Romantisme (begin 19e eeuw)
- Zette zich af tegen: 1. Rationele denken Verlichting
2. strenge regels Classicisme.
- Individu en zijn gevoelens staan centraal = le culte du moi
-> teksten in de vorm van:
- dagboek
- lyrische poëzie
- autobiografische roman
-> bedoeld om te huilen
- Gevoel van melancholie en onvrede = le mal du siècle -> door:
1. mislukte idealen Franse Revolutie (1789)
2. negatieve gevolgen industriële revolutie
-> barre woon- en werkomstandigheden
3. harde bewind Napoleon
- Schrijvers -> misstanden aan de kaak stellen = le roman social
-> vluchten uit het hier en nu naar:
- verleden
- naar de liefde
- naar godsdienst
- exotische landen, bovennatuurlijke verschijnselen (= conte fantastique)
Alphonse de Lamartine -> Le Lac (= la poesie lyrique)
Inhoud gedicht: strofe 1 -> verzoek aan de tijd om stil te staan
2 -> helaas glijdt de tijd weg
3 -> verzoek aan de geliefde om van het moment te genieten
4 -> verzoek aan de natuur om de herinneringen te bewaren
Metaforen uit de natuur: l’aurore va dissiper la nuit = de dagen duren kort ->
kortstondigheid van het bestaan en verglijden van de tijd
De liefde is tragisch want Julie gaat dood
Personificatie van de natuur
Natuur als weerspiegeling van de menselijke emoties
Thema’s: Het doorgaan van de tijd, kortstondigheid bestaan (motto: carpe diem)
Verloren gegane liefde
Verdriet van de mens t.o.v. zijn lot (roept melancholie op)
Rijmschema: gekruist rijm
Metrum: jambe (-v)
Alexandrijn (versvorm van 12 lettergrepen per zin, met een vast metrum (in dit
geval jambe) met in het midden een rust)
Victor Hugo -> Les misérables (= le roman social)
Inhoud gedicht: Fantine, moeder van Cosette, wordt alsmaar armer. Ze verkoopt
haar haar en 2 tanden en wordt prostituee.
Leefomstandigheden en gevoelens Fantine worden uitgebreid beschreven
Vertelinstantie: alwetende verteller
, Schrijver stelt misstanden maatschappij aan de kaak, wekt medelijden en
verontwaardiging op bij de lezer
Gaat over wat moeder voor dochter over heeft, gevoelens moeder -> le culte du
moi
Realisme (2e helft 19e eeuw)
- Reactie op romantisme
- Decrire la réalité
- Onderwerpen: dagelijks leven
- Vertelinstantie: ik-perspectief, personaal perspectief
- Schrijver is niet meer moraliserend, lezer moet zelf oordelen (la narration objective)
- Evolution politique et sociale: middenklasse komt hogerop, maar arme klasse blijft
arm
- Progrès technologique et scientifique
- La littérature de masse -> feuilletons
Honoré de Balzac -> Le Père Goriot (tekst in het NL)
Schrijft serie van ong 100 romans (La Comédie Humaine) met daarin o.a. de
roman Le Père Goriot – in feuilletonvorm
Inhoud: een pension dat de persoonlijkheid van de bewoonster, mevrouw
Vauquer, weerspiegelt
Gustave Flaubert -> Madame Bovary (tekst in het NL)
Inhoud: Emma is getrouwd met Charles Bovary, een saaie dorpsdokter. Ze las
vroeger stuiferromans waarin ze een verkeerd beeld kreeg over de liefde: ze wil
nu een spannende, romantische relatie. Daarom heeft ze allerlei buitenechtelijke
relaties om de perfecte man te vinden. In het tekstfragment heeft ze net een
nieuwe minnaar ontmoet, kijkt ze in de spiegel en wordt helemaal blij.
Ze vind het niet erg dat ze vreemd gaat, ze vind dat ze een betere man verdient.
Vertelinstantie: personaal perspectief
Vertelvorm: Vrije indirecte rede. (niet-moraliserend) Vb: “Nu wachtte haar een
heerlijk leven…”
Le Naturalisme (2e helft 19e eeuw)
- Komt voort uit Réalisme, maar is verhevigde vorm: men wilde hiermee de mens zijn
karakter/natuur beter leren kennen.
- Net als réalisme heel nauwkeurige beschrijvingen
- Schrijver komt op voor de onderklasse -> wil verandering
- Natuur van de mens is bepaald door twee factoren:
o Erfelijkheid
o Milieu
- Zette zich af tegen: 1. Rationele denken Verlichting
2. strenge regels Classicisme.
- Individu en zijn gevoelens staan centraal = le culte du moi
-> teksten in de vorm van:
- dagboek
- lyrische poëzie
- autobiografische roman
-> bedoeld om te huilen
- Gevoel van melancholie en onvrede = le mal du siècle -> door:
1. mislukte idealen Franse Revolutie (1789)
2. negatieve gevolgen industriële revolutie
-> barre woon- en werkomstandigheden
3. harde bewind Napoleon
- Schrijvers -> misstanden aan de kaak stellen = le roman social
-> vluchten uit het hier en nu naar:
- verleden
- naar de liefde
- naar godsdienst
- exotische landen, bovennatuurlijke verschijnselen (= conte fantastique)
Alphonse de Lamartine -> Le Lac (= la poesie lyrique)
Inhoud gedicht: strofe 1 -> verzoek aan de tijd om stil te staan
2 -> helaas glijdt de tijd weg
3 -> verzoek aan de geliefde om van het moment te genieten
4 -> verzoek aan de natuur om de herinneringen te bewaren
Metaforen uit de natuur: l’aurore va dissiper la nuit = de dagen duren kort ->
kortstondigheid van het bestaan en verglijden van de tijd
De liefde is tragisch want Julie gaat dood
Personificatie van de natuur
Natuur als weerspiegeling van de menselijke emoties
Thema’s: Het doorgaan van de tijd, kortstondigheid bestaan (motto: carpe diem)
Verloren gegane liefde
Verdriet van de mens t.o.v. zijn lot (roept melancholie op)
Rijmschema: gekruist rijm
Metrum: jambe (-v)
Alexandrijn (versvorm van 12 lettergrepen per zin, met een vast metrum (in dit
geval jambe) met in het midden een rust)
Victor Hugo -> Les misérables (= le roman social)
Inhoud gedicht: Fantine, moeder van Cosette, wordt alsmaar armer. Ze verkoopt
haar haar en 2 tanden en wordt prostituee.
Leefomstandigheden en gevoelens Fantine worden uitgebreid beschreven
Vertelinstantie: alwetende verteller
, Schrijver stelt misstanden maatschappij aan de kaak, wekt medelijden en
verontwaardiging op bij de lezer
Gaat over wat moeder voor dochter over heeft, gevoelens moeder -> le culte du
moi
Realisme (2e helft 19e eeuw)
- Reactie op romantisme
- Decrire la réalité
- Onderwerpen: dagelijks leven
- Vertelinstantie: ik-perspectief, personaal perspectief
- Schrijver is niet meer moraliserend, lezer moet zelf oordelen (la narration objective)
- Evolution politique et sociale: middenklasse komt hogerop, maar arme klasse blijft
arm
- Progrès technologique et scientifique
- La littérature de masse -> feuilletons
Honoré de Balzac -> Le Père Goriot (tekst in het NL)
Schrijft serie van ong 100 romans (La Comédie Humaine) met daarin o.a. de
roman Le Père Goriot – in feuilletonvorm
Inhoud: een pension dat de persoonlijkheid van de bewoonster, mevrouw
Vauquer, weerspiegelt
Gustave Flaubert -> Madame Bovary (tekst in het NL)
Inhoud: Emma is getrouwd met Charles Bovary, een saaie dorpsdokter. Ze las
vroeger stuiferromans waarin ze een verkeerd beeld kreeg over de liefde: ze wil
nu een spannende, romantische relatie. Daarom heeft ze allerlei buitenechtelijke
relaties om de perfecte man te vinden. In het tekstfragment heeft ze net een
nieuwe minnaar ontmoet, kijkt ze in de spiegel en wordt helemaal blij.
Ze vind het niet erg dat ze vreemd gaat, ze vind dat ze een betere man verdient.
Vertelinstantie: personaal perspectief
Vertelvorm: Vrije indirecte rede. (niet-moraliserend) Vb: “Nu wachtte haar een
heerlijk leven…”
Le Naturalisme (2e helft 19e eeuw)
- Komt voort uit Réalisme, maar is verhevigde vorm: men wilde hiermee de mens zijn
karakter/natuur beter leren kennen.
- Net als réalisme heel nauwkeurige beschrijvingen
- Schrijver komt op voor de onderklasse -> wil verandering
- Natuur van de mens is bepaald door twee factoren:
o Erfelijkheid
o Milieu
