Hoofstuk 7 Onderzoek
Paragraaf 1 Veilig werken met stoffen
LD-50 waarde
De meeste giftige stoffen worden niet in de industrie gemaakt, maar komen in de
natuur voor. Je kunt niet zomaar alles eten, een stof kan voor een plant heel nuttig
zijn, maar voor een mens giftig zijn. Hoe ziek je wordt hangt af van de soort giftige
stof, het toxine en de hoeveelheid. Het maakt niet uit of je alles in 1x binnenkrijgt of
over een langere tijd kleine beetjes inneemt. Iedere giftige stof heeft een
drempelwaarde. Onder deze waarde is er geen gevaar. De LD-50, de Letale
(dodelijke) Dosis, is een maat voor de giftigheid, als je die dosis in 1x binnenkrijgt.
LD-50 is de hoeveelheid die bij inname 50% van de proefdieren doodt. De waarde
wordt meestal opgegeven in 𝜇g of mg per kg lichaamsgewicht.
Vaak wordt een LD-50 bepaald door proeven met vissen, maar om het aantal
proefdieren te verminderen, berekenen de onderzoekers de mate van giftigheid
steeds meer uit de chemische structuur. Ze vergelijken de structuurformule van de
onderzochte stof met die van bekende giftige stoffen en bepalen zo de giftigheid.
Giftigheid kan voor mens en dier erg verschillen, zo is chocolade niet giftig voor ons,
maar wel voor honden.
ADI-waarde
Producenten van levensmiddelen voegen vaak extra stoffen aan hun producten toe.
De extra stoffen in voedsel, additieven, hebben verschillende functies. Het kan
zorgen voor een kleur, een smaak of dat het voedsel langer houdbaar blijft.
Additieven kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid als je er te veel van
binnenkrijgt. De WHO, Wereldgezondheidsorganisatie, heeft ADI-waarden
vastgesteld. ADI is de afkorting van Aanvaardbare Dagelijkse Inname. De ADI-
waarde geeft aan hoeveel mg additief je dagelijks per kg lichaamsgewicht veilig kunt
innemen. In de Binas tabel 95 vind je de ADI-waarden van verschillende additieven.
Bij het vaststellen van een ADI-waarde wordt onderzocht bij welke hoeveelheid van
her additief een proefdier zichtbare gevolgen ondervindt. Deze hoeveelheid wordt
meestal honderdmaal verkleind en de verkleinde waarde geldt als ADI-waarde. Voor
zwangere vrouwen en jonge kinderen geldt een nog lagere ADI-waarde.
Grenswaarde
De grenswaarde of TGG-waarde (Tijd Gewogen Gemiddelde) is het aantal mg stof
dat je per m3 lucht maximaal tijdens je werkdag binnen mag krijgen. Er is een
tijdsduur van 8 uur gekozen, omdat de meeste mensen 8 uur werken. Grenswaarden
van stoffen vind je in de Binas tabel 97A.
Ppm en ppb
De hoeveelheid giftige stoffen schrijf je ook wel als ppm, parts per million, en als
ppb, parts per billion. Bij het berekenen van ppm vergelijk je de waarde met een
miljoen (106). Bij een nog kleinere hoeveelheid van een giftige stof gebruik je ppb
(delen per miljard, 109).
Paragraaf 1 Veilig werken met stoffen
LD-50 waarde
De meeste giftige stoffen worden niet in de industrie gemaakt, maar komen in de
natuur voor. Je kunt niet zomaar alles eten, een stof kan voor een plant heel nuttig
zijn, maar voor een mens giftig zijn. Hoe ziek je wordt hangt af van de soort giftige
stof, het toxine en de hoeveelheid. Het maakt niet uit of je alles in 1x binnenkrijgt of
over een langere tijd kleine beetjes inneemt. Iedere giftige stof heeft een
drempelwaarde. Onder deze waarde is er geen gevaar. De LD-50, de Letale
(dodelijke) Dosis, is een maat voor de giftigheid, als je die dosis in 1x binnenkrijgt.
LD-50 is de hoeveelheid die bij inname 50% van de proefdieren doodt. De waarde
wordt meestal opgegeven in 𝜇g of mg per kg lichaamsgewicht.
Vaak wordt een LD-50 bepaald door proeven met vissen, maar om het aantal
proefdieren te verminderen, berekenen de onderzoekers de mate van giftigheid
steeds meer uit de chemische structuur. Ze vergelijken de structuurformule van de
onderzochte stof met die van bekende giftige stoffen en bepalen zo de giftigheid.
Giftigheid kan voor mens en dier erg verschillen, zo is chocolade niet giftig voor ons,
maar wel voor honden.
ADI-waarde
Producenten van levensmiddelen voegen vaak extra stoffen aan hun producten toe.
De extra stoffen in voedsel, additieven, hebben verschillende functies. Het kan
zorgen voor een kleur, een smaak of dat het voedsel langer houdbaar blijft.
Additieven kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid als je er te veel van
binnenkrijgt. De WHO, Wereldgezondheidsorganisatie, heeft ADI-waarden
vastgesteld. ADI is de afkorting van Aanvaardbare Dagelijkse Inname. De ADI-
waarde geeft aan hoeveel mg additief je dagelijks per kg lichaamsgewicht veilig kunt
innemen. In de Binas tabel 95 vind je de ADI-waarden van verschillende additieven.
Bij het vaststellen van een ADI-waarde wordt onderzocht bij welke hoeveelheid van
her additief een proefdier zichtbare gevolgen ondervindt. Deze hoeveelheid wordt
meestal honderdmaal verkleind en de verkleinde waarde geldt als ADI-waarde. Voor
zwangere vrouwen en jonge kinderen geldt een nog lagere ADI-waarde.
Grenswaarde
De grenswaarde of TGG-waarde (Tijd Gewogen Gemiddelde) is het aantal mg stof
dat je per m3 lucht maximaal tijdens je werkdag binnen mag krijgen. Er is een
tijdsduur van 8 uur gekozen, omdat de meeste mensen 8 uur werken. Grenswaarden
van stoffen vind je in de Binas tabel 97A.
Ppm en ppb
De hoeveelheid giftige stoffen schrijf je ook wel als ppm, parts per million, en als
ppb, parts per billion. Bij het berekenen van ppm vergelijk je de waarde met een
miljoen (106). Bij een nog kleinere hoeveelheid van een giftige stof gebruik je ppb
(delen per miljard, 109).
