Week 1 Inleiding en rechten en plichten van echtgenoten
Beginselen huwelijksvermogensrecht
● Lex specialis t.o.v. het algemene vermogensrecht
● Gelijkheid: echtgenoten hebben gelijke rechten
● Autonomie: echtgenoten hebben recht tot het bestuur van het eigen vermogen en dat van
gemeenschappelijk vermogen, voor zover dat op grond van het wettelijke stelsel bestaat
● Solidariteit: echtgenoten zijn gerechtigd tot een gelijk aandeel in het gemeenschappelijk
vermogen, voor zover dat op grond van het wettelijke stelsel bestaat, ongeacht op de wijze
waarop aan de opbouw ervan is bijgedragen.
Titel 6 Boek 1 Bw
Regelt de rechten en plichten van echtgenoten, ongeacht het huwelijkse regime (dus geldt zowel voor gvg
als voor huwelijkse voorwaarden, als voor geregistreerd partnerschap (art. 1:80b Bw)).
● Art. 1:81 Bw → verplichting tot getrouwheid, hulp en bijstand
● Art. 1:82 Bw → verplichting tot verzorging en opvoeding kinderen
● Art. 1:83 Bw → verplichting tot informatie. Informatie is geen rekening en verantwoording.
○ Let op! Geen informatieplicht voorafgaand aan huwelijk.
● Art. 1:84 Bw → onderlinge draagplicht kosten voor de huishouding
● Art. 1:85 Bw → externe aansprakelijkheid kosten voor de huishouding
● Art. 1:90 Bw → bestuursbevoegdheid (Let op! Bij gvg geldt extra regeling van art. 1:97 Bw)
Interne regeling kosten voor de huishouding art. 1:84 Bw
- Wat valt onder kosten van de huishouding?
Kosten van voedsel, huishoudelijke apparatuur, maar ook de kosten van een huishoudelijke hulp, kosten
van een vakantie met het gezin en bijv kosten van noodzakelijke verzekeringen.
HR 29 juni 2012 → Daartoe behoren ook de huisvestingskosten in het bijzonder huurtermijnen
alsmede rentebetalingen ter zake van de met geleend geld verworven echtelijke woning, maar niet
de aflossing of de premies voor levensverzekeringen.
Belastingschulden vallen ook niet onder de kosten van de huishouding.
Subjectief criterium → Hangt af van de levensstandaard van het gezin.
(Bij art. 1:85 Bw kijk je naar wat een objectieve derde vindt, bij art. 1:84 Bw gaat het om wat
normaal is voor dit gezin).
Draagplicht lid 1 → welke potjes ga je af? (let op! Naar evenredigheid van hun eigen inkomens)
Fourneerplicht lid 2 → op welke wijze moeten de kosten worden betaald?
Let op! Ogv lid 3 kan bij schriftelijke overeenkomst van dit artikel worden afgeweken.
,Rechtsverwerking
- Vervalbeding in huwelijkse voorwaarden dat na verloop van bepaalde tijd vergoeding van
kosten van de huishouding niet meer gevorderd kan worden → HR Kosten van de
huishouding: beroep op vervalbeding is niet zonder meer ogv redelijkheid en billijkheid
onaanvaardbaar.
- Geen vervalbeding in huwelijkse voorwaarden → ook dan kan niet altijd zonder meer
vergoeding van kosten van de huishouding worden gevorderd, omdat er na 1 jaar vaak
sprake is van rechtsverwerking (HR Ridder te voet en HR Doktersvrouw) (vorderingen
voorafgaand aan het kalenderjaar kunnen ook nog worden verrekend, maar is de Hoge Raad vaag
over)
Externe regeling kosten voor de huishouding art. 1:85 Bw
Stap 1: op grond van het algemene verbintenissenrecht is de schuldenaar aangesprakelijk voor zijn eigen
aangegane schulden.
Stap 2: lex specialis art. 1:85 Bw waardoor beide echtgenoten hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de
kosten van de gewone gang van de huishouding.
- Denk aan de huisvrouw vroeger die boodschappen deed. Moet gaan om dingen die het gezin
dagelijks nodig heeft (essentiële kosten vd huishouding)
- Factoren: aard van de uitgave, financiële omstandigheden van het gezin, naar buiten blijkende
leefwijze van het gezin.
- Art. 1:85 Bw is beperkter dan art. 1:84 Bw!!
Let op! Van art. 1:85 Bw kan niet worden afgeweken.
Bestuursbevoegdheid art. 1:90 Bw
Let op! Obligatoire handelingen zijn geen bestuurshandelingen. Door geen bestuursbevoegdheid te
hebben is niet voldaan aan het vereiste van beschikkingsbevoegdheid bij art. 3:84 Bw.
Algemene regel: Bestuur omvat ook bevoegdheid tot verrichten feitelijke handelingen en feitelijke
handelingen toe te laten, onverminderd de bevoegdheden van gebruik en genot die de andere echtgenoot
overeenkomstig de huwelijksverhouding toekomen.
- Echtgenoot is bevoegd tot het bestuur van zijn eigen goederen + eventueel de regeling van art.
1:97 Bw voor goederen van de gemeenschap.
Gezinsbeschermende bepaling bestuur art. 1:88 Bw
Voor de echtelijke woning, giften, zekerheidsstellingen aan derden en koop op afbetaling is toestemming
van de andere echtgenoot vereist. Toestemming moet schriftelijk (art. 1:88 lid 3 Bw).
- Lid 1 sub a Bw: Woning → geldt ook voor de inboedel. Blijft doorlopen totdat het huwelijk
is ontbonden. Opzeggen van huurovk valt hieronder.
- Lid 1 sub b Bw: Giften → uitzondering voor giften die gebruikelijk en niet bovenmatig zijn
+ uitzondering voor lid 4 (giften des doods).
- Lid 1 sub c Bw: Zekerheidsstelling → geldt voor eenmanszaak en personenvennootschappen.
Uitzondering is zekerheden gedaan in de normale uitoefening van beroep of bedrijf
→ HR Fiets-O-Fit/mr. Knook
, Overbruggingskrediet valt niet onder normale uitoefening omdat het ziet op acuut dreigend faillissement.
- Lid 1 sub d Bw: Koop op afbetaling
→ HR Dexia
Speciale regeling voor zekerheidsstellingen door bestuurders van NV en BV → Lid 5: Uitzondering
is zekerheden gedaan ten behoeve van de normale uitoefening van het bedrijf
→ HR Nooij/ING
De uitzondering in lid 5 omvat meer dan de uitzondering van lid 1 sub c.
Overbruggingskrediet valt hier wel onder ‘ten behoeve van normale uitoefening’ omdat het ziet op acuut
dreigend faillissement en dan de normale uitoefening in gevaar komt.
HR Kelders/Fortisbank → lid 5 geldt ook voor gelaagde structuren.
Indien toestemming ontbreekt, dan kan de andere echtgenoot ogv art. 1:89 Bw de rechtshandeling
vernietigen. De rechtshandeling is dus wel geldig, maar kan vernietigd worden. Termijn voor vernietiging
is drie jaar (art. 3:52 lid 1 sub d Bw).
Bevestiging art. 3:55 Bw → kan vormvrij geschieden.
Art. 1:89 Bw gaat niet op bij goede trouw, maar dan geldt er wel een onderzoeksplicht (art. 3:11 Bw).
Gevolg art. 1:88 Bw is dat de geldige titel die nodig is voor art. 1:84 Bw kan worden aangetast.
Beginselen huwelijksvermogensrecht
● Lex specialis t.o.v. het algemene vermogensrecht
● Gelijkheid: echtgenoten hebben gelijke rechten
● Autonomie: echtgenoten hebben recht tot het bestuur van het eigen vermogen en dat van
gemeenschappelijk vermogen, voor zover dat op grond van het wettelijke stelsel bestaat
● Solidariteit: echtgenoten zijn gerechtigd tot een gelijk aandeel in het gemeenschappelijk
vermogen, voor zover dat op grond van het wettelijke stelsel bestaat, ongeacht op de wijze
waarop aan de opbouw ervan is bijgedragen.
Titel 6 Boek 1 Bw
Regelt de rechten en plichten van echtgenoten, ongeacht het huwelijkse regime (dus geldt zowel voor gvg
als voor huwelijkse voorwaarden, als voor geregistreerd partnerschap (art. 1:80b Bw)).
● Art. 1:81 Bw → verplichting tot getrouwheid, hulp en bijstand
● Art. 1:82 Bw → verplichting tot verzorging en opvoeding kinderen
● Art. 1:83 Bw → verplichting tot informatie. Informatie is geen rekening en verantwoording.
○ Let op! Geen informatieplicht voorafgaand aan huwelijk.
● Art. 1:84 Bw → onderlinge draagplicht kosten voor de huishouding
● Art. 1:85 Bw → externe aansprakelijkheid kosten voor de huishouding
● Art. 1:90 Bw → bestuursbevoegdheid (Let op! Bij gvg geldt extra regeling van art. 1:97 Bw)
Interne regeling kosten voor de huishouding art. 1:84 Bw
- Wat valt onder kosten van de huishouding?
Kosten van voedsel, huishoudelijke apparatuur, maar ook de kosten van een huishoudelijke hulp, kosten
van een vakantie met het gezin en bijv kosten van noodzakelijke verzekeringen.
HR 29 juni 2012 → Daartoe behoren ook de huisvestingskosten in het bijzonder huurtermijnen
alsmede rentebetalingen ter zake van de met geleend geld verworven echtelijke woning, maar niet
de aflossing of de premies voor levensverzekeringen.
Belastingschulden vallen ook niet onder de kosten van de huishouding.
Subjectief criterium → Hangt af van de levensstandaard van het gezin.
(Bij art. 1:85 Bw kijk je naar wat een objectieve derde vindt, bij art. 1:84 Bw gaat het om wat
normaal is voor dit gezin).
Draagplicht lid 1 → welke potjes ga je af? (let op! Naar evenredigheid van hun eigen inkomens)
Fourneerplicht lid 2 → op welke wijze moeten de kosten worden betaald?
Let op! Ogv lid 3 kan bij schriftelijke overeenkomst van dit artikel worden afgeweken.
,Rechtsverwerking
- Vervalbeding in huwelijkse voorwaarden dat na verloop van bepaalde tijd vergoeding van
kosten van de huishouding niet meer gevorderd kan worden → HR Kosten van de
huishouding: beroep op vervalbeding is niet zonder meer ogv redelijkheid en billijkheid
onaanvaardbaar.
- Geen vervalbeding in huwelijkse voorwaarden → ook dan kan niet altijd zonder meer
vergoeding van kosten van de huishouding worden gevorderd, omdat er na 1 jaar vaak
sprake is van rechtsverwerking (HR Ridder te voet en HR Doktersvrouw) (vorderingen
voorafgaand aan het kalenderjaar kunnen ook nog worden verrekend, maar is de Hoge Raad vaag
over)
Externe regeling kosten voor de huishouding art. 1:85 Bw
Stap 1: op grond van het algemene verbintenissenrecht is de schuldenaar aangesprakelijk voor zijn eigen
aangegane schulden.
Stap 2: lex specialis art. 1:85 Bw waardoor beide echtgenoten hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de
kosten van de gewone gang van de huishouding.
- Denk aan de huisvrouw vroeger die boodschappen deed. Moet gaan om dingen die het gezin
dagelijks nodig heeft (essentiële kosten vd huishouding)
- Factoren: aard van de uitgave, financiële omstandigheden van het gezin, naar buiten blijkende
leefwijze van het gezin.
- Art. 1:85 Bw is beperkter dan art. 1:84 Bw!!
Let op! Van art. 1:85 Bw kan niet worden afgeweken.
Bestuursbevoegdheid art. 1:90 Bw
Let op! Obligatoire handelingen zijn geen bestuurshandelingen. Door geen bestuursbevoegdheid te
hebben is niet voldaan aan het vereiste van beschikkingsbevoegdheid bij art. 3:84 Bw.
Algemene regel: Bestuur omvat ook bevoegdheid tot verrichten feitelijke handelingen en feitelijke
handelingen toe te laten, onverminderd de bevoegdheden van gebruik en genot die de andere echtgenoot
overeenkomstig de huwelijksverhouding toekomen.
- Echtgenoot is bevoegd tot het bestuur van zijn eigen goederen + eventueel de regeling van art.
1:97 Bw voor goederen van de gemeenschap.
Gezinsbeschermende bepaling bestuur art. 1:88 Bw
Voor de echtelijke woning, giften, zekerheidsstellingen aan derden en koop op afbetaling is toestemming
van de andere echtgenoot vereist. Toestemming moet schriftelijk (art. 1:88 lid 3 Bw).
- Lid 1 sub a Bw: Woning → geldt ook voor de inboedel. Blijft doorlopen totdat het huwelijk
is ontbonden. Opzeggen van huurovk valt hieronder.
- Lid 1 sub b Bw: Giften → uitzondering voor giften die gebruikelijk en niet bovenmatig zijn
+ uitzondering voor lid 4 (giften des doods).
- Lid 1 sub c Bw: Zekerheidsstelling → geldt voor eenmanszaak en personenvennootschappen.
Uitzondering is zekerheden gedaan in de normale uitoefening van beroep of bedrijf
→ HR Fiets-O-Fit/mr. Knook
, Overbruggingskrediet valt niet onder normale uitoefening omdat het ziet op acuut dreigend faillissement.
- Lid 1 sub d Bw: Koop op afbetaling
→ HR Dexia
Speciale regeling voor zekerheidsstellingen door bestuurders van NV en BV → Lid 5: Uitzondering
is zekerheden gedaan ten behoeve van de normale uitoefening van het bedrijf
→ HR Nooij/ING
De uitzondering in lid 5 omvat meer dan de uitzondering van lid 1 sub c.
Overbruggingskrediet valt hier wel onder ‘ten behoeve van normale uitoefening’ omdat het ziet op acuut
dreigend faillissement en dan de normale uitoefening in gevaar komt.
HR Kelders/Fortisbank → lid 5 geldt ook voor gelaagde structuren.
Indien toestemming ontbreekt, dan kan de andere echtgenoot ogv art. 1:89 Bw de rechtshandeling
vernietigen. De rechtshandeling is dus wel geldig, maar kan vernietigd worden. Termijn voor vernietiging
is drie jaar (art. 3:52 lid 1 sub d Bw).
Bevestiging art. 3:55 Bw → kan vormvrij geschieden.
Art. 1:89 Bw gaat niet op bij goede trouw, maar dan geldt er wel een onderzoeksplicht (art. 3:11 Bw).
Gevolg art. 1:88 Bw is dat de geldige titel die nodig is voor art. 1:84 Bw kan worden aangetast.
