Bok menselijk gedrag
Week 1 - Wat is psychologie, stromingen en perspectieven binnen de
psychologie
Les 1.1
1. Ik kan herkennen wat psychologie wel en niet is.
Psychologie: wetenschap van gedrag en mentale processen.
Het woord psychologie is afkomstig van het Oudgrieks. Psych betekent ‘’geest’’.
En logie betekent ‘’gebied van studie’’. De letterlijke betekenis van psychologie is
dus ‘’studie van de geest’’.
Psychologie houdt zich niet alleen bezig met geestelijke processen, maar ook met
gedragingen. Dus: terrein van de psychologie beslaat interne geestelijke
processen die we alleen indirect waarnemen zoals: denken en voelen. En externe
waarneembare gedragingen zoals: praten, glimlachen en lopen.
De wetenschap van de psychologie is gebaseerd op objectieve, verifieerbare
gebeurtenissen.
Drie soorten psychologen:
- Experimenteel psychologen
- Docenten psychologie
- Toegepast psychologen
Experimenteel psychologen (onderzoek psychologen): kleinste van de drie
soorten groepen. Psycholoog die onderzoek doet naar elementaire
psychologische processen.
Docenten psychologie: psychologen met als primaire taak het geven van
onderwijs.
Toegepaste psychologen: psychologen die kennis gebruiken die vergaard is
door experimentele psychologen om problemen van mensen op te lossen d.m.v.
trainingen, ontwerpen van speciale gereedschappen of psychologische
behandelingen.
Specialisaties in de toegepaste psychologie:
- Arbeids- en organisatie psychologen
, - Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Klinisch psychologie (sociaal en emotioneel gebied, moeilijke keuzes)
- Forensische psychologen (wets- en rechtssysteem)
- Omgevingspsychologen
- Gerontopsychologen (beoordelen het functioneren van ouderen en
versterken begeleiding)
Psychologie is geen psychiatrie
Psychiatrie: een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en
behandeling van mentale stoornissen meestal met behulp van geneesmiddelen.
Psychiaters hebben meestal een medisch opleiding (geneeskunde) gevolgd.
Psychiaters behandelen mensen vanuit een medisch invalshoek en zien de
mensen als patiënten en ze werken alleen met mensen met ernstige stoornissen.
Psychologen hebben (meestal) geen medische opleiding en behandelen mensen
(cliënten) vanuit een psychologische invalshoek.
Psychologie en pseudopsychologie
Pseudopsychologie: niet onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
, Les 1.2:
1. Ik kan de belangrijkste stromingen in de geschiedenis van de
psychologie onderscheiden; ik weet wat deze stromingen
inhouden, hoe in deze stromingen onderzoek gedaan wordt en ik
kan de belangrijkste namen aan de juiste stroming koppelen.
De belangrijkste stromingen in de geschiedenis van de psychologie:
- Rationalisme
- Empirisme
- Structuralisme
- Functionalisme
- Behaviorisme
- Psychoanalyse
- Humanisme
17e eeuw: René Descartes, John Locke en Francis Bacon
Eerste radicaal nieuwe idee dat leidde tot de moderne psychologie: een scheiding
tussen de spirituele geest en het fysieke lichaam > biologische processen
(zintuigen die stimulaties omzetten in zenuwimpulsen en spieracties) liggen ten
grondslag aan sensaties en eenvoudige gedragingen.
Descartes behoorde tot het rationalisme, een filosofiestroming die de ratio als
enige middel zag om aan wetenschap en filosofie te doen.
Echter had een Britse filosofiestroming, het empirisme, veel kritiek op Descartes.
Empirisme: denken is onnodig en storend in de wetenschap. Waarnemingen,
ervaringen en experimenten zijn de enige bron van kennis.
Bekende empiristen waren John Locke en Francis Bacon.
Locke beweerde dat de mens bij geboorte een tabula rasa is.
Tabula rasa: een onbeschreven blad dat door ervaringen, leerprocessen en
opvoeding persoonlijkheid en vaardigheden krijgt.
, 19e eeuw: Wilhelm Wundt, Titchener en James
Wundt start met de wetenschappelijke psychologie.
Hij dacht dat het mogelijk was om de menselijke geest te simplificeren, zoals het
periodiek systeem die de scheikunde had vereenvoudigd.
Wundt deed de eerste psychologische experimenten naar de elementen van het
bewustzijn (waarneming, geheugen, aandacht, emotie, denken, leren en taal).
De techniek waar Wundt gebruik van maakte bij zijn experimenten is introspectie.
Introspectie: beschrijving van je eigen innerlijke bewuste ervaring.
Wundts pupil Edward Bradford Titchener bracht de zoektocht naar de elementen
van het bewustzijn naar de VS, waar hij het structuralisme begon te noemen.
Structuralisme (Wundt en Titchener): stroming die de basisstructuren van de
geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Bij deze stroming werd gezocht
naar de ‘elementen’ van de bewuste ervaring.
Wundt werd beschouwd als de ‘vader’ van het structuralisme.
Kritiek die Wundt en Titchener op het structuralisme kregen: de methode van het
onderzoek wat te subjectief omdat het gebaseerd was op gedachten en
gevoelens van de mensen.
William James, criticaster van Wundt, beargumenteerde dat de benadering van
de Duitser veel te beperkt was.
James vond dat Wundt zich ook moet richten op de functie van het bewustzijn en
niet alleen op de structuur daarvan.
James opvattingen leiden tot de stroming het functionalisme.
James en zijn opvolgingen vonden de ideeën van Charles Darwin veel
interessanter dan die van Wundt.
James had dus een belangstelling voor emoties, met inbegrip van hun tot het
lichaam en tot gedrag. Ook voelde hij zich getrokken tot het idee dat organismen
zich aan hun omgeving aanpasten.
Week 1 - Wat is psychologie, stromingen en perspectieven binnen de
psychologie
Les 1.1
1. Ik kan herkennen wat psychologie wel en niet is.
Psychologie: wetenschap van gedrag en mentale processen.
Het woord psychologie is afkomstig van het Oudgrieks. Psych betekent ‘’geest’’.
En logie betekent ‘’gebied van studie’’. De letterlijke betekenis van psychologie is
dus ‘’studie van de geest’’.
Psychologie houdt zich niet alleen bezig met geestelijke processen, maar ook met
gedragingen. Dus: terrein van de psychologie beslaat interne geestelijke
processen die we alleen indirect waarnemen zoals: denken en voelen. En externe
waarneembare gedragingen zoals: praten, glimlachen en lopen.
De wetenschap van de psychologie is gebaseerd op objectieve, verifieerbare
gebeurtenissen.
Drie soorten psychologen:
- Experimenteel psychologen
- Docenten psychologie
- Toegepast psychologen
Experimenteel psychologen (onderzoek psychologen): kleinste van de drie
soorten groepen. Psycholoog die onderzoek doet naar elementaire
psychologische processen.
Docenten psychologie: psychologen met als primaire taak het geven van
onderwijs.
Toegepaste psychologen: psychologen die kennis gebruiken die vergaard is
door experimentele psychologen om problemen van mensen op te lossen d.m.v.
trainingen, ontwerpen van speciale gereedschappen of psychologische
behandelingen.
Specialisaties in de toegepaste psychologie:
- Arbeids- en organisatie psychologen
, - Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Klinisch psychologie (sociaal en emotioneel gebied, moeilijke keuzes)
- Forensische psychologen (wets- en rechtssysteem)
- Omgevingspsychologen
- Gerontopsychologen (beoordelen het functioneren van ouderen en
versterken begeleiding)
Psychologie is geen psychiatrie
Psychiatrie: een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en
behandeling van mentale stoornissen meestal met behulp van geneesmiddelen.
Psychiaters hebben meestal een medisch opleiding (geneeskunde) gevolgd.
Psychiaters behandelen mensen vanuit een medisch invalshoek en zien de
mensen als patiënten en ze werken alleen met mensen met ernstige stoornissen.
Psychologen hebben (meestal) geen medische opleiding en behandelen mensen
(cliënten) vanuit een psychologische invalshoek.
Psychologie en pseudopsychologie
Pseudopsychologie: niet onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
, Les 1.2:
1. Ik kan de belangrijkste stromingen in de geschiedenis van de
psychologie onderscheiden; ik weet wat deze stromingen
inhouden, hoe in deze stromingen onderzoek gedaan wordt en ik
kan de belangrijkste namen aan de juiste stroming koppelen.
De belangrijkste stromingen in de geschiedenis van de psychologie:
- Rationalisme
- Empirisme
- Structuralisme
- Functionalisme
- Behaviorisme
- Psychoanalyse
- Humanisme
17e eeuw: René Descartes, John Locke en Francis Bacon
Eerste radicaal nieuwe idee dat leidde tot de moderne psychologie: een scheiding
tussen de spirituele geest en het fysieke lichaam > biologische processen
(zintuigen die stimulaties omzetten in zenuwimpulsen en spieracties) liggen ten
grondslag aan sensaties en eenvoudige gedragingen.
Descartes behoorde tot het rationalisme, een filosofiestroming die de ratio als
enige middel zag om aan wetenschap en filosofie te doen.
Echter had een Britse filosofiestroming, het empirisme, veel kritiek op Descartes.
Empirisme: denken is onnodig en storend in de wetenschap. Waarnemingen,
ervaringen en experimenten zijn de enige bron van kennis.
Bekende empiristen waren John Locke en Francis Bacon.
Locke beweerde dat de mens bij geboorte een tabula rasa is.
Tabula rasa: een onbeschreven blad dat door ervaringen, leerprocessen en
opvoeding persoonlijkheid en vaardigheden krijgt.
, 19e eeuw: Wilhelm Wundt, Titchener en James
Wundt start met de wetenschappelijke psychologie.
Hij dacht dat het mogelijk was om de menselijke geest te simplificeren, zoals het
periodiek systeem die de scheikunde had vereenvoudigd.
Wundt deed de eerste psychologische experimenten naar de elementen van het
bewustzijn (waarneming, geheugen, aandacht, emotie, denken, leren en taal).
De techniek waar Wundt gebruik van maakte bij zijn experimenten is introspectie.
Introspectie: beschrijving van je eigen innerlijke bewuste ervaring.
Wundts pupil Edward Bradford Titchener bracht de zoektocht naar de elementen
van het bewustzijn naar de VS, waar hij het structuralisme begon te noemen.
Structuralisme (Wundt en Titchener): stroming die de basisstructuren van de
geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Bij deze stroming werd gezocht
naar de ‘elementen’ van de bewuste ervaring.
Wundt werd beschouwd als de ‘vader’ van het structuralisme.
Kritiek die Wundt en Titchener op het structuralisme kregen: de methode van het
onderzoek wat te subjectief omdat het gebaseerd was op gedachten en
gevoelens van de mensen.
William James, criticaster van Wundt, beargumenteerde dat de benadering van
de Duitser veel te beperkt was.
James vond dat Wundt zich ook moet richten op de functie van het bewustzijn en
niet alleen op de structuur daarvan.
James opvattingen leiden tot de stroming het functionalisme.
James en zijn opvolgingen vonden de ideeën van Charles Darwin veel
interessanter dan die van Wundt.
James had dus een belangstelling voor emoties, met inbegrip van hun tot het
lichaam en tot gedrag. Ook voelde hij zich getrokken tot het idee dat organismen
zich aan hun omgeving aanpasten.
