Samenvatting uitwerkingen leerdoelen empirical legal studies nabespreking 2

LEERDOELEN NBS 2 EMPIRICAL LEGAL STUDIES

1. Welke redenen hebben burgers om al dan niet naar de rechter te stappen?

Mein & de Meere, 2018

Aspecten om niet naar de rechter te gaan:
 Verwachtingen over de opbrengst
 Kosten, tijd en moeite in verhouding tot onzekerheid over de uitkomst van en
onbekendheid met de procedure
 Zelfredzaamheid en beschikbare hulpbronnen
 Beeld en verwachtingen van de Rechtspraak
 Ervaringen met de Rechtspraak
 Suggesties van betrokkenen om de ervaren belemmeringen weg te nemen

Drie profielen van rechtzoekenden:

1. de rechtvaardigheidzoeker

De rechtvaardigheidzoeker zit met een acuut juridisch probleem; hij dreigt bijvoorbeeld zijn
baan te verliezen. Voor zijn gevoel is hem groot onrecht gedaan en hij zoekt daarom
bescherming bij de rechter. Hij heeft er veel tijd en moeite voor over en de inzet en
verwachtingen zijn hoog.

 Verwachtingen over de opbrengst
Er zijn hoge verwachtingen van de rechter, niet primair om geld maar vooral om
rechtvaardigheid
 Kosten, tijd en moeite, onzekerheid en onbekendheid met de procedure
Kosten en moeite vormen geen hoge drempel, het gaat immers om een principiële
zaak
 Zelfredzaamheid en beschikbare hulpbronnen
Tamelijk zelfredzaam en weet tijdig de nodige hulpbronnen aan te boren. Echter,
vanwege het principiële karakter van de zaak laat hij zich minder gelegen liggen aan
het ingewonnen advies.
 Beeld en verwachtingen van de Rechtspraak
Hooggespannen verwachtingen, de rechter moet volgends hen bescherming bieden
en onrecht herstellen.
 Ervaringen met de Rechtspraak
Rechtszitting kan weleens tegenvallen, de rechter maakt immers zo zijn eigren
afweging.

, 2. de rechtzoeker

De rechtzoeker wil gewoon een oplossing voor zijn juridische probleem, hij benadert dit
probleem zakelijk en tamelijk nuchter. Hij beziet de gang naar de rechter vooral
instrumenteel.
 Verwachtingen over de opbrengst
Onderzoekt opties en weegt deze tamelijk nuchter af. De rechter wordt instrumenteel
benaderd en moet vooral een knoop doorhakken zodat partijen hun weg kunnen
vervolgen.
 Kosten, tijd en moeite, onzekerheid en onbekendheid met de procedure
De rechtzoekende is redelijk calculerend en maakt een realistische kostenafweging
van tevoren.
 Zelfredzaamheid en beschikbare hulpbronnen
Redelijk zelfredzaam, weet op tijd hulpbronnen aan te boren en houdt ook greep op
de zaak. Wint advies in en bepaalt mede op basis daarvan zijn strategie, hij is hiervoor
doorgaans ook verzekerd.
 Beeld en verwachtingen van de Rechtspraak
Kritische consument, in het kader van de instrumentele benadering verwacht hij
snelle service op basis van de voorgelegde casus. Aan de andere kant vormt de
onvoorspelbaarheid van de procedure een onzekere factor.
 Ervaringen met de Rechtspraak
Dubbel: Enerzijds enthousiast over het feit dat de rechter blijk gaf zich in de zaak te
hebben verdiept en alle partijen de ruimte gaf. Anderzijds blijkt de rechtsgang niet
altijd een oplossing.

3. de ontgoochelde

De ontgoochelde zit met zijn juridisch probleem in zijn maag, hij weet niet goed hoe hij het
moet aanpakken. Dit type ziet op tegen het gedoe dat een gang naar de rechter met zich
meebrengt. Deze persoon laat zich sterk leiden door (negatief) advies, dit leidt ook vaak toch
een gevoel van onmacht en frustratie.
 Verwachtingen over de opbrengst
Ziet weinig heil in een gang naar de rechter. Hij ziet geen uitweg en blijft zitten met
zijn juridische probleem.
 Kosten, tijd en moeite, onzekerheid en onbekendheid met de procedure
De ontgoochelde benadrukt de kosten en moeite, het inschakelen van advocaat of
een gang naar de rechter lijkt nagenoeg onbegonnen werk. Daarnaast ziet hij er
tegenop om de strijd aan te gaan met een ogenschijnlijk machtige tegenpartij.
 Zelfredzaamheid en beschikbare hulpbronnen
Minder zelfredzaam en weet moeilijker hulpbronnen aan te boren. Hij begrijpt de
hele rechtsgang niet goed en ziet vaak op tegen de wederpartij. Het legt zijn lot dan
ook vaak maar in de handen van de rechtshulpverlener.
 Beeld en verwachtingen van de Rechtspraak
Hij heeft geen idee hoe de rechtszitting zal verlopen en hoe de rechter zich zal
opstellen. Hij weet eigenlijk niet eens wat hij kan en mag verwachten.
 Ervaringen met de Rechtspraak
Deze groep heeft geen idee wat te verwachten en hoe zich voor te bereiden.