Week 1: intrductieweek
Evidence based Medicine:
De verschillende termen:
• Evidence based medicine
• Evidence based practice
• Evidence based midwifery
Waarom evidence based medicine?
Leveren van kwaliteitsvolle en steeds betere zorg
➔ Is de behandeling bewezen en aantoonbaar zinvol of effectief?
- Helpt handelen te verantwoorden t.o.v. clienten, collega’s, verwijzers, beleidmakers,… (en
jezelf)
Elementen van evidence based practice:
• Het huidige beschikbare bewijs
• De kennis en ervaring van de zorgverlener
• De waarde(n) en voorkeur van de individuele client
Definitie evidence based practice:
Het bewuste, expliciete en oordeelkundige gebruik van het huidige beste bewijs bij het helpen van individuele
patiënten bij het nemen van beslissingen over hun zorg in het licht van hun persoonlijke waarden en overtuigingen.
Zorgverleners die de beste en meeste recente onderzoeksresultaten gebruiken om beslissingen te nemen over de
zorg van de patiënten, hierbij houden ze rekening met de persoonlijke waarden en overtuigingen.
Neemt de beslissing over de zorg!
De vijfstappenmethode van EBP:
1. Vertaling v.h. klinische probleem naar een zoekbare en beantwoorde vraag.
➔ Wat is het probleem? (Denk aan picost)
- P: patient/probleem: wie, waar, setting?
- I: interventie: type interventie?
- C: controle/comparison: in vergelijking met?
- O: outcome: welke uitkomst beoog ik?
2. Efficient zoeken naar het beste bewijs.
➔ Gebruik maken van betrouwbare bronnen: wetenschappelijke literatuur (databanken), boeken,
congres/symposia
3. Het kritisch beoordelen van het gevonden bewijs, op basis van methodologische kwaliteit en
toepasbaarheid in de praktijk. (Betrouwbaarheid en validiteit van literatuur, level of evidence,
taal/recent/beschikbaar).
➔ Is het toepasbaar? Is het de juiste manier op stand gekomen?
4. Een besluit nemen op basis van het beschikbare bewijsmateriaal.
➔ Geïnformeerde keuze (met de klant niet over de klant)
5. Regelmatige evaluatie van de kwaliteit van dit proces. (zelfreflectie)
Deze stappen hoeven niet bij elke medische beslissing doorgelopen worden!
Onze zorg worden verwerkt in:
• Richtlijn
-Geven systematisch ontwikkelde aanbevelingen om zorgverleners en patiënten te helpen bij beslissingen over
passende zorg in specifieke situaties
-Bevatten overzicht van beschikbare wetenschappelijke onderzoek naar bepaald onderwerp en beschrijven de
meest gebruikte methoden voor diagnostiek en behandeling
-Worden landelijk ontwikkeld
-Geen voorschriften, wel richtlijnen
-Bij goede argumentatie en documentatie kan hiervan afgeweken worden
• Protocol
-Gebaseerd op richtlijnen
-Geven aan hoe te handelen in specifieke situaties
-Specifiek gericht op instelling waarvoor ze bedoeld zijn
-Worden vaak door instelling zelf ontwikkeld of aangepast
-Vrijheid van handelen binnen protocol is beperkt
• Standaard
,Week 1: intrductieweek
-Beschrijven hoe de manier waarop handeling moeten worden uitgevoerd
-Afspraak tussen verschillende zorgverleners om handeling op bepaalde manier uit te voeren
-Kunnen met ‘evidence’ worden onderbouwd, maar is niet altijd het geval
• Standpunt
-Geeft een voorlopig advies over zorgverlening waar nog onvoldoende wetenschappelijke onderbouwing voor
bestaat
-Vaak door actuele ontwikkeling in zorg
-Vaak het resultaat van meerdere discussies tussen zorgverleners onderling om tot consensus te komen
Risico evidence based practice:
Niet elke client heeft dezelfde ‘wensen’, wat voor de ene werkt, werkt niet voor de ander.
Bewezen zorg is niet altijd de goede zorg, overleg met de cliënt en houd rekening met de context!
Je moet altijd een kritische blik hebben!
Ademhalingsstelsel
Anatomie en fysiologie:
Basisbegrippen A&F:
Fysiologische aanpassingen tijdens de zwangerschap:
Fysiologische verandering is geen pathologie (zorgt voor balans)
We hebben veel veranderingen in ons lichaam.
Doel: ondersteuning en basale stofwisseling -> groei van het kind (foetus)
Fysiologische zwangerschapsverschijnselen
Anatomische positie: basis/vertrekpunt om te refereren naar locatie van anatomische structuren in het lichaam.
Anatomie referenties omtrent richting:
Onthoud ook
‘Proximaal’
= dichtbij gelegen
‘Distaal’
= verder van het centrum
Vb. Phalanges of (vinger)kootjes
-Superior/inferior (“boven” / “onder”)
-Ventraal/dorsaal (“buikzijde”/ “rugzijde”)
-Anterior/posterior (“voor”/”achter”)
-Craniaal/caudaal ( “het hoofd, cranium”/ “de stuit, os coccygis”)
-Proximaal/distaal (dicht bij het aanhechtingspunt/ weg van het aanhechtingspunt)
-Lateraal/mediaal (weg van de lengteas/ richting de lengteas)
-Dexter/Sinister (rechts/links)
Voorbeelden:
-De hiel ligt bij de voet dorsaal, de tenen ventraal
-Femoralis anterior= de voorzijde van het dijbeen, tegenover de Femoralis posterior= achterzijde van het dijbeen
-Vena cava inferior- vena cava superior
De vertex positive is de meest voorkomende liggen van een baby bij de bevalling. De andere posities komen veel
minder vaak voor.
, Week 1: intrductieweek
Anatomische vlakken van doorsnede: Latijnse benamingen
• Frontaal 1. Cranium
• Transversaal 2. Maxilla
3. Mandibula
• Sagittaal
4. Cervicale vertebrae
Skelet:
5. Clavicula
6. Sternum
7. Scapula
8. Humerus
9. Costae
10. Thoracale vertebrae
11. Lumbale vertebrae
12. Os Coxae / pelvis
13. Os Sacrum
14. Os coccygis / coccyx
15. Ischium
16. Os Pubis
17. Radius
18. Ulna
19. Carpalen, metacarpalen en phalanges
20. Femur
21. Patella
22. Fibula
23. Tibia
24. Tarsalen, metatarsalen, Phalanges
Schedel:
Os ethmoidale = zeefbeen
Os sphenoidale = wiggebeen
Os zygomaticum = jukbeen
Os lacrimale = traanbeen
Ademhalingsstelsel
Weg van de lucht:
De lucht komt binnen via de neus en keelholte en gaat dan via de luchtpijp naar de kleine bronchien en alveoli waar
de gasuitwisseling plaatsvindt.
Luchtpijp (trachea) -> gaat vertakken in de bronchiën, waaruit nog kleinere vertakkingen uitkomen
spreken we van secundaire en tertiaire bronchiën. Strottenhoofd is start van de trachea. Deze beschermd ook onze
structuren die hier zitten om ervoor te zorgen dat we niks beschadigen. Bronchiën komen uiteindelijk bij de
longblaasjes (alveoli). Al die vertakkingen samen vormen 1 long.
Functies van het ademhalingstelsel
1. Gasuitwisseling tussen de lucht en bloed
2. Verplaatsen van lucht van en naar het gaswisselingsoppervlak
3. Bescherming tegen uitdroging en T°, verdediging tegen ziekteverwekkers
4. Vorming geluid
5. Ruiken: doorgeven reukprikkels CZS
Opbouw neus
Neusgaten(nares) -> neusholte
Maxilla: bovenkaak
Vestibulum nasi: slijmvliezen van de
binnenkant
Sinus: holte die in contact staat met de
buitenwereld
Evidence based Medicine:
De verschillende termen:
• Evidence based medicine
• Evidence based practice
• Evidence based midwifery
Waarom evidence based medicine?
Leveren van kwaliteitsvolle en steeds betere zorg
➔ Is de behandeling bewezen en aantoonbaar zinvol of effectief?
- Helpt handelen te verantwoorden t.o.v. clienten, collega’s, verwijzers, beleidmakers,… (en
jezelf)
Elementen van evidence based practice:
• Het huidige beschikbare bewijs
• De kennis en ervaring van de zorgverlener
• De waarde(n) en voorkeur van de individuele client
Definitie evidence based practice:
Het bewuste, expliciete en oordeelkundige gebruik van het huidige beste bewijs bij het helpen van individuele
patiënten bij het nemen van beslissingen over hun zorg in het licht van hun persoonlijke waarden en overtuigingen.
Zorgverleners die de beste en meeste recente onderzoeksresultaten gebruiken om beslissingen te nemen over de
zorg van de patiënten, hierbij houden ze rekening met de persoonlijke waarden en overtuigingen.
Neemt de beslissing over de zorg!
De vijfstappenmethode van EBP:
1. Vertaling v.h. klinische probleem naar een zoekbare en beantwoorde vraag.
➔ Wat is het probleem? (Denk aan picost)
- P: patient/probleem: wie, waar, setting?
- I: interventie: type interventie?
- C: controle/comparison: in vergelijking met?
- O: outcome: welke uitkomst beoog ik?
2. Efficient zoeken naar het beste bewijs.
➔ Gebruik maken van betrouwbare bronnen: wetenschappelijke literatuur (databanken), boeken,
congres/symposia
3. Het kritisch beoordelen van het gevonden bewijs, op basis van methodologische kwaliteit en
toepasbaarheid in de praktijk. (Betrouwbaarheid en validiteit van literatuur, level of evidence,
taal/recent/beschikbaar).
➔ Is het toepasbaar? Is het de juiste manier op stand gekomen?
4. Een besluit nemen op basis van het beschikbare bewijsmateriaal.
➔ Geïnformeerde keuze (met de klant niet over de klant)
5. Regelmatige evaluatie van de kwaliteit van dit proces. (zelfreflectie)
Deze stappen hoeven niet bij elke medische beslissing doorgelopen worden!
Onze zorg worden verwerkt in:
• Richtlijn
-Geven systematisch ontwikkelde aanbevelingen om zorgverleners en patiënten te helpen bij beslissingen over
passende zorg in specifieke situaties
-Bevatten overzicht van beschikbare wetenschappelijke onderzoek naar bepaald onderwerp en beschrijven de
meest gebruikte methoden voor diagnostiek en behandeling
-Worden landelijk ontwikkeld
-Geen voorschriften, wel richtlijnen
-Bij goede argumentatie en documentatie kan hiervan afgeweken worden
• Protocol
-Gebaseerd op richtlijnen
-Geven aan hoe te handelen in specifieke situaties
-Specifiek gericht op instelling waarvoor ze bedoeld zijn
-Worden vaak door instelling zelf ontwikkeld of aangepast
-Vrijheid van handelen binnen protocol is beperkt
• Standaard
,Week 1: intrductieweek
-Beschrijven hoe de manier waarop handeling moeten worden uitgevoerd
-Afspraak tussen verschillende zorgverleners om handeling op bepaalde manier uit te voeren
-Kunnen met ‘evidence’ worden onderbouwd, maar is niet altijd het geval
• Standpunt
-Geeft een voorlopig advies over zorgverlening waar nog onvoldoende wetenschappelijke onderbouwing voor
bestaat
-Vaak door actuele ontwikkeling in zorg
-Vaak het resultaat van meerdere discussies tussen zorgverleners onderling om tot consensus te komen
Risico evidence based practice:
Niet elke client heeft dezelfde ‘wensen’, wat voor de ene werkt, werkt niet voor de ander.
Bewezen zorg is niet altijd de goede zorg, overleg met de cliënt en houd rekening met de context!
Je moet altijd een kritische blik hebben!
Ademhalingsstelsel
Anatomie en fysiologie:
Basisbegrippen A&F:
Fysiologische aanpassingen tijdens de zwangerschap:
Fysiologische verandering is geen pathologie (zorgt voor balans)
We hebben veel veranderingen in ons lichaam.
Doel: ondersteuning en basale stofwisseling -> groei van het kind (foetus)
Fysiologische zwangerschapsverschijnselen
Anatomische positie: basis/vertrekpunt om te refereren naar locatie van anatomische structuren in het lichaam.
Anatomie referenties omtrent richting:
Onthoud ook
‘Proximaal’
= dichtbij gelegen
‘Distaal’
= verder van het centrum
Vb. Phalanges of (vinger)kootjes
-Superior/inferior (“boven” / “onder”)
-Ventraal/dorsaal (“buikzijde”/ “rugzijde”)
-Anterior/posterior (“voor”/”achter”)
-Craniaal/caudaal ( “het hoofd, cranium”/ “de stuit, os coccygis”)
-Proximaal/distaal (dicht bij het aanhechtingspunt/ weg van het aanhechtingspunt)
-Lateraal/mediaal (weg van de lengteas/ richting de lengteas)
-Dexter/Sinister (rechts/links)
Voorbeelden:
-De hiel ligt bij de voet dorsaal, de tenen ventraal
-Femoralis anterior= de voorzijde van het dijbeen, tegenover de Femoralis posterior= achterzijde van het dijbeen
-Vena cava inferior- vena cava superior
De vertex positive is de meest voorkomende liggen van een baby bij de bevalling. De andere posities komen veel
minder vaak voor.
, Week 1: intrductieweek
Anatomische vlakken van doorsnede: Latijnse benamingen
• Frontaal 1. Cranium
• Transversaal 2. Maxilla
3. Mandibula
• Sagittaal
4. Cervicale vertebrae
Skelet:
5. Clavicula
6. Sternum
7. Scapula
8. Humerus
9. Costae
10. Thoracale vertebrae
11. Lumbale vertebrae
12. Os Coxae / pelvis
13. Os Sacrum
14. Os coccygis / coccyx
15. Ischium
16. Os Pubis
17. Radius
18. Ulna
19. Carpalen, metacarpalen en phalanges
20. Femur
21. Patella
22. Fibula
23. Tibia
24. Tarsalen, metatarsalen, Phalanges
Schedel:
Os ethmoidale = zeefbeen
Os sphenoidale = wiggebeen
Os zygomaticum = jukbeen
Os lacrimale = traanbeen
Ademhalingsstelsel
Weg van de lucht:
De lucht komt binnen via de neus en keelholte en gaat dan via de luchtpijp naar de kleine bronchien en alveoli waar
de gasuitwisseling plaatsvindt.
Luchtpijp (trachea) -> gaat vertakken in de bronchiën, waaruit nog kleinere vertakkingen uitkomen
spreken we van secundaire en tertiaire bronchiën. Strottenhoofd is start van de trachea. Deze beschermd ook onze
structuren die hier zitten om ervoor te zorgen dat we niks beschadigen. Bronchiën komen uiteindelijk bij de
longblaasjes (alveoli). Al die vertakkingen samen vormen 1 long.
Functies van het ademhalingstelsel
1. Gasuitwisseling tussen de lucht en bloed
2. Verplaatsen van lucht van en naar het gaswisselingsoppervlak
3. Bescherming tegen uitdroging en T°, verdediging tegen ziekteverwekkers
4. Vorming geluid
5. Ruiken: doorgeven reukprikkels CZS
Opbouw neus
Neusgaten(nares) -> neusholte
Maxilla: bovenkaak
Vestibulum nasi: slijmvliezen van de
binnenkant
Sinus: holte die in contact staat met de
buitenwereld
