Economie Integraal H7.1 Het gevangendilemma
Belastingontwijking is legaal, belastingontduiking niet. Bij het tweede proberen ze gebruikt te maken
van overheidsvoorzieningen zonder bij te betalen. Speltheorie helpt je met het analyseren van
conflicten tussen eigen- en collectief belang. Je kan het uitwerken in een beslisboom of pay-
offmatrix. Overleg is niet mogelijk! = imperfecte informatie.
- Prisoners dillema= keuze situatie waar met rationeel handelen geen optimale situatie
uitkomt.
- Nash evenwicht = geen van beide kan situatie verbeteren ongeacht ander.
- Dominante strategie = levert beste resultaat ongeacht de ander.
- Pareto-optimum =situatie waarin geen van beide vooruit kan gaan ten koste van de ander.
Als er geen dominante strateigei is, is er een meervoudig evenwicht.
Economie Integraal H7.2 Langetermijn relaties
De keus tussen eigenbalang en samenwerken hangt af van de manier hoe iemand in de wereld staat.
Coöperatie komt door zelfbinding, reputatie bescherming en sociale normen.
- Zelfbinding: partij kiest zo zodat de ander het ook goed heeft. Niet de dominante strategie.
- Reputatie bescherming: reputatie hoog houden dus geen gekke dingen doen. Belangrijk bij
herhaalde spelen.
- Sociale normen: normen beïnvloeden keuzes en uitkomsten
Er zijn simultane (gelijktijdig, gevangenendilemma) en sequentiële (na elkaar, schaken) beslissingen.
Geloofwaardige dreiging: ‘als jij dit doet, zal ik dit doen’. Met geloofwaardige dreiging en zelfbinding
wordt ‘wenselijk gedrag’ uitgelokt. Dit kan er ook voor zorgen dathet lijkt op kartelvorming. Dat is
verboden.
Economie Integraal H7.3 Prijzenoorlog
Een beslissing kan ander gemaakt worden doordat je wel of niet eenmalig in die situatie staat. De AH
stond in 2003 slecht en verlaagde zijn prijzen. Lauros (eigenaar Konmar en Super de boer) ging ten
onder. Jumbo werd 2e speler op de markt en de onafhankelijke retailorganisatie Superunie werd 3 e. Er
kan ook en advertentie oorlog komen door de onderlinge concurrentie.
Economie Integraal H7.4 Wanneer is de overheidsregulering noodzakelijk?
Individuele goederen: eigen belang. Individueel leverbare eenheden.
Collectieve goederen: niemand van gebruik uitsluitbaar.
Het verschil tussen deze goederen wordt uitgedrukt in exclusiviteit en rivaliteit.
Exclusiviteit: voorbehouden aan één persoon of groep. Exclusieve producten zijn deelbaar.
Rivaliteit: gebruik van persoon A, beperkt gebruik van persoon B.
X X Exclusief X
X X Ja Nee
Rivaliserend Ja Individuele producten Gemeenschappelijke
middelen
X Nee Natuurlijke monopolie Collectieve producten
Individuele producten: Kleding, voedsel > Prijsmechanisme
Belastingontwijking is legaal, belastingontduiking niet. Bij het tweede proberen ze gebruikt te maken
van overheidsvoorzieningen zonder bij te betalen. Speltheorie helpt je met het analyseren van
conflicten tussen eigen- en collectief belang. Je kan het uitwerken in een beslisboom of pay-
offmatrix. Overleg is niet mogelijk! = imperfecte informatie.
- Prisoners dillema= keuze situatie waar met rationeel handelen geen optimale situatie
uitkomt.
- Nash evenwicht = geen van beide kan situatie verbeteren ongeacht ander.
- Dominante strategie = levert beste resultaat ongeacht de ander.
- Pareto-optimum =situatie waarin geen van beide vooruit kan gaan ten koste van de ander.
Als er geen dominante strateigei is, is er een meervoudig evenwicht.
Economie Integraal H7.2 Langetermijn relaties
De keus tussen eigenbalang en samenwerken hangt af van de manier hoe iemand in de wereld staat.
Coöperatie komt door zelfbinding, reputatie bescherming en sociale normen.
- Zelfbinding: partij kiest zo zodat de ander het ook goed heeft. Niet de dominante strategie.
- Reputatie bescherming: reputatie hoog houden dus geen gekke dingen doen. Belangrijk bij
herhaalde spelen.
- Sociale normen: normen beïnvloeden keuzes en uitkomsten
Er zijn simultane (gelijktijdig, gevangenendilemma) en sequentiële (na elkaar, schaken) beslissingen.
Geloofwaardige dreiging: ‘als jij dit doet, zal ik dit doen’. Met geloofwaardige dreiging en zelfbinding
wordt ‘wenselijk gedrag’ uitgelokt. Dit kan er ook voor zorgen dathet lijkt op kartelvorming. Dat is
verboden.
Economie Integraal H7.3 Prijzenoorlog
Een beslissing kan ander gemaakt worden doordat je wel of niet eenmalig in die situatie staat. De AH
stond in 2003 slecht en verlaagde zijn prijzen. Lauros (eigenaar Konmar en Super de boer) ging ten
onder. Jumbo werd 2e speler op de markt en de onafhankelijke retailorganisatie Superunie werd 3 e. Er
kan ook en advertentie oorlog komen door de onderlinge concurrentie.
Economie Integraal H7.4 Wanneer is de overheidsregulering noodzakelijk?
Individuele goederen: eigen belang. Individueel leverbare eenheden.
Collectieve goederen: niemand van gebruik uitsluitbaar.
Het verschil tussen deze goederen wordt uitgedrukt in exclusiviteit en rivaliteit.
Exclusiviteit: voorbehouden aan één persoon of groep. Exclusieve producten zijn deelbaar.
Rivaliteit: gebruik van persoon A, beperkt gebruik van persoon B.
X X Exclusief X
X X Ja Nee
Rivaliserend Ja Individuele producten Gemeenschappelijke
middelen
X Nee Natuurlijke monopolie Collectieve producten
Individuele producten: Kleding, voedsel > Prijsmechanisme
