5 eeuwen opvoeden
Hoofdstuk 1: humanisme, hervorming, verlichting
1.1 Renaissance en humanisme
Moderne pedagogiek ontstaan door:
- Wetenschappelijk onderzoek (vooral 20e eeuw
- Pedagogische reflectie (zo oud als mensheid)
Plato: 1e grote pedagoog systematisch denken over opvoeding
Periode ter voorbereiding op renaissance:
- Klassieke kennis en wijsbegeerte bewaart gebleven in Midden-Oosten.
- Kruistochten 11e 12e eeuw
- 12e eeuw Europa vanuit vertaalcentra overspoeld door klassieke geschriften
- Kennis oudheid nam toe
- Herleving klassieke cultuur
Renaissance: wedergeboorte
Brede culturele vernieuwingsbeweging
- Ontstaan in 15e eeuw in Italiaanse steden
- Verspreiding loop 16e eeuw door rest Europa
- Waardering voor mens en natuur
Humanisme: intellectuele stroming, filosofisch literair
- Deel van renaissance
- Hoge waardering mens en zijn mogelijkheden (zedelijk handelen)
- Ontwikkeling en opvoeding centraal
Erasmus
- Vormingsideaal intellectueel
- Aversie tegen traditionele scholing
- Geletterdheid belangrijk
- Onderwijzer kinderen stimuleren d.m.v. inspelen op eergevoel en spelelement toevoegen, geen straffen
- Onderwijs overheidskwestie i.p.v. kerkelijk
- Filosofische bezinning meer waard dan levenservaring
Montage
- Beinvloed door Erasmus
- Geletterdheid niet belangrijk
- Zelf oordelen belangrijker dan kennis en wetenschap.
- Verstand en geweten belangrijker dan geheugen
- Reizen en mensen ontmoeten belangrijk voor zijn leerlingen (jongens van adel)
- Deugd en wijsheid belangrijk
- Zelfstandig leren oordelen
Vives
- Oog voor opvoeding meisjes moederschap
- Speciale belangstelling gehandicapte, doofstomme, blinde kinderen speciaal onderwijs
- Waardering moedertaal nodig voor latijn leren
- Mening armoede bij mensen zelf, verheffen tot onderwijs en scholing.
armoede bestrijden door goed stelsel armoedezorg van overheid
, 1.2 hervorming/reformatie
Hervorming/reformatie
Ontstond uit kritiek op kerkelijke wantoestanden ontstaan protestantse kerk
- Luther en Calvijn
- Calvinisme dominant in Nederland
- Complexe verhouding tussen humanisme (geleerdheid) en hervorming (persoonlijke geloofsbeweging)
- Visie op mens bij protestanten minder optimistisch mens uit zichzelf tot niets in staat, afhankelijk van
goddelijke genade : calvinistische leer
- Mensen zelf zonder tussenkomst kerkelijke autoriteit kennisnemen van geopenbaarde waarheid
Luther vertaalde bijbel naar Duits toegankelijk voor gehele volk
Luther pleitte voor volksonderwijs
- Sterke nadruk op menselijke zondigheid
- Moedertaal grotere rol
Sint Aldegonde
- Calvinistische pedagoog
- Schreef ons Wilhelmus
- Streng in geloof, verder gericht op kennis en praktische vaardigheden
- Latijn ondergeschikt aan moedertaal
- Verzet tegen hardheid in opvoeding
1.3 Pedagogisch realisme en piëtisme in 17e eeuw
17e eeuw Goude eeuw
Grote rijkdom en welvaren in Hollandse steden
Godsdienstige oorlogen, stagnatie en verval (vooral in onderwijs)
Behoefte aan verdraagzaamheid en tolerantie groeide
Empirisme/ rationalisme:
- Ontstaan en aard menselijke kennis centraal
- Mens tot zekere wetenschappelijke kennis komen die niet in strijd kan zijn met geloofswaarheden
- Tradities en overeenkomsten staan menselijke vooruitgang in de weg
- 17e eeuw ontstaan
Empirisme
Kennis via zintuigelijke waarnemingen
Rationalisme
Geestelijk vermogen meest betrouwbare bron van kennis
Descartes: ik denk dus ik ben
- Leidde binnen onderwijs tot scholing dor training van verstand
Comenius:
*Alwijsheid: pansofie, deel van opvoeding.
- Alle kinderen uit alle standen hetzelfde onderwijs. Volksonderwijs in moedertaal
- Kindertijd belangrijk, mag niet worden bekort door ouderlijk ongeduld
- Hield rekening met vermogens van kinderen, waarschuwde voor overlading
Locke
- Natuurlijke pedagogiek zonder pansofie
- mens geboren als onbeschreven blad, gevuld door waarneming werd 1 van pijlers van verlichting
- Beschaafd man bezig deugd (helder godsbesef) verstand, kennis en welgemanierdheid
- Natuurlijke levenswijzen
- Kind behandelen als kind en individu
Hoofdstuk 1: humanisme, hervorming, verlichting
1.1 Renaissance en humanisme
Moderne pedagogiek ontstaan door:
- Wetenschappelijk onderzoek (vooral 20e eeuw
- Pedagogische reflectie (zo oud als mensheid)
Plato: 1e grote pedagoog systematisch denken over opvoeding
Periode ter voorbereiding op renaissance:
- Klassieke kennis en wijsbegeerte bewaart gebleven in Midden-Oosten.
- Kruistochten 11e 12e eeuw
- 12e eeuw Europa vanuit vertaalcentra overspoeld door klassieke geschriften
- Kennis oudheid nam toe
- Herleving klassieke cultuur
Renaissance: wedergeboorte
Brede culturele vernieuwingsbeweging
- Ontstaan in 15e eeuw in Italiaanse steden
- Verspreiding loop 16e eeuw door rest Europa
- Waardering voor mens en natuur
Humanisme: intellectuele stroming, filosofisch literair
- Deel van renaissance
- Hoge waardering mens en zijn mogelijkheden (zedelijk handelen)
- Ontwikkeling en opvoeding centraal
Erasmus
- Vormingsideaal intellectueel
- Aversie tegen traditionele scholing
- Geletterdheid belangrijk
- Onderwijzer kinderen stimuleren d.m.v. inspelen op eergevoel en spelelement toevoegen, geen straffen
- Onderwijs overheidskwestie i.p.v. kerkelijk
- Filosofische bezinning meer waard dan levenservaring
Montage
- Beinvloed door Erasmus
- Geletterdheid niet belangrijk
- Zelf oordelen belangrijker dan kennis en wetenschap.
- Verstand en geweten belangrijker dan geheugen
- Reizen en mensen ontmoeten belangrijk voor zijn leerlingen (jongens van adel)
- Deugd en wijsheid belangrijk
- Zelfstandig leren oordelen
Vives
- Oog voor opvoeding meisjes moederschap
- Speciale belangstelling gehandicapte, doofstomme, blinde kinderen speciaal onderwijs
- Waardering moedertaal nodig voor latijn leren
- Mening armoede bij mensen zelf, verheffen tot onderwijs en scholing.
armoede bestrijden door goed stelsel armoedezorg van overheid
, 1.2 hervorming/reformatie
Hervorming/reformatie
Ontstond uit kritiek op kerkelijke wantoestanden ontstaan protestantse kerk
- Luther en Calvijn
- Calvinisme dominant in Nederland
- Complexe verhouding tussen humanisme (geleerdheid) en hervorming (persoonlijke geloofsbeweging)
- Visie op mens bij protestanten minder optimistisch mens uit zichzelf tot niets in staat, afhankelijk van
goddelijke genade : calvinistische leer
- Mensen zelf zonder tussenkomst kerkelijke autoriteit kennisnemen van geopenbaarde waarheid
Luther vertaalde bijbel naar Duits toegankelijk voor gehele volk
Luther pleitte voor volksonderwijs
- Sterke nadruk op menselijke zondigheid
- Moedertaal grotere rol
Sint Aldegonde
- Calvinistische pedagoog
- Schreef ons Wilhelmus
- Streng in geloof, verder gericht op kennis en praktische vaardigheden
- Latijn ondergeschikt aan moedertaal
- Verzet tegen hardheid in opvoeding
1.3 Pedagogisch realisme en piëtisme in 17e eeuw
17e eeuw Goude eeuw
Grote rijkdom en welvaren in Hollandse steden
Godsdienstige oorlogen, stagnatie en verval (vooral in onderwijs)
Behoefte aan verdraagzaamheid en tolerantie groeide
Empirisme/ rationalisme:
- Ontstaan en aard menselijke kennis centraal
- Mens tot zekere wetenschappelijke kennis komen die niet in strijd kan zijn met geloofswaarheden
- Tradities en overeenkomsten staan menselijke vooruitgang in de weg
- 17e eeuw ontstaan
Empirisme
Kennis via zintuigelijke waarnemingen
Rationalisme
Geestelijk vermogen meest betrouwbare bron van kennis
Descartes: ik denk dus ik ben
- Leidde binnen onderwijs tot scholing dor training van verstand
Comenius:
*Alwijsheid: pansofie, deel van opvoeding.
- Alle kinderen uit alle standen hetzelfde onderwijs. Volksonderwijs in moedertaal
- Kindertijd belangrijk, mag niet worden bekort door ouderlijk ongeduld
- Hield rekening met vermogens van kinderen, waarschuwde voor overlading
Locke
- Natuurlijke pedagogiek zonder pansofie
- mens geboren als onbeschreven blad, gevuld door waarneming werd 1 van pijlers van verlichting
- Beschaafd man bezig deugd (helder godsbesef) verstand, kennis en welgemanierdheid
- Natuurlijke levenswijzen
- Kind behandelen als kind en individu
