2019-2020 Biologie v.d. plant
Samenvatting
Sabine Bastiaans
UNIVERSITEIT LEIDEN
,Contents
Introductie ............................................................................................................................................................2
Functie v.d. plant voor de mens .......................................................................................................................2
Planten vs dier ..................................................................................................................................................2
Hormonen en signalering .................................................................................................................................3
Plantenhormonen.................................................................................................................................................4
Auxine (IAA) ......................................................................................................................................................5
Cytokinines .......................................................................................................................................................8
Gibberellines.....................................................................................................................................................8
Brassinosteroïden .............................................................................................................................................9
Strigolactones ...................................................................................................................................................9
Abscisinezuur (ABA)..........................................................................................................................................9
Ethyleen ......................................................................................................................................................... 10
Waarom zijn bananen krom .......................................................................................................................... 11
Signaal perceptie en transductie ....................................................................................................................... 12
Practicum auxine ............................................................................................................................................... 14
Lichtperceptie .................................................................................................................................................... 15
Fytochromen ................................................................................................................................................. 16
Circadiaans ritme ............................................................................................................................................... 18
Verdediging van planten tegen pathogenen en insecten ................................................................................. 19
Verdedigingsrespons ..................................................................................................................................... 20
Microbiële signalen ....................................................................................................................................... 20
Practicum Elicitor Respons ................................................................................................................................ 22
Transport van planten ....................................................................................................................................... 23
Lange-afstandstransport ............................................................................................................................... 24
Membranen ................................................................................................................................................... 24
Korte afstandstransport ................................................................................................................................ 25
Worteldruk model ......................................................................................................................................... 27
Worteltrek model .......................................................................................................................................... 27
Suiker & transport ......................................................................................................................................... 28
Plantenvoeding .................................................................................................................................................. 29
Oefenvragen ...................................................................................................................................................... 31
1
,Introductie
Functie v.d. plant voor de mens
• Produceren zuurstof en organische massa
• Voedingsbron
o Direct vs veevoer
• Bouwmateriaal & kleding
• Fossiele en biobrandstof
o Benzine, hout, alcohol, etc.
• Bron van chemicaliën
o Waaronder geneesmiddelen
9 essentiële aminozuren
Kunnen dieren over het algemeen niet maken
Planten vs dier
Hierbij wordt er uitgegaan van de algemene kenmerken
Plant Dier
Beweging Nee Ja
Groei Plastische groei Beperkte groei
Regeneratie, onsterfelijk Regeneratie in zekere mate bij sommige
Geen vaste vorm dieren
Vast bouwplant
Centraal zenuwstelsel Nee Ja
Bloedsomloop Nee Ja
Spijsvertering Nee Ja
Voeding Anorganisch Organisch
H2O, CO2
Simpele zouten
Spore-elementen
Energie Autotroof Heterotroof
Fotosynthese
Energiebron = licht
2
, Hormonen en signalering
Exogene signalen
• Abiotisch
o Licht
o Temperatuur
o Droogte
o Zwaartekracht
• Biotisch
o Verwonding door herbivoren (insecten)
o Infectie door micro-organismen & virussen
Endogene signalen
• =Hormonen
o Geproduceerd door plant
• Regulatie van
o Ontwikkeling en groei
o Adaptatie aan omgeving
o Verdedigingsrespons
Voorbeelden
• De-ediolated/ge-de-etioleerd
o Plant wordt groen in het licht
o Blad vorming
o Minder lengte groei
• Eliolated/ge-etioleerd
o Plant blijft geel in het donker
o Groeit meer in de lengte
o Geen blad vorming
• Fototropie
o Groei & buiging richting licht
• Heliotropisme
o Onderdelen van een plant draaien mee met de zon
o Dit is geen buiging naar het licht
• Gravitropisme/Geotropie
o Groei o.i.v. zwaartekracht
o Plant groeit tegen de zwaartekracht in
o Bepaald richting van groei
• Thrigmotropisme
o Reactie op aanraking
o Denk aan mimosa
• Circadiaans ritme
o 24u ritme
o Intern ritme (geperfectioneerd door o.a. licht en temperatuur)
o Vlinderbloemigen (bv. boon) bewegen bladeren in een 24 ritme
▪ ‘S Nachts bladeren richting steel, over dag omhoog
• Sluiten & openen van huidmondjes
3
Samenvatting
Sabine Bastiaans
UNIVERSITEIT LEIDEN
,Contents
Introductie ............................................................................................................................................................2
Functie v.d. plant voor de mens .......................................................................................................................2
Planten vs dier ..................................................................................................................................................2
Hormonen en signalering .................................................................................................................................3
Plantenhormonen.................................................................................................................................................4
Auxine (IAA) ......................................................................................................................................................5
Cytokinines .......................................................................................................................................................8
Gibberellines.....................................................................................................................................................8
Brassinosteroïden .............................................................................................................................................9
Strigolactones ...................................................................................................................................................9
Abscisinezuur (ABA)..........................................................................................................................................9
Ethyleen ......................................................................................................................................................... 10
Waarom zijn bananen krom .......................................................................................................................... 11
Signaal perceptie en transductie ....................................................................................................................... 12
Practicum auxine ............................................................................................................................................... 14
Lichtperceptie .................................................................................................................................................... 15
Fytochromen ................................................................................................................................................. 16
Circadiaans ritme ............................................................................................................................................... 18
Verdediging van planten tegen pathogenen en insecten ................................................................................. 19
Verdedigingsrespons ..................................................................................................................................... 20
Microbiële signalen ....................................................................................................................................... 20
Practicum Elicitor Respons ................................................................................................................................ 22
Transport van planten ....................................................................................................................................... 23
Lange-afstandstransport ............................................................................................................................... 24
Membranen ................................................................................................................................................... 24
Korte afstandstransport ................................................................................................................................ 25
Worteldruk model ......................................................................................................................................... 27
Worteltrek model .......................................................................................................................................... 27
Suiker & transport ......................................................................................................................................... 28
Plantenvoeding .................................................................................................................................................. 29
Oefenvragen ...................................................................................................................................................... 31
1
,Introductie
Functie v.d. plant voor de mens
• Produceren zuurstof en organische massa
• Voedingsbron
o Direct vs veevoer
• Bouwmateriaal & kleding
• Fossiele en biobrandstof
o Benzine, hout, alcohol, etc.
• Bron van chemicaliën
o Waaronder geneesmiddelen
9 essentiële aminozuren
Kunnen dieren over het algemeen niet maken
Planten vs dier
Hierbij wordt er uitgegaan van de algemene kenmerken
Plant Dier
Beweging Nee Ja
Groei Plastische groei Beperkte groei
Regeneratie, onsterfelijk Regeneratie in zekere mate bij sommige
Geen vaste vorm dieren
Vast bouwplant
Centraal zenuwstelsel Nee Ja
Bloedsomloop Nee Ja
Spijsvertering Nee Ja
Voeding Anorganisch Organisch
H2O, CO2
Simpele zouten
Spore-elementen
Energie Autotroof Heterotroof
Fotosynthese
Energiebron = licht
2
, Hormonen en signalering
Exogene signalen
• Abiotisch
o Licht
o Temperatuur
o Droogte
o Zwaartekracht
• Biotisch
o Verwonding door herbivoren (insecten)
o Infectie door micro-organismen & virussen
Endogene signalen
• =Hormonen
o Geproduceerd door plant
• Regulatie van
o Ontwikkeling en groei
o Adaptatie aan omgeving
o Verdedigingsrespons
Voorbeelden
• De-ediolated/ge-de-etioleerd
o Plant wordt groen in het licht
o Blad vorming
o Minder lengte groei
• Eliolated/ge-etioleerd
o Plant blijft geel in het donker
o Groeit meer in de lengte
o Geen blad vorming
• Fototropie
o Groei & buiging richting licht
• Heliotropisme
o Onderdelen van een plant draaien mee met de zon
o Dit is geen buiging naar het licht
• Gravitropisme/Geotropie
o Groei o.i.v. zwaartekracht
o Plant groeit tegen de zwaartekracht in
o Bepaald richting van groei
• Thrigmotropisme
o Reactie op aanraking
o Denk aan mimosa
• Circadiaans ritme
o 24u ritme
o Intern ritme (geperfectioneerd door o.a. licht en temperatuur)
o Vlinderbloemigen (bv. boon) bewegen bladeren in een 24 ritme
▪ ‘S Nachts bladeren richting steel, over dag omhoog
• Sluiten & openen van huidmondjes
3
