Erasmus Universiteit Rotterdam (2019/2020) - Nederlands
3.6 Neuropsychologie
Probleem 3
Inhoudsopgave
Breinanatomie 2
Aandacht 3
H22. Aandacht en bewustzijn 3
Executive functioning as a predictor of stroke rehabilitation outcomes 8
Cognitive training on stroke patients via virtual reality-based serious games 10
Emotie 11
H16. De frontale kwabben 11
Ventromedial frontal lobe damage affects interpretation, not exploration, of emotional facial expressions 17
,3.6 probleem 3
Breinanatomie
2
, 3.6 probleem 3
Aandacht
H22. Aandacht en bewustzijn
Kolb & Wishaw
Paragraaf 22.4 mag worden overgeslagen
22.1 Definiëren van aandacht en bewustzijn
- Sensorische en motorische capaciteiten nemen toe, daarom is het belangrijk te kunnen selecteren waarop gelet zal
worden.
- Aandacht: het verkleinen van je focus om selectief te letten op een bepaald deel van de omgeving. Een soort
mentale spotlight. Deze spotlight kan bewust of onbewust zijn. Top-down proces, omdat het selectief informatie uit
de omgeving haalt.
- Bewustzijn (consciousness):
o Eerste level: bewustzijn (awareness) van de omgeving.
o Tweede level: bewustzijn van bewustzijn.
o Toenames in bewustzijn gaat samen met de vaardigheid om sensorische en motorische capaciteiten te
organiseren.
o Bottom-up, het geeft alle relevante informatie door naar de persoon.
- Rechter posterior parietotemporale laesies: hemisferische neglect à je gedragen alsof de helft van je wereld niet
bestaat. Dit probleem heeft zowel gedrags-, als cognitieve elementen.
22.2 Aandacht
Automatische en bewuste processen
- Automatische processen: onbewust, direct, onvrijwillig, zonder bewustzijn. Kan aangeboren sensorische
verwerking zijn, maar ook aangeleerd gedrag. Bottom-up (data gedreven).
- Bewuste processen: hebben gefocuste aandacht nodig. Top-down (conceptueel gedreven).
- Voorbeeld uit het boek: stoppen voor een rood licht is automatisch. Zoeken naar een bepaald verkeersbord is
bewust.
- Bekend experiment: visual processing task van Treisman. Dat was dat je naar een bepaalde stimulus moet zoeken
in een veldje met allemaal overeenkomstige stimuli. Mensen deden er langer over zodra ze moesten zoeken naar
iets met twee eigenschappen, of naar een stimulus dat iets miste. Uit het onderzoek konden twee dingen afgeleid
worden:
o Bepaalde aspecten van visuele verwerking zijn automatisch.
o Andere aspecten van visuele verwerking zijn juist bewust en vragen gefocuste aandacht. Conjunction
search: meerdere eigenschappen van een object moeten worden samengenomen om het te identificeren.
- Feature search (Treisman)
o Perceptueel model.
o Een stimulus dat geregistreerd wordt in de V1 wordt
opgebroken in bepaalde feature maps. Deze informatie
wordt dan serieel verwerkt in parallelle paden (zoals in
V3, V4 en V5).
o Aandacht richt zich dan op een specifiek kenmerk van een
object. De verschillende kenmerken worden dan
samengevoegd tot het herkennen van een object.
o Volgens de voorspelling is het dan zo dat neuronen in de
verschillende visuele gebieden anders reageren,
afhankelijk van waar aandacht zich op richt.
o De vraag is wel: wat telt als een kenmerk? Treisman stelde
kenmerken eigenschappen zijn die opgemerkt worden
door cellen die zijn gecodeerd door het visuele systeem.
o Ene Eastwood vond dat mensen sneller zijn in het vinden
van negatieve stimuli dan positieve stimuli. Misschien
komt dat door de amygdala.
Neurofysiologie en aandacht
- Bij onderzoek naar aandacht en neuronen is er een criterium voor de
neuronen, namelijk dat dezelfde stimulus een neuron wel op het ene
moment moet activeren, maar niet op het andere moment.
- Onderzoek bij een aapje
o Een aap moest een staaf vasthouden en kijken naar een
fixatiepunt.
o Eerst verscheen de sample stimulus op het scherm.
Vervolgens twee andere stimuli, links of rechts.
o De aap moest de staaf loslaten zodra de tweede stimuli overeenkwam met de eerste en ook op dezelfde
plek verscheen als de sample stimulus.
3
3.6 Neuropsychologie
Probleem 3
Inhoudsopgave
Breinanatomie 2
Aandacht 3
H22. Aandacht en bewustzijn 3
Executive functioning as a predictor of stroke rehabilitation outcomes 8
Cognitive training on stroke patients via virtual reality-based serious games 10
Emotie 11
H16. De frontale kwabben 11
Ventromedial frontal lobe damage affects interpretation, not exploration, of emotional facial expressions 17
,3.6 probleem 3
Breinanatomie
2
, 3.6 probleem 3
Aandacht
H22. Aandacht en bewustzijn
Kolb & Wishaw
Paragraaf 22.4 mag worden overgeslagen
22.1 Definiëren van aandacht en bewustzijn
- Sensorische en motorische capaciteiten nemen toe, daarom is het belangrijk te kunnen selecteren waarop gelet zal
worden.
- Aandacht: het verkleinen van je focus om selectief te letten op een bepaald deel van de omgeving. Een soort
mentale spotlight. Deze spotlight kan bewust of onbewust zijn. Top-down proces, omdat het selectief informatie uit
de omgeving haalt.
- Bewustzijn (consciousness):
o Eerste level: bewustzijn (awareness) van de omgeving.
o Tweede level: bewustzijn van bewustzijn.
o Toenames in bewustzijn gaat samen met de vaardigheid om sensorische en motorische capaciteiten te
organiseren.
o Bottom-up, het geeft alle relevante informatie door naar de persoon.
- Rechter posterior parietotemporale laesies: hemisferische neglect à je gedragen alsof de helft van je wereld niet
bestaat. Dit probleem heeft zowel gedrags-, als cognitieve elementen.
22.2 Aandacht
Automatische en bewuste processen
- Automatische processen: onbewust, direct, onvrijwillig, zonder bewustzijn. Kan aangeboren sensorische
verwerking zijn, maar ook aangeleerd gedrag. Bottom-up (data gedreven).
- Bewuste processen: hebben gefocuste aandacht nodig. Top-down (conceptueel gedreven).
- Voorbeeld uit het boek: stoppen voor een rood licht is automatisch. Zoeken naar een bepaald verkeersbord is
bewust.
- Bekend experiment: visual processing task van Treisman. Dat was dat je naar een bepaalde stimulus moet zoeken
in een veldje met allemaal overeenkomstige stimuli. Mensen deden er langer over zodra ze moesten zoeken naar
iets met twee eigenschappen, of naar een stimulus dat iets miste. Uit het onderzoek konden twee dingen afgeleid
worden:
o Bepaalde aspecten van visuele verwerking zijn automatisch.
o Andere aspecten van visuele verwerking zijn juist bewust en vragen gefocuste aandacht. Conjunction
search: meerdere eigenschappen van een object moeten worden samengenomen om het te identificeren.
- Feature search (Treisman)
o Perceptueel model.
o Een stimulus dat geregistreerd wordt in de V1 wordt
opgebroken in bepaalde feature maps. Deze informatie
wordt dan serieel verwerkt in parallelle paden (zoals in
V3, V4 en V5).
o Aandacht richt zich dan op een specifiek kenmerk van een
object. De verschillende kenmerken worden dan
samengevoegd tot het herkennen van een object.
o Volgens de voorspelling is het dan zo dat neuronen in de
verschillende visuele gebieden anders reageren,
afhankelijk van waar aandacht zich op richt.
o De vraag is wel: wat telt als een kenmerk? Treisman stelde
kenmerken eigenschappen zijn die opgemerkt worden
door cellen die zijn gecodeerd door het visuele systeem.
o Ene Eastwood vond dat mensen sneller zijn in het vinden
van negatieve stimuli dan positieve stimuli. Misschien
komt dat door de amygdala.
Neurofysiologie en aandacht
- Bij onderzoek naar aandacht en neuronen is er een criterium voor de
neuronen, namelijk dat dezelfde stimulus een neuron wel op het ene
moment moet activeren, maar niet op het andere moment.
- Onderzoek bij een aapje
o Een aap moest een staaf vasthouden en kijken naar een
fixatiepunt.
o Eerst verscheen de sample stimulus op het scherm.
Vervolgens twee andere stimuli, links of rechts.
o De aap moest de staaf loslaten zodra de tweede stimuli overeenkwam met de eerste en ook op dezelfde
plek verscheen als de sample stimulus.
3
