1.1 De wereld
Door moderne informatie- en communicatietechnologie maar ook politieke, culturele
en economische relaties, zijn er veel snelle wereldwijde sociale netwerken, waardoor de
wereld eenglobal villageis.
De mate van globalisering wordt gemeten met eenglobaliseringsindex.Dit wordt
bepaald door historische ontwikkelingen, culturele, politieke, economische en
demografische kenmerken.
Cultuurgebieden: gebieden met een gemeenschappelijkecultuur
4 overgangszones:
- Noord-Amerika en Latijns-Amerika
- Noord-Afrika en Sub-Sahara-Afrika
- Europa en voormalig Sovjet-Unie
- Rusland, Oost-Azië en Zuid-Azië
In een cultuurgebied, komt niet de gehele bevolking
overeen. Veel bevolkingsgroepen hebben een eigen
identiteit(taal en religie), waar het taalverschilsoms
zo groot is, dat er eenlingua franca(gemeenschappelijketaal) nodig is.Godsdienstis
ook een van de grootste oorzaken van de verschillen tussen cultuurgebieden.
Politiek
Politieke kenmerken verschillen per land in cultuurgebieden. Dit kan je meten met de
democratie-index. Voorbeelden laag index: Noord-Korea,Tsjaad, Turkmenistan,
Saudi-Arabië, Oezbekistan.
Welvaart
Welvaart tussen en binnen cultuurgebieden verschilt sterk. Dit kan je meten metbbp
per inwoner. Dingen waarop gelet moet worden: watis er meegerekend, is er gelet op
de koopkracht, is er een grote regionale/sociale ongelijkheid.
Economische ontwikkeling
Hoe goed een gebied/land ontwikkeld is kan je ook
afleiden uit de samenstelling van de beroepsbevolking:
1) primaire sector (landbouw) → !!
2) secundaire sector (industrie)
3) tertiaire sector (diensten)
, Bevolkingsspreiding
Debevolkingsspreidingin de wereld is erg ongelijk.Debevolkingsdichtheidis erg
hoogbij delta’s en vruchtbare rivierdalen (landbouw).Extreem koude, droge of
hooggelegen gebieden is juist waar de bevolkingsdichtheidlaagis.
Het percentage stadsbewoners hangt vaak samen met het ontwikkelingspeil in een
land. Landen met een hoge verstedelijkingsgraad/urbanisatiegraad wonen vaak veel
mensen.
De totale stedelijke bevolking is in rijke regio’s kleiner dan in arme landen. Het
verstedelijkingstempo in arme macroregio’s is hoog.
1.2 Europa
Overgangszone
De grens tussen Europa en Azië is moeilijk te plaatsen. Het is eenovergangszone. Na
de Koude Oorlog lag het rond het IJzeren Gordijn. Maar daarna is het steeds meer naar
het oosten verschoven. Deze geleidelijke overgang vindt al langer plaats, dit komt door
de vele(historische) contacten en migratie. Vrijwelalle talen zijn gebaseerd in Azië;
de Romaanse, Baltisch-Slavische en Germaanse talen. Er vond daar diffusie plaats:
1) expansie: verspreiding vanuit één plaats
2) relocatie: verschijning in nieuwe gebieden
3) contact diffusie: overdracht door directe contacten(handel)
4) hiërarchische diffusie: verspreiding via geordendnetwerk
Staatkundige indeling
De staatkundige indeling van Europa verandert regelmatig. Dit heeft economische,
culturele en geopolitieke factoren.
Cultureel: In redelijk nieuwe landen leven er veel heterogene bevolkingsgroepen die
. met elkaar botsen. Er is veelinstabiliteit waardoor de kans op. . .
regionalisme heel groot is.
Economie: Veel regionale economische verschillen waardoor regio’s zich
achtergesteld kunnen voelen.
Geopolitiek: Machtsverhouding tussen (groepen) landen.
Blokvorming
De Europese Unie is het resultaat vanblokvorming.Hierdoor hebben deelnemende
landen economische en politieke macht en stabiliteit. In ditsamenwerkingsverbandis
globalisering erg toegenomen. De landen hebben het over politiek, migratie, financiën
en veiligheid.
Door moderne informatie- en communicatietechnologie maar ook politieke, culturele
en economische relaties, zijn er veel snelle wereldwijde sociale netwerken, waardoor de
wereld eenglobal villageis.
De mate van globalisering wordt gemeten met eenglobaliseringsindex.Dit wordt
bepaald door historische ontwikkelingen, culturele, politieke, economische en
demografische kenmerken.
Cultuurgebieden: gebieden met een gemeenschappelijkecultuur
4 overgangszones:
- Noord-Amerika en Latijns-Amerika
- Noord-Afrika en Sub-Sahara-Afrika
- Europa en voormalig Sovjet-Unie
- Rusland, Oost-Azië en Zuid-Azië
In een cultuurgebied, komt niet de gehele bevolking
overeen. Veel bevolkingsgroepen hebben een eigen
identiteit(taal en religie), waar het taalverschilsoms
zo groot is, dat er eenlingua franca(gemeenschappelijketaal) nodig is.Godsdienstis
ook een van de grootste oorzaken van de verschillen tussen cultuurgebieden.
Politiek
Politieke kenmerken verschillen per land in cultuurgebieden. Dit kan je meten met de
democratie-index. Voorbeelden laag index: Noord-Korea,Tsjaad, Turkmenistan,
Saudi-Arabië, Oezbekistan.
Welvaart
Welvaart tussen en binnen cultuurgebieden verschilt sterk. Dit kan je meten metbbp
per inwoner. Dingen waarop gelet moet worden: watis er meegerekend, is er gelet op
de koopkracht, is er een grote regionale/sociale ongelijkheid.
Economische ontwikkeling
Hoe goed een gebied/land ontwikkeld is kan je ook
afleiden uit de samenstelling van de beroepsbevolking:
1) primaire sector (landbouw) → !!
2) secundaire sector (industrie)
3) tertiaire sector (diensten)
, Bevolkingsspreiding
Debevolkingsspreidingin de wereld is erg ongelijk.Debevolkingsdichtheidis erg
hoogbij delta’s en vruchtbare rivierdalen (landbouw).Extreem koude, droge of
hooggelegen gebieden is juist waar de bevolkingsdichtheidlaagis.
Het percentage stadsbewoners hangt vaak samen met het ontwikkelingspeil in een
land. Landen met een hoge verstedelijkingsgraad/urbanisatiegraad wonen vaak veel
mensen.
De totale stedelijke bevolking is in rijke regio’s kleiner dan in arme landen. Het
verstedelijkingstempo in arme macroregio’s is hoog.
1.2 Europa
Overgangszone
De grens tussen Europa en Azië is moeilijk te plaatsen. Het is eenovergangszone. Na
de Koude Oorlog lag het rond het IJzeren Gordijn. Maar daarna is het steeds meer naar
het oosten verschoven. Deze geleidelijke overgang vindt al langer plaats, dit komt door
de vele(historische) contacten en migratie. Vrijwelalle talen zijn gebaseerd in Azië;
de Romaanse, Baltisch-Slavische en Germaanse talen. Er vond daar diffusie plaats:
1) expansie: verspreiding vanuit één plaats
2) relocatie: verschijning in nieuwe gebieden
3) contact diffusie: overdracht door directe contacten(handel)
4) hiërarchische diffusie: verspreiding via geordendnetwerk
Staatkundige indeling
De staatkundige indeling van Europa verandert regelmatig. Dit heeft economische,
culturele en geopolitieke factoren.
Cultureel: In redelijk nieuwe landen leven er veel heterogene bevolkingsgroepen die
. met elkaar botsen. Er is veelinstabiliteit waardoor de kans op. . .
regionalisme heel groot is.
Economie: Veel regionale economische verschillen waardoor regio’s zich
achtergesteld kunnen voelen.
Geopolitiek: Machtsverhouding tussen (groepen) landen.
Blokvorming
De Europese Unie is het resultaat vanblokvorming.Hierdoor hebben deelnemende
landen economische en politieke macht en stabiliteit. In ditsamenwerkingsverbandis
globalisering erg toegenomen. De landen hebben het over politiek, migratie, financiën
en veiligheid.
