gevonden van oude tempels
paleizen (4000 v.C.) Een goed voorbeeld hiervan is “Persepolis”. De vele kennis van de
Perzische architectuur hebben ontleend aan de overblijfselen daar. Daarnaast kent iedereen
natuurlijk de piramides in Egypte: het is grafarchitectuur. In de piramide werden mensen
begraven. De toren van Babylon: een stad uit de Oudheid die zich in het huidige Irak bevindt
welke echt heeft bestaan.
Babylon (Irak) Persepolis
De klassieke oudheid- de Grieken en de Romeinen
De oudst bewaard gebleven Griekse bouwwerken, zijn namelijk tempels. Deze werden al
vroeg in natuursteen gebouwd, terwijl andere gebouwen nog in hout werden geconstrueerd.
Dit is een reden waardoor er nog veel overblijfselen bewaard zijn gebleven uit de
architectuur. Tempels werden opgedragen aan Griekse goden, zoals bijvoorbeeld de
Acropolis in Athene. Kenmerken van Griekse architectuur zijn zuilen en de architraaf lijst.
Tempel van Hephaistos en Akropolis
