Compendium van het Nederlands vermogensrecht
Inhoud
2. Inleiding en begripsbepalingen...........................................................................................................4
21.Registergoederen: 3:10..................................................................................................................4
23. Goede trouw: 3:11........................................................................................................................4
3 Rechtshandelingen..............................................................................................................................4
28. Begrip rechtshandeling.................................................................................................................4
29. Begrip ‘partij bij de rechtshandeling’............................................................................................5
30. Inhoud titel 3.2.............................................................................................................................5
32. Totstandkoming gebaseerd op een dubbele grondslag.................................................................5
33. Grondslag I (geopenbaarde wil) Art. 3:33.....................................................................................5
34. Moment waarop rechtshandeling tot stand komt: 3:37...............................................................5
35. Discrepantie tussen wil en verklaring...........................................................................................6
36. Bewijs van discrepantie bij geestelijke stoornis 3:34....................................................................6
37 Grondslag II (opgewekt vertrouwen) 3:35.....................................................................................6
38. Wijze van bescherming bij 3:35....................................................................................................6
38a. ‘Nadeel’ als gezichtspunt bij 3:35............................................................................................6
43. Handelings(on)bekwaamheid: 3:32..............................................................................................7
44. Reikwijdte van de handelingsonbekwaamheid.............................................................................7
45. Gevolgen van handelingsonbekwaamheid...................................................................................7
48. In strijd met wet, goede zeden of openbare orde: Art. 3:40.........................................................7
49. Verrichten in strijd met de wet: Art. 3:40 leden 2 en 3.................................................................8
50. Overige gevallen van strijd met een wettelijk voorschrift.............................................................8
51. Inhoud of strekking in strijd met goede zeden en/of openbare orde 3:40 lid 1............................8
52. Begrip wilsgebrek..........................................................................................................................9
53. Bedreiging: 3:44 lid 2....................................................................................................................9
54. Bedrog 3:44 lid 3...........................................................................................................................9
55. Misbruik van omstandigheden: 3:44 lid 4.....................................................................................9
6. Inleiding goederenrecht....................................................................................................................10
100. Wijzen waarop goederen kunnen worden verkregen: 3:80......................................................10
101. Wettelijke regeling....................................................................................................................10
7. Overdracht van goederen.................................................................................................................11
108. Overdraagbaarheid 3:83...........................................................................................................11
109. Vereisten voor overdracht: 3:84................................................................................................11
112. Goederenrechtelijk effect (‘zakelijke werking’).........................................................................11
, 114. Begrip beschikkingsbevoegdheid..............................................................................................12
116. De leveringshandeling; overzicht..............................................................................................12
117. Vereisten 3:89...........................................................................................................................13
118. De leveringsakte.......................................................................................................................13
119. De inschrijving; 3:18-21............................................................................................................13
120. Negatief stelsel van openbaarheid............................................................................................14
121. Onbetrouwbaarheid van de registers; lijdelijkheid v/d bewaarder...........................................14
122. Verzachting v/h negatieve stelsel..............................................................................................14
124. Het kadaster..............................................................................................................................15
125. Twee situaties...........................................................................................................................15
126. Levering door bezitsverschaffing: 3:90......................................................................................15
127. Relativering v/d levering per constitutum possessorium..........................................................16
9. Derdenbescherming bij verkrijging van goederen............................................................................16
149. Algemeen..................................................................................................................................16
150. Derdenbescherming bij verkrijging van goederen; overzicht....................................................17
151. Vereisten voor bescherming krachtens 3:86.............................................................................17
152. Gevolgen van geslaagd beroep op 3:86....................................................................................17
152a. De uitzonderingsregel van lid 3 (diefstal)................................................................................17
153. Latere verkrijgers en 3:86.........................................................................................................18
155. Beperking v/h beroep op goede-trouw-bescherming 3:87.......................................................18
159. In de openbare register inschrijfbare feiten: 3:17.....................................................................18
10. Verkrijging en verlies door verjaring...............................................................................................19
164. Algemeen, vereisten 3:99.........................................................................................................19
165. Voortzetting van verjaring bij bezitsopvolging: 3:102...............................................................19
166. Verband met extinctieve verjaring: 3:104 eb 3:105..................................................................19
11. Bezit en houderschap.....................................................................................................................20
170. Bezit en houderschap 3:107 en 3:108.......................................................................................20
171. Bezit te goeder trouw: 3:118....................................................................................................20
14. Eigendom........................................................................................................................................20
211. Bevoegdheden v/d eigenaar.....................................................................................................20
212. Rechtsvorderingen v/d eigenaar...............................................................................................21
20. Ontstaan, overgang en tenietgaan van verbintenissen...................................................................21
315. Het ontstaan van verbintenissen: Art. 6:1.................................................................................21
23. Opschorting van de nakoming........................................................................................................22
347. Begrip opschortingsrecht..........................................................................................................22
348. Wettelijke regeling van de opschortingsrechten.......................................................................22
, 349. Vereisten voor opschortingsbevoegdheid: 6:52........................................................................22
27. De onrechtmatige daad..................................................................................................................23
407. Vereisten voor aansprakelijkheid: 6:162 en 6:163....................................................................23
408. Onrechtmatige daad 6:162 lid 2................................................................................................23
29. De obligatoire overeenkomst..........................................................................................................23
452. Inhoud titel 6.5.........................................................................................................................23
453. Begrip overeenkomst................................................................................................................24
457. Groeperingen van overeenkomsten..........................................................................................24
30. Het tot stand komen van overeenkomsten.....................................................................................24
465. Aanbod en aanvaarding: 6:217 lid 1..........................................................................................24
466. Rechtskarakter van het aanbod................................................................................................24
467. Verval van het aanbod..............................................................................................................25
468. Het onherroepelijk aanbod; 6:219............................................................................................25
469. Vrijblijvend aanbod en uitloving; 6:219 lid 2 en 6:220..............................................................25
470. De aanvaarding.........................................................................................................................25
475. Dwaling 6:228...........................................................................................................................26
476. Geval a: Wederpartij gaf inlichting............................................................................................26
477. Geval b: Wederpartij schond mededelingsplicht......................................................................26
478. Geval c: Wederzijdse dwaling...................................................................................................27
479. Dwaling ten aanzien van toekomstige omstandigheden...........................................................27
480. Dwaling voor rekening van de dwalende: 6:228 lid 2................................................................27
481. Rechtsgevolgen van dwaling.....................................................................................................27
31. Rechtsgevolgen van overeenkomsten.............................................................................................28
491. Rechtsgevolgen van de overeenkomst tussen partijen 6:248 lid 1............................................28
492. Uitleg van de overeenkomst.....................................................................................................28
493. Redelijkheid en billijkheid 6:248...............................................................................................29
507. Onvoorziene omstandigheden (‘imprévision’): 6:258...............................................................29
508. Dwingend recht........................................................................................................................29
32. Wederkerige overeenkomsten........................................................................................................30
512. Begrip wederkerige overeenkomst; inhoud afdeling 6.5.5........................................................30
514. Algemeen (Exceptiones)...........................................................................................................30
515. De exceptio non adimpleti contractus: 6:262...........................................................................30
516. De onzekerheidsexceptie 6:263................................................................................................31
, 2. Inleiding en begripsbepalingen
21.Registergoederen: 3:10
Registergoederen = goederen voor de overdracht of vestiging waarvan inschrijving in daartoe
bestemde openbare registers noodzakelijk is. (3:10).
Hieronder worden verstaan:
a. Onroerende zaken, 3:89.
b. Teboekgestelde schepen en luchtvaartuigen, 8:199, 8:790, 8:1306. (roerend maar toch
registergoed).
c. Aandelen in registergoed, 3:96.
d. Beperkte rechten op een registergoed, 3:98.
23. Goede trouw: 3:11
Op verschillende plaatsen BW wordt voor intreden van bepaald rechtsgevolg goede trouw van een
persoon vereist (vb. 3:86 lid 1, 3:88, 3:99 etc.). criterium goede trouw wordt voor al deze en
dergelijke gevallen in 3:11 nader uitgewerkt, in die zin dat wordt aangegeven wanneer iemand niet te
goeder trouw is:
1. Wanneer hij feiten of het recht waarop zijn goede trouw betrekking moet hebben kende.
2. Wanneer hij feiten of het recht weliswaar niet kende, maar hij deze feiten of het recht in de
gegeven omstandigheden wel behoorde te kennen.
2e element berust op gedachte dat van een ieder een zeker onderzoek mag worden gevergd. Zal v/d
omstandigheden afhangen hoe ver dit onderzoek moet gaan. In dit kader o.m. van belang:
- Mate waarin aanleiding voor twijfel bestond.
- Gewicht van de verrichte handeling.
- Eventuele druk waaronder handeling werd verricht.
Onmogelijkheid onderzoek levert niet steeds goede trouw op: degene die goede reden tot twijfel had
kan ook bij onmogelijkheid van onderzoek worden aangemerkt als iemand die de feiten of het recht
behoorde te kennen.
Richtlijnen 3:11 niet alleen van belang voor bepalingen waarin met zoveel worden goede trouw
wordt vereist, maar ook voor artikelen waarin een op het speciale geval toegespitste omschrijving van
de goede trouw wordt gegeven (vb. 3:35, 3:36, 3:86 lid 2, 3:238 lid 2, 3:291 lid 2, 6:34). Deze
bepalingen geven weliswaar nauwkeurig aan waarop de goede trouw betrekking moet hebben, maar
laten de nadere invulling aan 3:11 over.
Met ‘kennis v/h recht’ wordt gedoeld p kennis van het objectieve recht (rechtsdwaling). Bij
onbekendheid met rechtsregel zal snel worden aangenomen dat de betrokkene die regel toch
behoorde te kennen. Neemt niet weg dat uitzonderingen denkbaar zijn.
3 Rechtshandelingen
28. Begrip rechtshandeling
Rechtshandeling -> handeling die gekenmerkt wordt door het ermee beoogde rechtsgevolg.
Verschillende rechtshandelingen:
1. Eenzijdige rechtshandelingen, tot stand gebracht door 1 persoon.
1.1. Eenzijdig niet-gerichte rechtshandelingen. (maken testament, aanvaarding verwerping
nalatenschap).
Inhoud
2. Inleiding en begripsbepalingen...........................................................................................................4
21.Registergoederen: 3:10..................................................................................................................4
23. Goede trouw: 3:11........................................................................................................................4
3 Rechtshandelingen..............................................................................................................................4
28. Begrip rechtshandeling.................................................................................................................4
29. Begrip ‘partij bij de rechtshandeling’............................................................................................5
30. Inhoud titel 3.2.............................................................................................................................5
32. Totstandkoming gebaseerd op een dubbele grondslag.................................................................5
33. Grondslag I (geopenbaarde wil) Art. 3:33.....................................................................................5
34. Moment waarop rechtshandeling tot stand komt: 3:37...............................................................5
35. Discrepantie tussen wil en verklaring...........................................................................................6
36. Bewijs van discrepantie bij geestelijke stoornis 3:34....................................................................6
37 Grondslag II (opgewekt vertrouwen) 3:35.....................................................................................6
38. Wijze van bescherming bij 3:35....................................................................................................6
38a. ‘Nadeel’ als gezichtspunt bij 3:35............................................................................................6
43. Handelings(on)bekwaamheid: 3:32..............................................................................................7
44. Reikwijdte van de handelingsonbekwaamheid.............................................................................7
45. Gevolgen van handelingsonbekwaamheid...................................................................................7
48. In strijd met wet, goede zeden of openbare orde: Art. 3:40.........................................................7
49. Verrichten in strijd met de wet: Art. 3:40 leden 2 en 3.................................................................8
50. Overige gevallen van strijd met een wettelijk voorschrift.............................................................8
51. Inhoud of strekking in strijd met goede zeden en/of openbare orde 3:40 lid 1............................8
52. Begrip wilsgebrek..........................................................................................................................9
53. Bedreiging: 3:44 lid 2....................................................................................................................9
54. Bedrog 3:44 lid 3...........................................................................................................................9
55. Misbruik van omstandigheden: 3:44 lid 4.....................................................................................9
6. Inleiding goederenrecht....................................................................................................................10
100. Wijzen waarop goederen kunnen worden verkregen: 3:80......................................................10
101. Wettelijke regeling....................................................................................................................10
7. Overdracht van goederen.................................................................................................................11
108. Overdraagbaarheid 3:83...........................................................................................................11
109. Vereisten voor overdracht: 3:84................................................................................................11
112. Goederenrechtelijk effect (‘zakelijke werking’).........................................................................11
, 114. Begrip beschikkingsbevoegdheid..............................................................................................12
116. De leveringshandeling; overzicht..............................................................................................12
117. Vereisten 3:89...........................................................................................................................13
118. De leveringsakte.......................................................................................................................13
119. De inschrijving; 3:18-21............................................................................................................13
120. Negatief stelsel van openbaarheid............................................................................................14
121. Onbetrouwbaarheid van de registers; lijdelijkheid v/d bewaarder...........................................14
122. Verzachting v/h negatieve stelsel..............................................................................................14
124. Het kadaster..............................................................................................................................15
125. Twee situaties...........................................................................................................................15
126. Levering door bezitsverschaffing: 3:90......................................................................................15
127. Relativering v/d levering per constitutum possessorium..........................................................16
9. Derdenbescherming bij verkrijging van goederen............................................................................16
149. Algemeen..................................................................................................................................16
150. Derdenbescherming bij verkrijging van goederen; overzicht....................................................17
151. Vereisten voor bescherming krachtens 3:86.............................................................................17
152. Gevolgen van geslaagd beroep op 3:86....................................................................................17
152a. De uitzonderingsregel van lid 3 (diefstal)................................................................................17
153. Latere verkrijgers en 3:86.........................................................................................................18
155. Beperking v/h beroep op goede-trouw-bescherming 3:87.......................................................18
159. In de openbare register inschrijfbare feiten: 3:17.....................................................................18
10. Verkrijging en verlies door verjaring...............................................................................................19
164. Algemeen, vereisten 3:99.........................................................................................................19
165. Voortzetting van verjaring bij bezitsopvolging: 3:102...............................................................19
166. Verband met extinctieve verjaring: 3:104 eb 3:105..................................................................19
11. Bezit en houderschap.....................................................................................................................20
170. Bezit en houderschap 3:107 en 3:108.......................................................................................20
171. Bezit te goeder trouw: 3:118....................................................................................................20
14. Eigendom........................................................................................................................................20
211. Bevoegdheden v/d eigenaar.....................................................................................................20
212. Rechtsvorderingen v/d eigenaar...............................................................................................21
20. Ontstaan, overgang en tenietgaan van verbintenissen...................................................................21
315. Het ontstaan van verbintenissen: Art. 6:1.................................................................................21
23. Opschorting van de nakoming........................................................................................................22
347. Begrip opschortingsrecht..........................................................................................................22
348. Wettelijke regeling van de opschortingsrechten.......................................................................22
, 349. Vereisten voor opschortingsbevoegdheid: 6:52........................................................................22
27. De onrechtmatige daad..................................................................................................................23
407. Vereisten voor aansprakelijkheid: 6:162 en 6:163....................................................................23
408. Onrechtmatige daad 6:162 lid 2................................................................................................23
29. De obligatoire overeenkomst..........................................................................................................23
452. Inhoud titel 6.5.........................................................................................................................23
453. Begrip overeenkomst................................................................................................................24
457. Groeperingen van overeenkomsten..........................................................................................24
30. Het tot stand komen van overeenkomsten.....................................................................................24
465. Aanbod en aanvaarding: 6:217 lid 1..........................................................................................24
466. Rechtskarakter van het aanbod................................................................................................24
467. Verval van het aanbod..............................................................................................................25
468. Het onherroepelijk aanbod; 6:219............................................................................................25
469. Vrijblijvend aanbod en uitloving; 6:219 lid 2 en 6:220..............................................................25
470. De aanvaarding.........................................................................................................................25
475. Dwaling 6:228...........................................................................................................................26
476. Geval a: Wederpartij gaf inlichting............................................................................................26
477. Geval b: Wederpartij schond mededelingsplicht......................................................................26
478. Geval c: Wederzijdse dwaling...................................................................................................27
479. Dwaling ten aanzien van toekomstige omstandigheden...........................................................27
480. Dwaling voor rekening van de dwalende: 6:228 lid 2................................................................27
481. Rechtsgevolgen van dwaling.....................................................................................................27
31. Rechtsgevolgen van overeenkomsten.............................................................................................28
491. Rechtsgevolgen van de overeenkomst tussen partijen 6:248 lid 1............................................28
492. Uitleg van de overeenkomst.....................................................................................................28
493. Redelijkheid en billijkheid 6:248...............................................................................................29
507. Onvoorziene omstandigheden (‘imprévision’): 6:258...............................................................29
508. Dwingend recht........................................................................................................................29
32. Wederkerige overeenkomsten........................................................................................................30
512. Begrip wederkerige overeenkomst; inhoud afdeling 6.5.5........................................................30
514. Algemeen (Exceptiones)...........................................................................................................30
515. De exceptio non adimpleti contractus: 6:262...........................................................................30
516. De onzekerheidsexceptie 6:263................................................................................................31
, 2. Inleiding en begripsbepalingen
21.Registergoederen: 3:10
Registergoederen = goederen voor de overdracht of vestiging waarvan inschrijving in daartoe
bestemde openbare registers noodzakelijk is. (3:10).
Hieronder worden verstaan:
a. Onroerende zaken, 3:89.
b. Teboekgestelde schepen en luchtvaartuigen, 8:199, 8:790, 8:1306. (roerend maar toch
registergoed).
c. Aandelen in registergoed, 3:96.
d. Beperkte rechten op een registergoed, 3:98.
23. Goede trouw: 3:11
Op verschillende plaatsen BW wordt voor intreden van bepaald rechtsgevolg goede trouw van een
persoon vereist (vb. 3:86 lid 1, 3:88, 3:99 etc.). criterium goede trouw wordt voor al deze en
dergelijke gevallen in 3:11 nader uitgewerkt, in die zin dat wordt aangegeven wanneer iemand niet te
goeder trouw is:
1. Wanneer hij feiten of het recht waarop zijn goede trouw betrekking moet hebben kende.
2. Wanneer hij feiten of het recht weliswaar niet kende, maar hij deze feiten of het recht in de
gegeven omstandigheden wel behoorde te kennen.
2e element berust op gedachte dat van een ieder een zeker onderzoek mag worden gevergd. Zal v/d
omstandigheden afhangen hoe ver dit onderzoek moet gaan. In dit kader o.m. van belang:
- Mate waarin aanleiding voor twijfel bestond.
- Gewicht van de verrichte handeling.
- Eventuele druk waaronder handeling werd verricht.
Onmogelijkheid onderzoek levert niet steeds goede trouw op: degene die goede reden tot twijfel had
kan ook bij onmogelijkheid van onderzoek worden aangemerkt als iemand die de feiten of het recht
behoorde te kennen.
Richtlijnen 3:11 niet alleen van belang voor bepalingen waarin met zoveel worden goede trouw
wordt vereist, maar ook voor artikelen waarin een op het speciale geval toegespitste omschrijving van
de goede trouw wordt gegeven (vb. 3:35, 3:36, 3:86 lid 2, 3:238 lid 2, 3:291 lid 2, 6:34). Deze
bepalingen geven weliswaar nauwkeurig aan waarop de goede trouw betrekking moet hebben, maar
laten de nadere invulling aan 3:11 over.
Met ‘kennis v/h recht’ wordt gedoeld p kennis van het objectieve recht (rechtsdwaling). Bij
onbekendheid met rechtsregel zal snel worden aangenomen dat de betrokkene die regel toch
behoorde te kennen. Neemt niet weg dat uitzonderingen denkbaar zijn.
3 Rechtshandelingen
28. Begrip rechtshandeling
Rechtshandeling -> handeling die gekenmerkt wordt door het ermee beoogde rechtsgevolg.
Verschillende rechtshandelingen:
1. Eenzijdige rechtshandelingen, tot stand gebracht door 1 persoon.
1.1. Eenzijdig niet-gerichte rechtshandelingen. (maken testament, aanvaarding verwerping
nalatenschap).
