Hogeschool van Amsterdam
HBO Rechten Jaar 2 – Schade en verhaal (Aansprakelijkheidsrecht)
2024 – 2025
Samenvatting boek: Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding
Syllabus:
Week 1:
• Hoofdstuk 1 (Algemene inleiding, p. 1 - 18)
• Hoofdstuk 14 (Op Art. 6:162 te baseren vorderingen en collectieve acties, p. 505 - 513)
Week 2:
• Hoofdstuk 2 (Aansprakelijkheid voor eigen gedrag op grond van art. 6:162 BW, p. 19 - 91)
Week 3:
• Hoofdstuk 15 (Verjaring, p. 515 - 538)
Week 4:
• Hoofdstuk 5 (Aansprakelijkheid voor motorrijtuigen, p. 191 – 209)
• Hoofdstuk 8 (Arbeidsongevallen en beroepsziekten, p. 273 – 293)
• Hoofdstuk 3 (Kwalitatieve aansprakelijkheid - A: aansprakelijkheid voor personen, p. 94 –
107)
• Hoofdstuk 3 (Kwalitatieve aansprakelijkheid - B: aansprakelijkheid voor zaken en stoUen,
p. 108 - 149)
• Hoofdstuk 9 (Schadevergoedingsrecht -Paragraaf 225: voordeelstoerekening vanaf c:
uitkering krachtens een schade verzekering, p. 359 – 363)
Week 5:
• Hoofdstuk 9 (Schadevergoedingsrecht, p. 295 - 417)
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Algemene Inleiding ............................................................................................ 3
Hoofdstuk 14: Op art. 6:162 te baseren vorderingen en collectieve acties ................................ 6
Hoofdstuk 2: Aansprakelijkheid voor eigen gedrag op grond van art. 6:162 BW .......................... 9
Hoofdstuk 15: Verjaring ....................................................................................................... 13
Hoofdstuk 5: Aansprakelijkheid voor Motorrijtuigen............................................................... 17
Hoofdstuk 8: Arbeidsongevallen en beroepsziekten .............................................................. 21
Hoofdstuk 3: Kwalitatieve Aansprakelijkheid (Afdeling 6.3.2) ................................................. 25
Hoofdstuk 9: Schadevergoedingsrecht ................................................................................. 29
,Hoofdstuk 1: Algemene Inleiding
1. Thema: Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding
• Het boek behandelt verbintenissen uit de wet en specifiek het
aansprakelijkheidsrecht.
• Er wordt onderscheid gemaakt tussen contractuele (uit overeenkomst) en
buitencontractuele (delictuele) aansprakelijkheid.
• Verbintenissen ontstaan soms uit het handelen van partijen, maar kunnen ook door de
wet worden opgelegd zonder dat er een overeenkomst is.
• Dit boek richt zich vooral op verbintenissen uit onrechtmatige daad, kwalitatieve
aansprakelijkheden (bijvoorbeeld werkgever of ouder), en andere
schadevergoedingsgrondslagen.
2. Begrip: Verbintenis
• Een verbintenis is een rechtsplicht die meestal betrekking heeft op schadevergoeding.
• Onrechtmatige daden (art. 6:162 BW) kunnen leiden tot een verplichting om schade te
vergoeden. De benadeelde heeft dan recht op compensatie.
• Naast verbintenissen zijn er ook bredere rechtsplichten, zoals het vermijden van
schade. Sommige plichten kunnen echter niet worden afgedwongen, zoals de plicht om
schade te beperken.
3. Verbintenissen in de wet
• Verbintenissen uit de wet zijn geregeld in het Burgerlijk Wetboek (art. 6:74 e.v. en 6:162
e.v.).
• Regels over schadevergoeding zijn te vinden in art. 6:95 e.v. (bijvoorbeeld over
schadebegrip, causaliteit en eigen schuld).
• Andere soorten verbintenissen uit de wet betreUen zaakwaarneming, onverschuldigde
betaling en ongerechtvaardigde verrijking.
4. Samenloop: Wanprestatie en onrechtmatige daad
• Soms kunnen verschillende regels tegelijk van toepassing zijn, bijvoorbeeld bij een
contractbreuk die ook een onrechtmatige daad is.
• In dat geval bepaalt de wet dat de regels voor wanprestatie (art. 6:74 BW) voorrang
hebben, tenzij het gedrag ook los van de overeenkomst als onrechtmatig wordt gezien.
5. Rechtvaardiging voor verbintenissen
• Verbintenissen ontstaan alleen als dit in de wet staat (art. 6:1 BW). De rechtvaardiging
verschilt per situatie:
o Bij onrechtmatige daad: wie schuld heeft, moet schade vergoeden.
o Bij risicoaansprakelijkheden: degene die het risico creëert (zoals een ouder,
werkgever, of producent) draagt de verantwoordelijkheid.
, 6. Grondbeginsel: Ieder draagt zijn eigen schade
• In principe draagt iedereen zijn eigen schade, tenzij er een grondslag is om deze af te
wentelen op een ander (bijvoorbeeld via aansprakelijkheid of verzekering).
• Schade verhalen via aansprakelijkheid kan, maar kent hoge drempels (zoals bewijslast
van schade, causaliteit en aansprakelijkheid).
7. Doelen van het aansprakelijkheidsrecht
• Het recht bepaalt wie aansprakelijk is, wanneer, en voor welke schade.
• Hoofddoelen:
o Schadevergoeding van de benadeelde.
o Reguleren van gedrag door gevolgen te verbinden aan bepaald handelen of
nalaten.
8. Verschil met strafrecht
• Aansprakelijkheidsrecht richt zich op schadevergoeding, terwijl strafrecht gericht is op
vergelding en preventie.
• Een gedraging kan zowel civielrechtelijk onrechtmatig als strafbaar zijn, wat samenloop
tussen beide rechtsgebieden mogelijk maakt.
9. Aansprakelijkheid en verzekering
• Verzekeringen spelen een grote rol in de werking van het aansprakelijkheidsrecht. Er zijn:
o Firstpartyverzekeringen: de benadeelde verzekert zichzelf (bijvoorbeeld
inboedelverzekering).
o Thirdpartyverzekeringen: de aansprakelijke partij verzekert zich (bijvoorbeeld
aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren, AVP).
10. Ontwikkelingen en maatschappelijke invloed
• Het aansprakelijkheidsrecht evolueert mee met maatschappelijke risico's en
ontwikkelingen. Voorbeelden:
o Schade door aardbevingen (gaswinning).
o Asbestproblematiek.
o Risico's door nieuwe technologieën (zoals nanodeeltjes en straling).
11. Europese invloed
• Veel aansprakelijkheidsregels zijn beïnvloed door Europese wetgeving, zoals die over
productaansprakelijkheid en misleidende reclame.
• Uitspraken van het Hof van Justitie van de EU en mensenrechtenverdragen spelen een
rol in de interpretatie van deze regels.
12. Rechtsvergelijking
HBO Rechten Jaar 2 – Schade en verhaal (Aansprakelijkheidsrecht)
2024 – 2025
Samenvatting boek: Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding
Syllabus:
Week 1:
• Hoofdstuk 1 (Algemene inleiding, p. 1 - 18)
• Hoofdstuk 14 (Op Art. 6:162 te baseren vorderingen en collectieve acties, p. 505 - 513)
Week 2:
• Hoofdstuk 2 (Aansprakelijkheid voor eigen gedrag op grond van art. 6:162 BW, p. 19 - 91)
Week 3:
• Hoofdstuk 15 (Verjaring, p. 515 - 538)
Week 4:
• Hoofdstuk 5 (Aansprakelijkheid voor motorrijtuigen, p. 191 – 209)
• Hoofdstuk 8 (Arbeidsongevallen en beroepsziekten, p. 273 – 293)
• Hoofdstuk 3 (Kwalitatieve aansprakelijkheid - A: aansprakelijkheid voor personen, p. 94 –
107)
• Hoofdstuk 3 (Kwalitatieve aansprakelijkheid - B: aansprakelijkheid voor zaken en stoUen,
p. 108 - 149)
• Hoofdstuk 9 (Schadevergoedingsrecht -Paragraaf 225: voordeelstoerekening vanaf c:
uitkering krachtens een schade verzekering, p. 359 – 363)
Week 5:
• Hoofdstuk 9 (Schadevergoedingsrecht, p. 295 - 417)
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Algemene Inleiding ............................................................................................ 3
Hoofdstuk 14: Op art. 6:162 te baseren vorderingen en collectieve acties ................................ 6
Hoofdstuk 2: Aansprakelijkheid voor eigen gedrag op grond van art. 6:162 BW .......................... 9
Hoofdstuk 15: Verjaring ....................................................................................................... 13
Hoofdstuk 5: Aansprakelijkheid voor Motorrijtuigen............................................................... 17
Hoofdstuk 8: Arbeidsongevallen en beroepsziekten .............................................................. 21
Hoofdstuk 3: Kwalitatieve Aansprakelijkheid (Afdeling 6.3.2) ................................................. 25
Hoofdstuk 9: Schadevergoedingsrecht ................................................................................. 29
,Hoofdstuk 1: Algemene Inleiding
1. Thema: Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding
• Het boek behandelt verbintenissen uit de wet en specifiek het
aansprakelijkheidsrecht.
• Er wordt onderscheid gemaakt tussen contractuele (uit overeenkomst) en
buitencontractuele (delictuele) aansprakelijkheid.
• Verbintenissen ontstaan soms uit het handelen van partijen, maar kunnen ook door de
wet worden opgelegd zonder dat er een overeenkomst is.
• Dit boek richt zich vooral op verbintenissen uit onrechtmatige daad, kwalitatieve
aansprakelijkheden (bijvoorbeeld werkgever of ouder), en andere
schadevergoedingsgrondslagen.
2. Begrip: Verbintenis
• Een verbintenis is een rechtsplicht die meestal betrekking heeft op schadevergoeding.
• Onrechtmatige daden (art. 6:162 BW) kunnen leiden tot een verplichting om schade te
vergoeden. De benadeelde heeft dan recht op compensatie.
• Naast verbintenissen zijn er ook bredere rechtsplichten, zoals het vermijden van
schade. Sommige plichten kunnen echter niet worden afgedwongen, zoals de plicht om
schade te beperken.
3. Verbintenissen in de wet
• Verbintenissen uit de wet zijn geregeld in het Burgerlijk Wetboek (art. 6:74 e.v. en 6:162
e.v.).
• Regels over schadevergoeding zijn te vinden in art. 6:95 e.v. (bijvoorbeeld over
schadebegrip, causaliteit en eigen schuld).
• Andere soorten verbintenissen uit de wet betreUen zaakwaarneming, onverschuldigde
betaling en ongerechtvaardigde verrijking.
4. Samenloop: Wanprestatie en onrechtmatige daad
• Soms kunnen verschillende regels tegelijk van toepassing zijn, bijvoorbeeld bij een
contractbreuk die ook een onrechtmatige daad is.
• In dat geval bepaalt de wet dat de regels voor wanprestatie (art. 6:74 BW) voorrang
hebben, tenzij het gedrag ook los van de overeenkomst als onrechtmatig wordt gezien.
5. Rechtvaardiging voor verbintenissen
• Verbintenissen ontstaan alleen als dit in de wet staat (art. 6:1 BW). De rechtvaardiging
verschilt per situatie:
o Bij onrechtmatige daad: wie schuld heeft, moet schade vergoeden.
o Bij risicoaansprakelijkheden: degene die het risico creëert (zoals een ouder,
werkgever, of producent) draagt de verantwoordelijkheid.
, 6. Grondbeginsel: Ieder draagt zijn eigen schade
• In principe draagt iedereen zijn eigen schade, tenzij er een grondslag is om deze af te
wentelen op een ander (bijvoorbeeld via aansprakelijkheid of verzekering).
• Schade verhalen via aansprakelijkheid kan, maar kent hoge drempels (zoals bewijslast
van schade, causaliteit en aansprakelijkheid).
7. Doelen van het aansprakelijkheidsrecht
• Het recht bepaalt wie aansprakelijk is, wanneer, en voor welke schade.
• Hoofddoelen:
o Schadevergoeding van de benadeelde.
o Reguleren van gedrag door gevolgen te verbinden aan bepaald handelen of
nalaten.
8. Verschil met strafrecht
• Aansprakelijkheidsrecht richt zich op schadevergoeding, terwijl strafrecht gericht is op
vergelding en preventie.
• Een gedraging kan zowel civielrechtelijk onrechtmatig als strafbaar zijn, wat samenloop
tussen beide rechtsgebieden mogelijk maakt.
9. Aansprakelijkheid en verzekering
• Verzekeringen spelen een grote rol in de werking van het aansprakelijkheidsrecht. Er zijn:
o Firstpartyverzekeringen: de benadeelde verzekert zichzelf (bijvoorbeeld
inboedelverzekering).
o Thirdpartyverzekeringen: de aansprakelijke partij verzekert zich (bijvoorbeeld
aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren, AVP).
10. Ontwikkelingen en maatschappelijke invloed
• Het aansprakelijkheidsrecht evolueert mee met maatschappelijke risico's en
ontwikkelingen. Voorbeelden:
o Schade door aardbevingen (gaswinning).
o Asbestproblematiek.
o Risico's door nieuwe technologieën (zoals nanodeeltjes en straling).
11. Europese invloed
• Veel aansprakelijkheidsregels zijn beïnvloed door Europese wetgeving, zoals die over
productaansprakelijkheid en misleidende reclame.
• Uitspraken van het Hof van Justitie van de EU en mensenrechtenverdragen spelen een
rol in de interpretatie van deze regels.
12. Rechtsvergelijking
