Samenvatting Verpleegkundig redeneren en handelen verdiepend 4: Leerpad D: pathologie ouderenzorg, multipathologie, suprapubische sonde, voeding ouderenzorg, personen met dementie

Leerpad D: Pathologie: ouderenzorg (p. 541-560)
 Ouderen:
o Vaak chronische ziektes
o Meeste blijven zelfstandig
o Functieverlies?

1. Begrippen  Kwetsbaarheid
1.1. Kwetsbaarheid  Functioneren
 Vermindering reservecapaciteit in versch fysiologische systemen  Sarcopenie
o Wankel fysiologisch evenwicht
 Kleine verstoring
 Kan aanleiding zijn tot een of meer geriatrische syndromen
o Vb functionele achteruitgang, vallen, verwardheid, incontint
 Verandering in 1 domein (biolog, psych, sociaal)  gevolg voor ander
 Geriatrisch syndroom  gevolg v meerdere aandoeningen/ multicausaal
 Vb: dyspnee

1.2. Functioneren
 Goede functionele status
o Nodig voor welzijn
o Somatisch en psychisch functioneren
o Communicatieve vaardigheden
o Sociale aspecten: huisvesting, financiën
 Uitgedrukt in ADL/IADL ((instrumental) activities of daily living)
o Verlies in bepaalde volgorde
 Ingewikkeld naar eenvoudiger  vb baden/douchen
o Ook visus, gehoord en taalfunctie beoordelen

, 1.3. Sarcopenie
 Gegeneraliseerd en progressief verlies van spiermassa en kracht,
 Wat verhoord risico vormt op een slechtere outcome,
 Zoals fysiek functieverlies, verminderde kwaliteit van leven en verhoogde kans op overlijden

1.3.1. Prevalentie
 Neemt fors toe met leeftijd
 Bij 80J en ouder: 31% en 52% bij respectievelijk vrouwen en mannen
 Normale dagelijkse activiteiten vereisen inspanning dicht bij maximale capaciteit

1.3.2.Anamnese, onderzoek en behandeling
 Bij evaluatie: aard, tempo en volgorde vd veranderingen
 Functionele status:
o Graadmeter voor vitaliteit en restcapaciteit
 Achteruitgang:
o Plots >< geleidelijk
o Intercurrente ziekte >< sarcopenie
 Criteria: (nodig om tot diagnose te komen)
o 2/3 criteria dienen voldaan te zijn
 Altijd 1, plus 2/3
1  lage spiermassa
2  lage spierkracht
3  lage fysieke prestaties
 Diagnose:
o Beeldvorming, DEXA
o Bewegen tegen zwaartekracht/weerstand, handknijpkracht
 Multifactoriele/ multidisciplinaire aanpak
o Functioneel houden vd bejaarde
 Behandeling:
o Intensieve krachttraining
o Eiwitrijke voeding
 Vaak Fortimel

2. Duizeligheid
 Prevalentie:
o Ouder dan 65J  30% en stijgt met de leeftijd mee
o Geen eenduidige definitie

2.1. Klachten
 Vertigo:
o Room spinning (draaiduizeligheid)
 Syncope:
o Voorbijgaand bewustzijnsverlies
 Desequilibrium/ bewegingsonzekerheid/ unsteadiness
o Onvast gevoel
 Presyncopaal gevoel
o Licht gevoel ih hoofd met/zonder sensatie flauw te vallen