Natuur & Techniek
Toelatingstoets – Samenvatting
Shannon Nouwen
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Biologische eenheid ...........................................................................................................3
2.1 Organisatieniveau cel ....................................................................................................................3
2.2 Organisatieniveau orgaan en orgaanstelsel ..................................................................................4
2.3 Organisatieniveau organisme ........................................................................................................5
2.4 Organisatieniveau ecosysteem ......................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Instandhouding ..................................................................................................................7
3.1 Planten staan aan de basis ............................................................................................................7
3.2 Stofwisseling bij dieren ..................................................................................................................8
3.3 Voeding ..........................................................................................................................................9
3.4 Beweging ......................................................................................................................................10
3.5 Afweersysteem ............................................................................................................................10
3.6 Instandhouding van ecosystemen ...............................................................................................11
Hoofdstuk 4: Gedrag en interactie ........................................................................................................11
4.1 Zintuigen ......................................................................................................................................11
4.2 Reactie .........................................................................................................................................12
4.3 Hormonen ....................................................................................................................................12
4.4 Gedrag..........................................................................................................................................13
4.5 Vorm en functie / 4.6 Adaptie .....................................................................................................13
4.7 Samenwerking .............................................................................................................................13
4.8 Aanpassingen ...............................................................................................................................13
Hoofdstuk 5: Voortplanting ...................................................................................................................14
5.1 Voortplanting algemeen ..............................................................................................................14
5.2 Voortplanting planten..................................................................................................................14
5.3 Voortplanting schimmels .............................................................................................................15
5.4 Voortplanting dieren ...................................................................................................................15
5.6 Voortplanting mens .....................................................................................................................16
5.7 Erfelijkheid en genen. ..................................................................................................................16
Hoofdstuk 6: Groei en ontwikkeling ......................................................................................................17
6.1 Van embryo naar volwassene ......................................................................................................17
6.2 Groei en ontwikkeling bij planten................................................................................................17
6.3 Levenscyclus en metamorfose.....................................................................................................18
6.4 Zorg voor eieren en jongen .........................................................................................................18
, 6.5 Biodiversiteit en evolutie .............................................................................................................18
Hoofdstuk 7: Hemellichamen ................................................................................................................18
7.1 Ons zonnestelsel ..........................................................................................................................18
7.2 Tijd en seizoenen .........................................................................................................................19
7.3 Eb en vloed, zons- en maansverduistering ..................................................................................19
Hoofdstuk 8: Natuurkundige verschijnselen .........................................................................................19
8.1 Stoffen om ons heen ....................................................................................................................19
8.2 Geluid en licht ..............................................................................................................................21
8.3 Elektriciteit en magnetisme .........................................................................................................22
8.4 Krachten .......................................................................................................................................22
Hoofdstuk 9: Technisch inzicht ..............................................................................................................23
9.1 Techniekdomeinen ......................................................................................................................23
9.2 Constructies en krachten .............................................................................................................23
9.3 Bewegings- en overbrengingsprincipes .......................................................................................23
9.4 Energieomzetting .........................................................................................................................24
Hoofdstuk 10: Weersverwachting .........................................................................................................24
9.1 De invloed van het weer ..............................................................................................................24
9.2 Weer en temperatuur ..................................................................................................................24
9.3 Bewolking .....................................................................................................................................24
9.4 Neerslag .......................................................................................................................................25
9.5 Luchtdruk en wind .......................................................................................................................25
Hoofdstuk 1: Biologische eenheid
De biologische eenheid is opgebouwd in een bepaalde volgorde, van eenheden die van klein naar
groot gezet zijn. De kleinste eenheid is een cel. Hierna komt een orgaan. Daarna een organenstelsel.
Dan heb je een organisme. Als laatste leven deze organismen in een ecosysteem.
Cellen -> organen -> orgaanstelsels -> organismen -> ecosysteem
2.1 Organisatieniveau cel
Alle organismen zijn opgebouwd uit cellen. Cellen zijn eigenlijk levende bouwstenen. De kleinste
organismen, zoals bacteriën en ééncelligen, bestaan uit maar 1 cel. Grote organismen, zoals mensen
of dieren, bestaan uit miljarden cellen. Een cel groeit en deelt. Cellen hebben voedsel nodig en
scheiden ook afval af. Cellen hebben ook kleine organen in zich zitten, allemaal met een eigen
functie. Dit noemen we organellen.
Plantencellen en dierlijke cellen bevatten zeer veel verschillende organellen. Bacteriën hebben geen
andere organellen dan een celmembraan en een celwand. De celmembraan is een scheiding tussen
Toelatingstoets – Samenvatting
Shannon Nouwen
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Biologische eenheid ...........................................................................................................3
2.1 Organisatieniveau cel ....................................................................................................................3
2.2 Organisatieniveau orgaan en orgaanstelsel ..................................................................................4
2.3 Organisatieniveau organisme ........................................................................................................5
2.4 Organisatieniveau ecosysteem ......................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Instandhouding ..................................................................................................................7
3.1 Planten staan aan de basis ............................................................................................................7
3.2 Stofwisseling bij dieren ..................................................................................................................8
3.3 Voeding ..........................................................................................................................................9
3.4 Beweging ......................................................................................................................................10
3.5 Afweersysteem ............................................................................................................................10
3.6 Instandhouding van ecosystemen ...............................................................................................11
Hoofdstuk 4: Gedrag en interactie ........................................................................................................11
4.1 Zintuigen ......................................................................................................................................11
4.2 Reactie .........................................................................................................................................12
4.3 Hormonen ....................................................................................................................................12
4.4 Gedrag..........................................................................................................................................13
4.5 Vorm en functie / 4.6 Adaptie .....................................................................................................13
4.7 Samenwerking .............................................................................................................................13
4.8 Aanpassingen ...............................................................................................................................13
Hoofdstuk 5: Voortplanting ...................................................................................................................14
5.1 Voortplanting algemeen ..............................................................................................................14
5.2 Voortplanting planten..................................................................................................................14
5.3 Voortplanting schimmels .............................................................................................................15
5.4 Voortplanting dieren ...................................................................................................................15
5.6 Voortplanting mens .....................................................................................................................16
5.7 Erfelijkheid en genen. ..................................................................................................................16
Hoofdstuk 6: Groei en ontwikkeling ......................................................................................................17
6.1 Van embryo naar volwassene ......................................................................................................17
6.2 Groei en ontwikkeling bij planten................................................................................................17
6.3 Levenscyclus en metamorfose.....................................................................................................18
6.4 Zorg voor eieren en jongen .........................................................................................................18
, 6.5 Biodiversiteit en evolutie .............................................................................................................18
Hoofdstuk 7: Hemellichamen ................................................................................................................18
7.1 Ons zonnestelsel ..........................................................................................................................18
7.2 Tijd en seizoenen .........................................................................................................................19
7.3 Eb en vloed, zons- en maansverduistering ..................................................................................19
Hoofdstuk 8: Natuurkundige verschijnselen .........................................................................................19
8.1 Stoffen om ons heen ....................................................................................................................19
8.2 Geluid en licht ..............................................................................................................................21
8.3 Elektriciteit en magnetisme .........................................................................................................22
8.4 Krachten .......................................................................................................................................22
Hoofdstuk 9: Technisch inzicht ..............................................................................................................23
9.1 Techniekdomeinen ......................................................................................................................23
9.2 Constructies en krachten .............................................................................................................23
9.3 Bewegings- en overbrengingsprincipes .......................................................................................23
9.4 Energieomzetting .........................................................................................................................24
Hoofdstuk 10: Weersverwachting .........................................................................................................24
9.1 De invloed van het weer ..............................................................................................................24
9.2 Weer en temperatuur ..................................................................................................................24
9.3 Bewolking .....................................................................................................................................24
9.4 Neerslag .......................................................................................................................................25
9.5 Luchtdruk en wind .......................................................................................................................25
Hoofdstuk 1: Biologische eenheid
De biologische eenheid is opgebouwd in een bepaalde volgorde, van eenheden die van klein naar
groot gezet zijn. De kleinste eenheid is een cel. Hierna komt een orgaan. Daarna een organenstelsel.
Dan heb je een organisme. Als laatste leven deze organismen in een ecosysteem.
Cellen -> organen -> orgaanstelsels -> organismen -> ecosysteem
2.1 Organisatieniveau cel
Alle organismen zijn opgebouwd uit cellen. Cellen zijn eigenlijk levende bouwstenen. De kleinste
organismen, zoals bacteriën en ééncelligen, bestaan uit maar 1 cel. Grote organismen, zoals mensen
of dieren, bestaan uit miljarden cellen. Een cel groeit en deelt. Cellen hebben voedsel nodig en
scheiden ook afval af. Cellen hebben ook kleine organen in zich zitten, allemaal met een eigen
functie. Dit noemen we organellen.
Plantencellen en dierlijke cellen bevatten zeer veel verschillende organellen. Bacteriën hebben geen
andere organellen dan een celmembraan en een celwand. De celmembraan is een scheiding tussen
