Psychologie van arbeid en gezondheid
PB0214 Deeltentamen 2
Inhoudsopgave
Psychologie van arbeid en gezondheid PB0214 Deeltentamen 2................1
Thema 5 - Interventies op het gebied van arbeid en gezondheid...............2
5.1 Counseling en coaching.....................................................................2
5.2 Arbeidsre-integratie en Arbeidsrehabilitatie.......................................8
5.3 Werk- en organisatiegerichte interventies.......................................15
5.4 Positieve interventies.......................................................................21
Thema 6 – Bevorderende factoren voor arbeid en gezondheid.................27
6.1 Duurzame Inzetbaarheid..................................................................27
6.2 Gezonde leefstijl tijdens het werk....................................................33
6.3 Werk- en organisatiegerichte interventies.......................................35
Thema 7 – Diversiteit, Discriminatie en Pesten.........................................39
7.1 Diversiteit op het werk.....................................................................39
7.2 Pesten op het werk...........................................................................45
Thema 8 – Technologie en Gezondheid.....................................................52
8.1 Technologie, gezondheid en welbevinden........................................52
8.2 Baanonzekerheid..............................................................................55
Thema 9 – Onderzoek................................................................................60
9.1 Onderzoeksontwerp en methoden...................................................60
9.2 Interventie- en Designwetenschap...................................................66
,Thema 5 - Interventies op het gebied van
arbeid en gezondheid
5.1 Counseling en coaching
Counseling bevat drie basiselementen waaraan een counselor dient te
voldoen.
1. Empathie: Counselor verplaatst zich in de cliënt en toont begrip
voor de innerlijke staat.
2. Onvoorwaardelijke acceptatie: Counselor accepteert cliënt
volledig en luistert accepterend en zonder oordeel.
3. Congruentie: Counselor doet zich niet anders van dan hij is en uit
zijn gevoelens eerlijk en openlijk naar de cliënt.
Coaching volgens het International Coach Federation (ICF):
Coaching is het creatieve proces waarbij de cliënt als partner wordt
geïnspireerd en uitgedaagd om tot zijn of haar maximale persoonlijke en
professionele potentieel te komen.
GROW-model: Bevat 4 stappen om structuur te geven aan een coaching
sessie.
1. Goal (Doel): Wat wil de coachee bereiken? Definieer het doel en
maakt het SMART.
2. Reality (Situatie): Wat is de huidige situatie? Bespreek uitdagingen,
beperkingen en voordelen.
3. Options (Mogelijkheden): Welke opties, oplossingen, strategieën
zijn mogelijk?
4. Will (Actieplan): Welke optie gaat de coachee uitvoeren? Welke
stappen worden gezet?
Interventies voor begeleiding zijn op te delen in de zwaarte van de
casuïstiek en mate van tijdsinvestering van de begeleider.
Bij zeer ernstige casus of stoornis waarbij kortdurende begeleiding niet
voldoende is, dient de cliënt te worden doorverwezen naar een therapeut
voor psychotherapie.
Counseling: Kortdurende psychosociale begeleiding voor bestaande of
mogelijke emotionele en/of sociale problemen. Voorbeeld:
Rouwverwerking als ondersteuning bij werkre-integratie.
,Counseling bevat 4 kernkenmerken:
1. Kortdurend: Meestal 1 – 8 sessies van 1 a 1,5 uur. Relatief kort
tijdsbestek van meestal enkele maanden. Bij langer meestal
doorverwijzing naar therapeut.
2. Individueel: Een-op-een begeleidingsrelatie, op basis van
vertrouwelijkheid. Counselor mag informatie niet zonder
toestemming delen.
3. Psychosociaal: Betrekking op iemands overtuigingen, gedachten,
gevoelens (psyche) en sociaal functioneren (sociaal). Soms ook
biopsychosociaal waarbij bio staat voor het lichamelijke aspect zoals
de gevolgen van slaaptekort, stress.
4. Begeleiding: Vooral gespreksvoering, focus op
klachtenreductie, bewustwording en oefeningen en huiswerk.
Klachtenreductie: Wanneer cliënt last heeft van (emotionele) klachten,
staat eerst klachtenreductie centraal. Onderzoeken van klachten en
stappen bedenken om klachten te reduceren.
Gesprekken: Praten over gevoelens, ervaringen en wensen om cliënt
nieuwe inzichten te geven waarmee hij vooruit kan. Door middel van
vragen stellen en actief luisteren.
Oefeningen/huiswerk: Oefeningen gebaseerd op technieken uit
psychotherapie uitleggen en meegeven aan de cliënt als huiswerk.
Coaching: Creatief proces waarbij cliënt wordt geïnspireerd en
uitgedaagd om eigen potentieel volledig te benutten. Toegepast bij
ontwikkelingswens.
Beide relatief jonge vakgebieden, gebruikte methoden gebaseerd op
psychotherapie. Een aantal van de bekendste vormen van therapie zijn:
Gedragstherapie: Veranderen en aanpassen van ongezond
gedrag.
Cognitieve therapie: Veranderen en aanpassen van disfunctionele
gedachten.
Psychodynamische therapie: Zichtbaar maken van onbewuste
gedachten/vergeten ervaringen.
Schematherapie: Achterhalen en aanpassingen van oorsprong
bepaalde gedragspatronen.
Interpersoonlijke therapie: Begrijpen en veranderen van
ongezonde sociale interacties.
, Cliëntgerichte therapie: Vergroten van inzicht in persoonlijke
kracht.
Oplossingsgerichte therapie: Cliënt zijn sterke kanten en
hulpbronnen van laten benutten.
Acceptance and Commitment Therapy (ACT): Context en
waarden van de cliënt centraal stellen.
Welke factoren maken een therapievorm effectief? Zijn dit specifieke
factoren die uniek zijn voor de therapievorm, of generieke factoren die
voor alle vormen van therapie terugkomen?
Onderzoek laat zien dat succes van therapie vooral ligt aan onderstaande
generieke factoren:
1. Motivatie en Hoop: Cliënt moet een wil hebben om te leren,
groeien en de hoop en verwachting hebben dat verandering
mogelijk is.
2. Therapeutische relatie: Empathische therapeut nodig die
therapie vormgeeft, consistent aanwezig is en steun biedt.
3. Therapeutische ingrediënten: Onderdelen van de therapie die
gezond gedrag bevorderen en helpen bij werken aan klachten.
Exacte inhoud hiervan maakt niet uit.
Cliëntgerichte therapie: Interventievorm ontwikkeld door Rogers, als
basis voor counseling. Deze interventie gaat er van uit dat elk mens weet
wat er met hem aan de hand is en wat goed voor hem is, de behandelaar
is er slechts ter begeleiding. Behandelaar helpt cliënt met zelfacceptatie.
De drie basiselementen van een goede begeleidingsrelatie, zoals
voorheen besproken zijn (herhaling):
1. Empathie: Begrip tonen voor gevoelens en gedachten van de
cliënt. Als behandelaar de cliënt kunnen volgen en begrijpen.
Bepalend voor succes van de behandeling en een effectieve
therapeutische relatie.
2. Onvoorwaardelijke Acceptatie: Als behandelaar benadrukken
dat je de cliënt accepteert, de cliënt waardevol is en vrij is om alles
te delen. Luisteren zonder oordeel en met acceptatie.
3. Congruentie: Behandelaar doet zich niet voor als iemand anders.
Uit zijn eigen gevoelens en gedachten openlijk. Open en eerlijke
houding helpt cliënten om ook open en eerlijk te worden en helpt bij
zelfacceptatie.
Counselor is geen gereguleerd beroep.
PB0214 Deeltentamen 2
Inhoudsopgave
Psychologie van arbeid en gezondheid PB0214 Deeltentamen 2................1
Thema 5 - Interventies op het gebied van arbeid en gezondheid...............2
5.1 Counseling en coaching.....................................................................2
5.2 Arbeidsre-integratie en Arbeidsrehabilitatie.......................................8
5.3 Werk- en organisatiegerichte interventies.......................................15
5.4 Positieve interventies.......................................................................21
Thema 6 – Bevorderende factoren voor arbeid en gezondheid.................27
6.1 Duurzame Inzetbaarheid..................................................................27
6.2 Gezonde leefstijl tijdens het werk....................................................33
6.3 Werk- en organisatiegerichte interventies.......................................35
Thema 7 – Diversiteit, Discriminatie en Pesten.........................................39
7.1 Diversiteit op het werk.....................................................................39
7.2 Pesten op het werk...........................................................................45
Thema 8 – Technologie en Gezondheid.....................................................52
8.1 Technologie, gezondheid en welbevinden........................................52
8.2 Baanonzekerheid..............................................................................55
Thema 9 – Onderzoek................................................................................60
9.1 Onderzoeksontwerp en methoden...................................................60
9.2 Interventie- en Designwetenschap...................................................66
,Thema 5 - Interventies op het gebied van
arbeid en gezondheid
5.1 Counseling en coaching
Counseling bevat drie basiselementen waaraan een counselor dient te
voldoen.
1. Empathie: Counselor verplaatst zich in de cliënt en toont begrip
voor de innerlijke staat.
2. Onvoorwaardelijke acceptatie: Counselor accepteert cliënt
volledig en luistert accepterend en zonder oordeel.
3. Congruentie: Counselor doet zich niet anders van dan hij is en uit
zijn gevoelens eerlijk en openlijk naar de cliënt.
Coaching volgens het International Coach Federation (ICF):
Coaching is het creatieve proces waarbij de cliënt als partner wordt
geïnspireerd en uitgedaagd om tot zijn of haar maximale persoonlijke en
professionele potentieel te komen.
GROW-model: Bevat 4 stappen om structuur te geven aan een coaching
sessie.
1. Goal (Doel): Wat wil de coachee bereiken? Definieer het doel en
maakt het SMART.
2. Reality (Situatie): Wat is de huidige situatie? Bespreek uitdagingen,
beperkingen en voordelen.
3. Options (Mogelijkheden): Welke opties, oplossingen, strategieën
zijn mogelijk?
4. Will (Actieplan): Welke optie gaat de coachee uitvoeren? Welke
stappen worden gezet?
Interventies voor begeleiding zijn op te delen in de zwaarte van de
casuïstiek en mate van tijdsinvestering van de begeleider.
Bij zeer ernstige casus of stoornis waarbij kortdurende begeleiding niet
voldoende is, dient de cliënt te worden doorverwezen naar een therapeut
voor psychotherapie.
Counseling: Kortdurende psychosociale begeleiding voor bestaande of
mogelijke emotionele en/of sociale problemen. Voorbeeld:
Rouwverwerking als ondersteuning bij werkre-integratie.
,Counseling bevat 4 kernkenmerken:
1. Kortdurend: Meestal 1 – 8 sessies van 1 a 1,5 uur. Relatief kort
tijdsbestek van meestal enkele maanden. Bij langer meestal
doorverwijzing naar therapeut.
2. Individueel: Een-op-een begeleidingsrelatie, op basis van
vertrouwelijkheid. Counselor mag informatie niet zonder
toestemming delen.
3. Psychosociaal: Betrekking op iemands overtuigingen, gedachten,
gevoelens (psyche) en sociaal functioneren (sociaal). Soms ook
biopsychosociaal waarbij bio staat voor het lichamelijke aspect zoals
de gevolgen van slaaptekort, stress.
4. Begeleiding: Vooral gespreksvoering, focus op
klachtenreductie, bewustwording en oefeningen en huiswerk.
Klachtenreductie: Wanneer cliënt last heeft van (emotionele) klachten,
staat eerst klachtenreductie centraal. Onderzoeken van klachten en
stappen bedenken om klachten te reduceren.
Gesprekken: Praten over gevoelens, ervaringen en wensen om cliënt
nieuwe inzichten te geven waarmee hij vooruit kan. Door middel van
vragen stellen en actief luisteren.
Oefeningen/huiswerk: Oefeningen gebaseerd op technieken uit
psychotherapie uitleggen en meegeven aan de cliënt als huiswerk.
Coaching: Creatief proces waarbij cliënt wordt geïnspireerd en
uitgedaagd om eigen potentieel volledig te benutten. Toegepast bij
ontwikkelingswens.
Beide relatief jonge vakgebieden, gebruikte methoden gebaseerd op
psychotherapie. Een aantal van de bekendste vormen van therapie zijn:
Gedragstherapie: Veranderen en aanpassen van ongezond
gedrag.
Cognitieve therapie: Veranderen en aanpassen van disfunctionele
gedachten.
Psychodynamische therapie: Zichtbaar maken van onbewuste
gedachten/vergeten ervaringen.
Schematherapie: Achterhalen en aanpassingen van oorsprong
bepaalde gedragspatronen.
Interpersoonlijke therapie: Begrijpen en veranderen van
ongezonde sociale interacties.
, Cliëntgerichte therapie: Vergroten van inzicht in persoonlijke
kracht.
Oplossingsgerichte therapie: Cliënt zijn sterke kanten en
hulpbronnen van laten benutten.
Acceptance and Commitment Therapy (ACT): Context en
waarden van de cliënt centraal stellen.
Welke factoren maken een therapievorm effectief? Zijn dit specifieke
factoren die uniek zijn voor de therapievorm, of generieke factoren die
voor alle vormen van therapie terugkomen?
Onderzoek laat zien dat succes van therapie vooral ligt aan onderstaande
generieke factoren:
1. Motivatie en Hoop: Cliënt moet een wil hebben om te leren,
groeien en de hoop en verwachting hebben dat verandering
mogelijk is.
2. Therapeutische relatie: Empathische therapeut nodig die
therapie vormgeeft, consistent aanwezig is en steun biedt.
3. Therapeutische ingrediënten: Onderdelen van de therapie die
gezond gedrag bevorderen en helpen bij werken aan klachten.
Exacte inhoud hiervan maakt niet uit.
Cliëntgerichte therapie: Interventievorm ontwikkeld door Rogers, als
basis voor counseling. Deze interventie gaat er van uit dat elk mens weet
wat er met hem aan de hand is en wat goed voor hem is, de behandelaar
is er slechts ter begeleiding. Behandelaar helpt cliënt met zelfacceptatie.
De drie basiselementen van een goede begeleidingsrelatie, zoals
voorheen besproken zijn (herhaling):
1. Empathie: Begrip tonen voor gevoelens en gedachten van de
cliënt. Als behandelaar de cliënt kunnen volgen en begrijpen.
Bepalend voor succes van de behandeling en een effectieve
therapeutische relatie.
2. Onvoorwaardelijke Acceptatie: Als behandelaar benadrukken
dat je de cliënt accepteert, de cliënt waardevol is en vrij is om alles
te delen. Luisteren zonder oordeel en met acceptatie.
3. Congruentie: Behandelaar doet zich niet voor als iemand anders.
Uit zijn eigen gevoelens en gedachten openlijk. Open en eerlijke
houding helpt cliënten om ook open en eerlijk te worden en helpt bij
zelfacceptatie.
Counselor is geen gereguleerd beroep.
