METHODISCHE BESCHRIJVING ZIEKTEBEELD (MBZ)
Aandoening: Decubitus
Oorzaak
Beschrijf de normale fysiologie en wat er bij deze aandoening hierin mis gaat.
Decubitus is een gelokaliseerde beschadiging van de huid en/of het onderliggende weefsel als gevolg van druk of druk in samenhang met
schuifkracht. Deze ontstaat meestal ter hoogte van een botuitsteeksel waar druk en schuifkrachten zich bij zitten of liggen het sterkst doen
gelden: stuit, hiel, malleolus, tuber ischiadicum en trochanter major. Decubitus wordt afhankelijk van de diepte van de beschadiging ingedeeld
in vier categorieën:
1. Niet-wegdrukbare roodheid bij intacte huid. Er kan eveneens sprake zijn van warmte, oedeem, verharding en pijn.
2. Verlies van een deel van de huidlaag (excoriatie) of blaar.
3. Verlies van de volledige huidlaag. Subcutaan vet kan zichtbaar zijn, maar bot, pezen en spieren liggen niet bloot. Er kan wondbeslag
aanwezig zijn.
4. Verlies van een volledige weefsel-laag en bot, pees of spier zichtbaar. Vaak is er ook sprake van ondermijning of ondertunneling van
intacte huid.
Centraal in de pathofysiologie van decubitus staat weefseldegeneratie door ischemie ten gevolge van occlusie van bloedvaten door
vervorming van weefsel door druk en schuifkrachten. Hoge drukbelasting die kan voorkomen bij rechtop zitten in een stoel kan in korte tijd tot
weefselschade lijden. Bij geringere belasting neemt de kans op schade toe met de duur van de belasting. Schuifkrachten ontstaan vooral bij
een halfzittende houding van patiënt in bed of stoel. Het skelet met de diepe fascie glijdt hierbij door de zwaartekracht naar onderen terwijl
de huid niet in gelijke mate mee-glijdt. Deze verschuiving leidt tot uitrekken, afknikken en eventueel afscheuren van de perforerende vaten in
de subcutane weefsels.
Decubitus kan op elke leeftijd voorkomen, maar komt voornamelijk voor bij patiënten van 65 jaar en ouder. De Continue Morbiditeits
Registratie Nijmegen meldt een betrekkelijk stabiele incidentie van decubitus van 1,9 per 1000 mannen en 2,7 per 1000 vrouwen. Stuit en hiel
zijn de meest voorkomende lokalisaties van decubitus.
Niet-wegdrukbare roodheid bij intacte huid is het eerste teken van decubitus (categorie I decubitus). Bij personen met een donkere huid is dit
moeilijker te onderkennen, waardoor preventieve maatregelen niet of te laat worden ingezet. Dit verklaart waarom categorie 2 tot 4
decubitus bij personen met een donkere huid relatief vaker voorkomen.
Symptomen
Beschrijf vanuit je fysiologische kennis de gevolgen van deze aandoening in het lichaam. Geef dus niet alleen een rijtje symptomen, maar geef
ook een bondige verklaring van de symptomen.
- Categorie 1: Niet-wegdrukbare roodheid bij intacte huid. Er kan eveneens sprake zijn van warmte, oedeem, verharding en pijn.
- Categorie 2: oppervlakkige wond (beschadiging), beperkt tot opperhuid en lederhuid. Bijvoorbeeld een blaar of een schaafwond,
Aandoening: Decubitus
Oorzaak
Beschrijf de normale fysiologie en wat er bij deze aandoening hierin mis gaat.
Decubitus is een gelokaliseerde beschadiging van de huid en/of het onderliggende weefsel als gevolg van druk of druk in samenhang met
schuifkracht. Deze ontstaat meestal ter hoogte van een botuitsteeksel waar druk en schuifkrachten zich bij zitten of liggen het sterkst doen
gelden: stuit, hiel, malleolus, tuber ischiadicum en trochanter major. Decubitus wordt afhankelijk van de diepte van de beschadiging ingedeeld
in vier categorieën:
1. Niet-wegdrukbare roodheid bij intacte huid. Er kan eveneens sprake zijn van warmte, oedeem, verharding en pijn.
2. Verlies van een deel van de huidlaag (excoriatie) of blaar.
3. Verlies van de volledige huidlaag. Subcutaan vet kan zichtbaar zijn, maar bot, pezen en spieren liggen niet bloot. Er kan wondbeslag
aanwezig zijn.
4. Verlies van een volledige weefsel-laag en bot, pees of spier zichtbaar. Vaak is er ook sprake van ondermijning of ondertunneling van
intacte huid.
Centraal in de pathofysiologie van decubitus staat weefseldegeneratie door ischemie ten gevolge van occlusie van bloedvaten door
vervorming van weefsel door druk en schuifkrachten. Hoge drukbelasting die kan voorkomen bij rechtop zitten in een stoel kan in korte tijd tot
weefselschade lijden. Bij geringere belasting neemt de kans op schade toe met de duur van de belasting. Schuifkrachten ontstaan vooral bij
een halfzittende houding van patiënt in bed of stoel. Het skelet met de diepe fascie glijdt hierbij door de zwaartekracht naar onderen terwijl
de huid niet in gelijke mate mee-glijdt. Deze verschuiving leidt tot uitrekken, afknikken en eventueel afscheuren van de perforerende vaten in
de subcutane weefsels.
Decubitus kan op elke leeftijd voorkomen, maar komt voornamelijk voor bij patiënten van 65 jaar en ouder. De Continue Morbiditeits
Registratie Nijmegen meldt een betrekkelijk stabiele incidentie van decubitus van 1,9 per 1000 mannen en 2,7 per 1000 vrouwen. Stuit en hiel
zijn de meest voorkomende lokalisaties van decubitus.
Niet-wegdrukbare roodheid bij intacte huid is het eerste teken van decubitus (categorie I decubitus). Bij personen met een donkere huid is dit
moeilijker te onderkennen, waardoor preventieve maatregelen niet of te laat worden ingezet. Dit verklaart waarom categorie 2 tot 4
decubitus bij personen met een donkere huid relatief vaker voorkomen.
Symptomen
Beschrijf vanuit je fysiologische kennis de gevolgen van deze aandoening in het lichaam. Geef dus niet alleen een rijtje symptomen, maar geef
ook een bondige verklaring van de symptomen.
- Categorie 1: Niet-wegdrukbare roodheid bij intacte huid. Er kan eveneens sprake zijn van warmte, oedeem, verharding en pijn.
- Categorie 2: oppervlakkige wond (beschadiging), beperkt tot opperhuid en lederhuid. Bijvoorbeeld een blaar of een schaafwond,
