Samenvatting Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie Marjan de Bil 4e editie 9789024415519
Samenvatting hele boek (HST 1 – 15)
Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie de Bil & de bil
van wieg tot hangplek: de ontwikkeling van 0-tot 21-jarigen
Marjan de Bil
9789024415519
4e editie
+ oefentoets 50 oefenvragen - antwoorden apart
+ 50 belangrijkste kernbegrippen alfabetisch
+ Top 20 theorieen kort, alfabetisch uitgelegd
+ 10 handige websitelinks
,Samenvatting Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie Marjan de Bil 4e editie 9789024415519
, Samenvatting Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie Marjan de Bil 4e editie 9789024415519
Hoofdstuk 1 Wat is ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie volwassenen = levenslooppsychologie
Ontwikkelingstaken en bijbehorend hoofdstuk:
Verwerven van een veilige basis (H2)
Verkennen van de wereld (H3)
Ontwikkelen van autonomie en identiteit (H4)
Leren communiceren (H5)
Begrijpen van de wereld (H6)
Omgaan met anderen (H7)
Opgroeien in een gezin (H8)
Leren op school (H9)
Van kind naar puber (H10)
Een eigen persoonlijk (H11)
Gezondheid en uiterlijk (H12)
Invullen van vrije tijd (H13)
Sociale contacten en vriendschappen (H14)
Een seksuele identiteit (H15)
Kiezen voor opleiding en werk (H16)
Een plek in de maatschappij (H17)
Normale ontwikkeling: de ontwikkeling die je bij de meeste kinderen ongeveer op die manier en op
ongeveer op die tijd ziet.
Afwijkende ontwikkeling: wanneer een ontwikkeling van een kind opvallend anders verloopt of het
kind belemmeringen oplevert.
Te snel een kind een bepaalde stoornis toeschrijven is schadelijk. Te laat een probleem
onderkennen is dat ook.
Hoofdstuk 2 Een veilige basis
Goede, warme hechtingsrelaties geven een sterke basis voor het bouwen aan relaties met anderen,
voor het zelfvertrouwen en voor het gevoel van eigenwaarde
Erik Erikson:
Fase 1: de ontwikkelingstaak die gaat over basisvertrouwen versus basiswantrouwen. Als
ouders en kind erin slagen deze ontwikkelingstaak goed te volbrengen, is het resultaat
een veilig basisgevoel, een basisvertrouwen in mensen en in de wereld. Wanneer deze
periode minder gunstig verloopt, kan ene kind juist een gevoel van onveiligheid, onrust
en wantrouwen meekrijgen,
Een baby heeft na de geboorte meer voorkeur voor geluiden van mensen dan andere geluiden. Ze
kijken ook liever naar gezichten van mensen dan naar voorwerpen.
Predispositie: de aanleg die baby’s al voor de geboorte hebben. De predispositie kan de baby verder
ontwikkelen in wisselwerking met de omgeving. Voor het opbouwen van contacten is een gevoelige
periode. De gevoelige periode is een periode waarin een kind extra gevoelig is voor bepaalde
gedragingen. Bijvoorbeeld bij het opbouwen van contacten.
Praktijkgerichte on twikkelingspsychologie De Bil & De
Bil
, Samenvatting Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie Marjan de Bil 4e editie 9789024415519
Bij hechting is die gevoelige periode het eerste levensjaar. Hechting kan ontstaan door op een
sensitieve manier te reageren. Dit houdt in dat de opvoeder gevoelig is voor de signalen die de baby
afgeeft en hier adequaat op reageert.
Drie soorten baby’s volgens Thomas en Chess:
Gemakkelijke baby’s: kunnen zich makkelijk aanpassen en huilen alleen als er echt iets is.
Langzame starters (Slow to warm up): passen zich moeilijk aan bij veranderde ritmes,
maar reageren hier minder heftig op dan bij moeilijke baby’s
Moeilijke baby’s: Zeer prikkelgevoelig en kunnen niet tegen veranderingen, huilen veel.
Hechting is een duurzame emotionele binding tussen het kind en zijn verzorgers, met speciale
emotionele kwaliteiten.
Harlow onderzocht de hechting van een babyreausaapje met surrogaatmoeders. Dit onderzoek
toonde aan dat de behoefte aan troost en warmte de allerbelangrijkste is in een hechtingsrelatie.
Verloop Hechting:
6 week: baby reageert op sociale gedrag van verzorgers
5 tot 6 maanden: zoekt het kind de verzorgers actief op en reageert daar speciaal op.
7 tot 10 maanden: er is sprake van eenkennigheid en angst voor vreemden. Baby’s laten
hun duidelijke voorkeur voor personen zien. Als de baby van hun ouders tijdelijk worden
gescheiden dan ontstaat er separatieangst (scheidingsangst). Deze angst is heel normaal.
Aan het eind van het eerste levensjaar kun je goed kijken naar het hechtingsgedrag.
Er is sprake van basisvertrouwen als de representatie (interne schema) van de baby positief is (Blz.
30).
Veilig-basisgedrag: gedrag waardoor je kunt zien dat een kind een veilige basis heeft ontwikkeld. 2
Bij ouder wordende kinderen zie je een ontwikkeling naar het internaliseren van die veilige basis.
Een cognitieve ontwikkeling maakt het mogelijk dat een kind op een gegeven moment kan begrijpen
dat een ouder ook weer terugkomt, ook al is hij even buiten beeld.
Periode van individuatie (18 maanden): hierin ontdekt het kind dat het een individu is met een
eigen wil. Het kind is in staat om te begrijpen dat een scheiding met de ouder tijdelijk is en dat de
ouder ook weer terugkomt.
Transitional objects: Objecten (doekjes, poppen, knuffels, etc.) die de tijdelijke afwezigheid van de
ouder te overbruggen. Tevens kan het helpen om te gaan slapen.
John Bowlby: Eerste theorie over hechting en hechtngsrelaties (1969)
Attachment theorie heeft inzicht gegeven in het belang van hechtingsrelaties en de mogelijke
gevolgen daarvan. Is geïnspireerd door de evolutietheorie. Het uitgangspunt is dat levende wezens
zich aanpassen aan wat nodig blijkt te zijn in de omgeving waarin ze leven. Die aanpassingen zijn
terug te vinden in kenmerken en gedragspatronen die dan op den duur in de aanleg van zo’n levend
wezen aanwezig zijn.
Bowlby beschouwt hechting als een primair gedragspatroon. De kwaliteit van hechting wordt vooral
zichtbaar in een situatie van stress.
Mary Ainsworth (leerling Bowlby) ontwikkelde de Strange sitiation De kwaliteit van de hechting is
vooral zichtbaar bij stress (beschreven situatie zie blz. 32).
Praktijkgerichte ontwikkelingspsychologie De Bil & De Bil
Samenvatting hele boek (HST 1 – 15)
Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie de Bil & de bil
van wieg tot hangplek: de ontwikkeling van 0-tot 21-jarigen
Marjan de Bil
9789024415519
4e editie
+ oefentoets 50 oefenvragen - antwoorden apart
+ 50 belangrijkste kernbegrippen alfabetisch
+ Top 20 theorieen kort, alfabetisch uitgelegd
+ 10 handige websitelinks
,Samenvatting Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie Marjan de Bil 4e editie 9789024415519
, Samenvatting Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie Marjan de Bil 4e editie 9789024415519
Hoofdstuk 1 Wat is ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie volwassenen = levenslooppsychologie
Ontwikkelingstaken en bijbehorend hoofdstuk:
Verwerven van een veilige basis (H2)
Verkennen van de wereld (H3)
Ontwikkelen van autonomie en identiteit (H4)
Leren communiceren (H5)
Begrijpen van de wereld (H6)
Omgaan met anderen (H7)
Opgroeien in een gezin (H8)
Leren op school (H9)
Van kind naar puber (H10)
Een eigen persoonlijk (H11)
Gezondheid en uiterlijk (H12)
Invullen van vrije tijd (H13)
Sociale contacten en vriendschappen (H14)
Een seksuele identiteit (H15)
Kiezen voor opleiding en werk (H16)
Een plek in de maatschappij (H17)
Normale ontwikkeling: de ontwikkeling die je bij de meeste kinderen ongeveer op die manier en op
ongeveer op die tijd ziet.
Afwijkende ontwikkeling: wanneer een ontwikkeling van een kind opvallend anders verloopt of het
kind belemmeringen oplevert.
Te snel een kind een bepaalde stoornis toeschrijven is schadelijk. Te laat een probleem
onderkennen is dat ook.
Hoofdstuk 2 Een veilige basis
Goede, warme hechtingsrelaties geven een sterke basis voor het bouwen aan relaties met anderen,
voor het zelfvertrouwen en voor het gevoel van eigenwaarde
Erik Erikson:
Fase 1: de ontwikkelingstaak die gaat over basisvertrouwen versus basiswantrouwen. Als
ouders en kind erin slagen deze ontwikkelingstaak goed te volbrengen, is het resultaat
een veilig basisgevoel, een basisvertrouwen in mensen en in de wereld. Wanneer deze
periode minder gunstig verloopt, kan ene kind juist een gevoel van onveiligheid, onrust
en wantrouwen meekrijgen,
Een baby heeft na de geboorte meer voorkeur voor geluiden van mensen dan andere geluiden. Ze
kijken ook liever naar gezichten van mensen dan naar voorwerpen.
Predispositie: de aanleg die baby’s al voor de geboorte hebben. De predispositie kan de baby verder
ontwikkelen in wisselwerking met de omgeving. Voor het opbouwen van contacten is een gevoelige
periode. De gevoelige periode is een periode waarin een kind extra gevoelig is voor bepaalde
gedragingen. Bijvoorbeeld bij het opbouwen van contacten.
Praktijkgerichte on twikkelingspsychologie De Bil & De
Bil
, Samenvatting Praktijkgerichte Ontwikkelingspsychologie Marjan de Bil 4e editie 9789024415519
Bij hechting is die gevoelige periode het eerste levensjaar. Hechting kan ontstaan door op een
sensitieve manier te reageren. Dit houdt in dat de opvoeder gevoelig is voor de signalen die de baby
afgeeft en hier adequaat op reageert.
Drie soorten baby’s volgens Thomas en Chess:
Gemakkelijke baby’s: kunnen zich makkelijk aanpassen en huilen alleen als er echt iets is.
Langzame starters (Slow to warm up): passen zich moeilijk aan bij veranderde ritmes,
maar reageren hier minder heftig op dan bij moeilijke baby’s
Moeilijke baby’s: Zeer prikkelgevoelig en kunnen niet tegen veranderingen, huilen veel.
Hechting is een duurzame emotionele binding tussen het kind en zijn verzorgers, met speciale
emotionele kwaliteiten.
Harlow onderzocht de hechting van een babyreausaapje met surrogaatmoeders. Dit onderzoek
toonde aan dat de behoefte aan troost en warmte de allerbelangrijkste is in een hechtingsrelatie.
Verloop Hechting:
6 week: baby reageert op sociale gedrag van verzorgers
5 tot 6 maanden: zoekt het kind de verzorgers actief op en reageert daar speciaal op.
7 tot 10 maanden: er is sprake van eenkennigheid en angst voor vreemden. Baby’s laten
hun duidelijke voorkeur voor personen zien. Als de baby van hun ouders tijdelijk worden
gescheiden dan ontstaat er separatieangst (scheidingsangst). Deze angst is heel normaal.
Aan het eind van het eerste levensjaar kun je goed kijken naar het hechtingsgedrag.
Er is sprake van basisvertrouwen als de representatie (interne schema) van de baby positief is (Blz.
30).
Veilig-basisgedrag: gedrag waardoor je kunt zien dat een kind een veilige basis heeft ontwikkeld. 2
Bij ouder wordende kinderen zie je een ontwikkeling naar het internaliseren van die veilige basis.
Een cognitieve ontwikkeling maakt het mogelijk dat een kind op een gegeven moment kan begrijpen
dat een ouder ook weer terugkomt, ook al is hij even buiten beeld.
Periode van individuatie (18 maanden): hierin ontdekt het kind dat het een individu is met een
eigen wil. Het kind is in staat om te begrijpen dat een scheiding met de ouder tijdelijk is en dat de
ouder ook weer terugkomt.
Transitional objects: Objecten (doekjes, poppen, knuffels, etc.) die de tijdelijke afwezigheid van de
ouder te overbruggen. Tevens kan het helpen om te gaan slapen.
John Bowlby: Eerste theorie over hechting en hechtngsrelaties (1969)
Attachment theorie heeft inzicht gegeven in het belang van hechtingsrelaties en de mogelijke
gevolgen daarvan. Is geïnspireerd door de evolutietheorie. Het uitgangspunt is dat levende wezens
zich aanpassen aan wat nodig blijkt te zijn in de omgeving waarin ze leven. Die aanpassingen zijn
terug te vinden in kenmerken en gedragspatronen die dan op den duur in de aanleg van zo’n levend
wezen aanwezig zijn.
Bowlby beschouwt hechting als een primair gedragspatroon. De kwaliteit van hechting wordt vooral
zichtbaar in een situatie van stress.
Mary Ainsworth (leerling Bowlby) ontwikkelde de Strange sitiation De kwaliteit van de hechting is
vooral zichtbaar bij stress (beschreven situatie zie blz. 32).
Praktijkgerichte ontwikkelingspsychologie De Bil & De Bil
