Relaties hanteren, hoofdstuk 1 contact maken
Contact maken
Waardering Je geeft om jezelf en om een ander. Je vindt jezelf en de ander de moeite waard.
Respect Je houdt rekening met de ander. Jij en de ander mogen er onvoorwaardelijk zijn met je
eigen gedachten, gevoelens en meningen.
Pas wanneer er genoeg zelfwaardering en zelfrespect aanwezig is kun je onderzoeken hoe je
waardering en respect voor de ander kunt opbrengen.
Je basishouding heeft te maken met hoe je over jezelf en anderen denkt. In je basishouding zitten je
motieven om anderen te helpen verpakt. Dit is zichtbaar in je handelingen. Mensen ontwikkelen een
basishouding door wat ze meemaken in het leven.
De theorie van de transactionele Analyse beschrijft vier basishoudingen
Houding jij/ik Ik ben oké Ik ben niet oké
Jij bent oké Ik +/ Jij + Ik -/ Jij +
Jij bent niet oké Ik +/ Jij - Ik -/ Jij -
Ik ben oké en jij bent oké
Onafhankelijkheid en afhankelijkheid. Onafhankelijkheid want ongeacht de ander heb je waardering
voor jezelf. Afhankelijkheid want je hebt niet zelf in de hand of de ander jou ook onvoorwaardelijk
accepteert. Je waardeert jezelf en de ander net zoveel.
Ik ben oké en jij bent niet oké
De ander is interessant voor je maar niet gelijkwaardig.
Ik ben niet oké en jij bent oké
Je plaatst jezelf onder de ander. Je bent te druk bezig met jezelf en het afvragen van ‘hoe kom ik over
bij de ander’?
Ik ben niet oké en jij bent niet oké
Je hebt elkaar niets belangrijks te vertellen. Je kunt niet goed onderscheiden wat jou behoeftes zijn
en wat die van een ander zijn.
Door de kwaliteiten van je cliënt op te zoeken en deze zichtbaar te maken werk je versterken en
verbindend.
Eigen kracht zelfregie/ eigen verantwoordelijkheid.
Begrip Kern Kernvraag
Zelfregie Zelf bepalen Wat wil ik?
Eigen kracht Zelf kunnen Wat kan ik?
Eigen verantwoordelijkheid Zelf moeten of mogen Wat moet of mag ik zelf doen?
, In elke boodschap die je communiceert zitten verschillende aspecten;
- Inhoudelijk aspect, boodschap ofwel de inhoud staat centraal vooral gebaseerd op
uitwisseling van informatie. Is gericht op feiten.
- Expressief aspect, iedere boodschap bevat informatie over de ‘zaak’ die aan de orde is, maar
ook over de persoon die de boodschap brengt. Je ontvangt informatie over de gevoelens van
de persoon.
- Relationeel aspect, hoe je tegenover elkaar staat en hoe je elkaar ziet. Je brengt met je non
verbale communicatie een bepaalde relatie tot uitdrukking. (iemand die huilt is verdrietig
maar voelt zich ook veilig bij jou)
- Appellerend aspect, de roep om een reactie die er in elke communicatie verscholen ligt.
Bijvoorbeeld als je iemand vraagt ; weet je waar de wc is? En iemand antwoordt met ja. De
vragensteller zal dan niet tevreden zijn want hij wil de weg naar de wc weten, maar hij vraagt
iets anders.
Het technisch- functionele aspect van communicatie
Om op een goede manier contact te maken zijn er ook technisch functionele aspecten waar je
rekening mee moet houden;
- De voorbereiding
- De begroeting
- De tijd die je voor het gesprek hebt enz..
Hoofdstuk 2 waarnemen en interpreteren
Elke waarneming start met een prikkel. Als hulpverlener neem je continu prikkels waar.
- Zien
- Horen
- Ruiken
- Proeven
- Voelen / tasten
- Intuïtie (zesde zintuig).
De gevoeligheid voor prikkels is bij ieder mens anders. Afhankelijk van de persoonlijke werking van
zintuigen en voorkeur van gebruik van bepaalde zintuigen. Ook afhankelijk van de aandacht die je
aan een prikkel besteedt.
Perceptie de individuele waarneming van prikkels. (ontvangst). Alles wat je waarneemt is een
selectie en nooit het hele verhaal.
Factoren die waarneming beïnvloeden;
- De fysiologische toestand van de waarnemer, de werking van de organen. De fysiologische
toestand van een waarnemer geeft zijn mogelijkheden en onmogelijkheden aan.
- De psychologische gesteldheid van de waarnemer, (ervaring, aandacht, instelling,
referentiekader, behoefte).
- De relatie tussen de waarnemer en hetgeen wat waargenomen wordt.
Contact maken
Waardering Je geeft om jezelf en om een ander. Je vindt jezelf en de ander de moeite waard.
Respect Je houdt rekening met de ander. Jij en de ander mogen er onvoorwaardelijk zijn met je
eigen gedachten, gevoelens en meningen.
Pas wanneer er genoeg zelfwaardering en zelfrespect aanwezig is kun je onderzoeken hoe je
waardering en respect voor de ander kunt opbrengen.
Je basishouding heeft te maken met hoe je over jezelf en anderen denkt. In je basishouding zitten je
motieven om anderen te helpen verpakt. Dit is zichtbaar in je handelingen. Mensen ontwikkelen een
basishouding door wat ze meemaken in het leven.
De theorie van de transactionele Analyse beschrijft vier basishoudingen
Houding jij/ik Ik ben oké Ik ben niet oké
Jij bent oké Ik +/ Jij + Ik -/ Jij +
Jij bent niet oké Ik +/ Jij - Ik -/ Jij -
Ik ben oké en jij bent oké
Onafhankelijkheid en afhankelijkheid. Onafhankelijkheid want ongeacht de ander heb je waardering
voor jezelf. Afhankelijkheid want je hebt niet zelf in de hand of de ander jou ook onvoorwaardelijk
accepteert. Je waardeert jezelf en de ander net zoveel.
Ik ben oké en jij bent niet oké
De ander is interessant voor je maar niet gelijkwaardig.
Ik ben niet oké en jij bent oké
Je plaatst jezelf onder de ander. Je bent te druk bezig met jezelf en het afvragen van ‘hoe kom ik over
bij de ander’?
Ik ben niet oké en jij bent niet oké
Je hebt elkaar niets belangrijks te vertellen. Je kunt niet goed onderscheiden wat jou behoeftes zijn
en wat die van een ander zijn.
Door de kwaliteiten van je cliënt op te zoeken en deze zichtbaar te maken werk je versterken en
verbindend.
Eigen kracht zelfregie/ eigen verantwoordelijkheid.
Begrip Kern Kernvraag
Zelfregie Zelf bepalen Wat wil ik?
Eigen kracht Zelf kunnen Wat kan ik?
Eigen verantwoordelijkheid Zelf moeten of mogen Wat moet of mag ik zelf doen?
, In elke boodschap die je communiceert zitten verschillende aspecten;
- Inhoudelijk aspect, boodschap ofwel de inhoud staat centraal vooral gebaseerd op
uitwisseling van informatie. Is gericht op feiten.
- Expressief aspect, iedere boodschap bevat informatie over de ‘zaak’ die aan de orde is, maar
ook over de persoon die de boodschap brengt. Je ontvangt informatie over de gevoelens van
de persoon.
- Relationeel aspect, hoe je tegenover elkaar staat en hoe je elkaar ziet. Je brengt met je non
verbale communicatie een bepaalde relatie tot uitdrukking. (iemand die huilt is verdrietig
maar voelt zich ook veilig bij jou)
- Appellerend aspect, de roep om een reactie die er in elke communicatie verscholen ligt.
Bijvoorbeeld als je iemand vraagt ; weet je waar de wc is? En iemand antwoordt met ja. De
vragensteller zal dan niet tevreden zijn want hij wil de weg naar de wc weten, maar hij vraagt
iets anders.
Het technisch- functionele aspect van communicatie
Om op een goede manier contact te maken zijn er ook technisch functionele aspecten waar je
rekening mee moet houden;
- De voorbereiding
- De begroeting
- De tijd die je voor het gesprek hebt enz..
Hoofdstuk 2 waarnemen en interpreteren
Elke waarneming start met een prikkel. Als hulpverlener neem je continu prikkels waar.
- Zien
- Horen
- Ruiken
- Proeven
- Voelen / tasten
- Intuïtie (zesde zintuig).
De gevoeligheid voor prikkels is bij ieder mens anders. Afhankelijk van de persoonlijke werking van
zintuigen en voorkeur van gebruik van bepaalde zintuigen. Ook afhankelijk van de aandacht die je
aan een prikkel besteedt.
Perceptie de individuele waarneming van prikkels. (ontvangst). Alles wat je waarneemt is een
selectie en nooit het hele verhaal.
Factoren die waarneming beïnvloeden;
- De fysiologische toestand van de waarnemer, de werking van de organen. De fysiologische
toestand van een waarnemer geeft zijn mogelijkheden en onmogelijkheden aan.
- De psychologische gesteldheid van de waarnemer, (ervaring, aandacht, instelling,
referentiekader, behoefte).
- De relatie tussen de waarnemer en hetgeen wat waargenomen wordt.
