Samenvatting H.43 (deels)

Funbio samenvatting H.43 deels
De belangrijkste eigenschapen van een ademhalingsoppervlak:
 Groot
 Dun
 Vochtig
 Aanwezigheid gradiënt van gassen

Niet alle dieren hebben een circulatiesysteem (bloedvatenstelsel) nodig om de gassen door
het lichaam te vervoeren:
 Dat is afhankelijk van de omvang/grootte van het dier. Als het dier heel klein is, dan kan
in alle cellen zelf diffusie plaatsvinden, zoals bij de platworm.
 Dat is afhankelijk van het type ademhalingssysteem van een dier. Insecten hebben
bijvoorbeeld een buisjes (chitine) systeem waardoor er gassen door het hele lichaam
worden getransporteerd.

Wet van Dalton: Ptotaal = PN2 + PO2 + PH2O + PCO2
 O2 = 21%, N2 = 79% (H2O en CO2 (0,03%) zijn te verwaarlozen)
 Totale druk: 760 mm Hg (1 atm.)
 PO2 = 21/100 x 760 = 160 mm Hg
 PN2 = 79/100 x 760 = 600 mm Hg

De ingeademde lucht bevat alleen niet deze uitgerekende drukken. Dat komt omdat als je
inademt er waterdamp wordt toegevoegd, waardoor de partiële druk van water wel mee gaat
tellen (PH2O = 47 mm Hg).
 PO2 = 21/100 x (760 – 47) = 150 mm Hg
 PN2 = 79/100 x (760 – 47) = 563 mm Hg

De concentratie gas in water is anders dan in de lucht, omdat je hierbij ook te maken hebt met
een oplosbaarheidscoëfficiënt : ml gas in 100 mL vloeistof bij een druk van 1 Atm. (760
mm Hg). Concentratie = druk x 
 O2- = 2,4, CO2-= 57 en N2-= 1,2. De oplosbaarheid van koolstofdioxide is dus hoog.
 Op zeeniveau (760 mm Hg) is dus 160/760 x 24 = 5 ml O2 opgelost in 1 L water. Dit is 40
keer !! minder dan in lucht. De oplosbaarheid neemt nog meer af naarmate het water
warmer en zouter wordt.
 Bloed bestaat uit een groot deel water, dus door hemoglobine kunnen we toch zuurstof
door ons bloed transporteren.

Respiratoire systemen in het dierenrijk:
 Kieuwen  ademhaling in het water. Kiewfilamenten zitten vast aan een kieuwboog. In
de kiewfilamenten zitten kiewlamellen waarlangs het water stroomt via een
tegenstroomprincipe. Dit principe zorgt ervoor
dat er altijd een gradiëntverschil is en er dus
altijd diffusie kan plaatsvinden. Ook wordt het
bloed hierdoor zuurstofrijker.

Geen tegenstroomprincipe:
Water 150 120 90 80 80
Bloed 20 50 80 80 80

,  Tracheeën  dit gebruiken veel insecten zoals de grashopper. In het lichaam zit dan een
heel buisjes systeem die openingen hebben (stigmata). Ze vervoeren lucht door de
tracheaal buisjes. In een actieve luchtverversing helpen de luchtzakken helpen om het
lucht door de trachea te pompen.




 Parapodia  gebruik van poten om voort te bewegen, daardoor zijn ze goed doorbloed.
Ze hebben ook een relatief groot oppervlak zodat er goed diffusie kan plaatsvinden
(zeeworm)
 Mantelholte  hemocyanine als zuurstof drager en een open bloedvatenstelsel. Het bloed
komt langs de mantelholte en daar kan dan diffusie plaatsvinden. (slak).
 Papula  uitsteeksels die zorgen voor een groot diffusie oppervlak. (zeester)




 Boeklongen  losse velletjes doorvloed waardoor er een heel groot oppervlak is
waardoor er veel gaswisseling kan plaatsvinden (spin).

Humane respiratoire systeem

De rechterlong bestaat uit 3
lobben en de linkerlong uit 2.

Er kan beter geademd worden
door de neus omdat dit een
groter oppervlak is en omdat
er haartje in zitten die de
lucht filteren.

De pleurale vloeistof houdt
de pleura’s bij elkaar en zorgt
dat ze langs elkaar heen
bewegen.


Inademing  borstholte volume wordt groter waarbij ook het diafragma samentrekt en naar
beneden beweegt  trekt pariëtale en daarmee viscerale pleura mee  hierdoor worden de
longen ook naar buiten getrokken  longinhoud wordt groter (volume wordt groter)  druk
in de longen gaan omlaag (onderdruk)  lucht wordt naar binnen gezogen. (negatieve druk)
Uitademing  spieren verslappen weer, en lucht gaat uit de longen.