Samenvatting Theoretische Criminologie
Week 1 - Introductie: Theorie in de Criminologie (Geen WG)
Literatuur week 1
Criminological Theory: Context and Consequences Hoofdstuk 1
Introductie
- Om criminaliteit te begrijpen moeten vooroordelen en eigen veronderstellingen aan
de kant + leren van de fouten in theorieën van voorgangers
- Dark number= is groot bij criminaliteit, veel mensen doen geen aangifte de
statistieken weten nooit hoeveel criminaliteit er werkelijk wordt gepleegd
- Criminaliteit vergelijken tussen landen is moeilijk → wat crimineel is
verschilt per land net als de dataverzamelingsmethoden
Theorie in sociale context
- Veel mensen ontwikkelen hun eigen theorie over ontstaan van
criminaliteit → gebaseerd op sociale ervaringen → sociale context
3 algemene dingen die gesteld worden
1. Burgers zijn niet de enigen wiens kijk op criminaliteit beïnvloed wordt door
levenservaring ook criminologen/politici → maar van hen wordt wel
neutraliteit verwacht (beleid maken)
2. Als sociale ervaringen de kijk op criminaliteit beïnvloeden, dan zal bij verandering
vd samenleving ook de kijk op criminaliteit veranderen → sociale context
speelt een belangrijke rol bij ontstaan van theorie
3. Theorieën die nu als waar worden aangenomen zijn ook beïnvloed door de
samenleving zoals die nu is. Latere generaties zullen hier wellicht op terugkijken.
Context, theorie en beleid
- Heel boek is gebaseerd op samenhang tussen context theorie en beleid
De eerste criminologische theorieen
2 stromingen als fundatie voor de moderene criminologie
1. De klassieke school
- Tijdens de Verlichting
- verklaringen gebaseerd op geloof werden opzij geschoven, men gaat zelf
nadenken
- Straffen moeten rechtvaardig zijn en net zwaar genoeg om mensen ervan
te weerhouden de wet te overtreden
- Voorloper rationele keuze theorie
2. Positivistische school
- staat haaks op de klassieke school
- afgekeken van de geneeskunde
- ‘Wat maakt iemand ziek’ → wat maakt iemand crimineel?
- Biologische verklaringen (Lombroso)
1
, - Rond 1930 werd er naast de positivistische school nog een andere
stroming populair → Chicago School
Chicago School
- Probeert criminaliteit vanuit sociale omstandigheden te verklaren waarin iemand
verkeert
- Werd populairder tijdens de crisis in de VS → mensen zagen door sociale
verandering criminaliteit toenemen
3 mainstream criminologische theorieen
1. De controle theorie (Chicago school)
2. De differentiële associatietheorie (Chicago school)
3. De anomie-strain theorie
(Vooral populair na WOII)
Het ontstaan van kritische theorieën
- midden jaren 60 → onderzoek naar effect van conflict en macht
- Werden beïnvloed door veranderende context van Amerikaanse
samenleving → nieuwe stroming kritische criminologie
- Labeling theorie, feministische theorie, theorieën over witteboorden
Theorieën in het conservatieve tijdperk
- Jaren 80’ Raegan & Bush → politiek rechts → conservatieve kijk op crime
- Crimineel gedrag niet meer toegeschreven aan samenleving maar aan individu
zelf → Theorieën hierop gebaseerd zijn conservatieve theorieen
- Niet iedereen was zo conservatief → opkomen stroming tegen
conservatieve theorieen + eerder ontwikkelde theorieen = Routine
activiteiten theorie
- Deze onderzoekers wilde alle elementen van criminaliteit verklaren
Routine activiteiten theorie
- Verschilt van eerdere theorieen omdat er ook gefocust wordt op gelegenheid
- Voorkomen = veranderen van de omgeving
- situationele preventie= gelegenheid neemt af dus criminaliteit ook
- Ook RAT en afschrikkingtheorie komen op in deze tijd
→ individueel karakter in strijd met conservatieve stroming
→ aanhangers zijn niet voor zware straffen
Criminologische theorieën in de 21e eeuw
- Huidige criminologie is een mix van oude en nieuwe denkwijzen
- Criminologische theorieën kunnen soms op de achtergrond raken maar zullen nooit
verdwijnen
- Nieuw: Biosociologische perspectief & levensloopcriminologie
2
,Hoorcollege 1
Theorie= voorlopige antwoorden op kennisvragen, gebaseerd op nauwkeurig omschreven
samenhangen tussen observeerbare gebeurtenissen
Elementen van een theorie
1. Object= de eenheden waarover de theorie uitspraak doet
2. Explanans= de ‘verklaring’, het mechanisme → mensbeeld
3. Explanandum= dat wat de theorie verklaart
VB: Mannen (1) met delinquente vrienden (2) zijn zelf vaker delinquent (3)
Operationalisatie= het vertalen van theoretische eigenschappen in waarneembare
variabelen → meetbaar maken
Dus dan krijg je:
1. Object= eenheden waarover uitspraak wordt gedaan → steekproefkader
2. Explanans= verklarend mechanisme → (on)volledige weergave van
theoretische concepten
3. Explanandum= Criminaliteit → onder/overraportage, gedrag
individu/rechterlijk systeem, verklaringsniveau
Verklaringsniveau
1. Micro-theorie= (individueel gedrag, sociaal proces): individuele verschillen
2. Macro-theorie= (epidemiologie, sociale structuur): samenleving en
groepspatronen in crimineel gedrag) → verklaren verschillen tussen
groepen
● Causaliteit kan niet binnen de criminologie
Pijlers van het wetenschappelijk proces
- Empirisme: ontwikkelen en testen van theorieën op basis van empirische werkelijkheid
- Objectiviteit: Instrumenten precies en valide, en eindoordeel gebaseerd op resultaten niet
op persoonlijke overtuiging
- Scepticisme: ook eigen conclusies niet permanent maar tentatief
- Zuinigheid/parsimony: Reduceren aantal mogelijke verklaringen voor bepaald gedrag
P→T→O Schema (Popper)
- Probleem → Theorie → Onderzoek
3
, Probleem= kennistekort omtrent bepaald verschijnsel
Theorie= voorlopige oplossing
Onderzoek= observeren empirie
→ proces blijft maar doorgaan
Beoordelen van een theorie
1. Logische consistentie
- premissen binnen een theorie mogen elkaar niet tegenspreken
2. Reikwijdte: hoe breder hoe beter?
- Verzameling objecten waarover theorie uitspraak doet groter: informatie
gehalte hoger, algemener
- Verzameling eenheden waar explanans refereert groter: informatie gehalte
groter, meer abstract
- Typen gedrag waarnaar explanandum refereert kleiner: informatie gehalte
hoger, meer precies, grotere kans om te worden gefalsificeerd
3. Zuinigheid: hoe zuiniger hoe beter
- Theorie die veel vormen van gedrag verklaart middels te weinig proporties
heeft de voorkeur boven een theorie met veel proporties
4. Testbaarheid
- Ontestbaar door tautologie (iets wat per definitie waar is):
seriemoordenaars zijn psychopaten, daders begaan seriemoorden omdat ze
psychopaat zijn
- Ontestbaar door open einde/niet nauwkeurig omschreven: relaties tussen
de proposities in de theorie
- Ontestbaar want niet meetbaar
5. Empirische validiteit
6. Inspiratie voor nader onderzoek
7. Beleidsimplicaties
8. Ieder beleid is gebaseerd op theorie: hoe goed sluit beleid aan bij theorie
9. Het succes van een bepaald beleid kan niet worden gebruikt om theorie te
toetsen
- Slechte vertaling van theoretische concepten naar concrete situatie
- Praktische of ethische bezwaren
- Additionele politieke of economische factoren
Indeling theorieen
1. Object (mensen, jongeren, mannen ect)
2. Explanans: Discipline waaruit de verklarende variabelen worden betrokken
- Biologie (genen, hormonen, neurotransmitters)
- Psychologie (persoonlijkheid, stoornissen, leertheorieën)
- Sociologie (cultuur, sociale, demografische kenmerken)
3. Explanandum:
- Type criminaliteit
- Verklaringsniveau
4
Week 1 - Introductie: Theorie in de Criminologie (Geen WG)
Literatuur week 1
Criminological Theory: Context and Consequences Hoofdstuk 1
Introductie
- Om criminaliteit te begrijpen moeten vooroordelen en eigen veronderstellingen aan
de kant + leren van de fouten in theorieën van voorgangers
- Dark number= is groot bij criminaliteit, veel mensen doen geen aangifte de
statistieken weten nooit hoeveel criminaliteit er werkelijk wordt gepleegd
- Criminaliteit vergelijken tussen landen is moeilijk → wat crimineel is
verschilt per land net als de dataverzamelingsmethoden
Theorie in sociale context
- Veel mensen ontwikkelen hun eigen theorie over ontstaan van
criminaliteit → gebaseerd op sociale ervaringen → sociale context
3 algemene dingen die gesteld worden
1. Burgers zijn niet de enigen wiens kijk op criminaliteit beïnvloed wordt door
levenservaring ook criminologen/politici → maar van hen wordt wel
neutraliteit verwacht (beleid maken)
2. Als sociale ervaringen de kijk op criminaliteit beïnvloeden, dan zal bij verandering
vd samenleving ook de kijk op criminaliteit veranderen → sociale context
speelt een belangrijke rol bij ontstaan van theorie
3. Theorieën die nu als waar worden aangenomen zijn ook beïnvloed door de
samenleving zoals die nu is. Latere generaties zullen hier wellicht op terugkijken.
Context, theorie en beleid
- Heel boek is gebaseerd op samenhang tussen context theorie en beleid
De eerste criminologische theorieen
2 stromingen als fundatie voor de moderene criminologie
1. De klassieke school
- Tijdens de Verlichting
- verklaringen gebaseerd op geloof werden opzij geschoven, men gaat zelf
nadenken
- Straffen moeten rechtvaardig zijn en net zwaar genoeg om mensen ervan
te weerhouden de wet te overtreden
- Voorloper rationele keuze theorie
2. Positivistische school
- staat haaks op de klassieke school
- afgekeken van de geneeskunde
- ‘Wat maakt iemand ziek’ → wat maakt iemand crimineel?
- Biologische verklaringen (Lombroso)
1
, - Rond 1930 werd er naast de positivistische school nog een andere
stroming populair → Chicago School
Chicago School
- Probeert criminaliteit vanuit sociale omstandigheden te verklaren waarin iemand
verkeert
- Werd populairder tijdens de crisis in de VS → mensen zagen door sociale
verandering criminaliteit toenemen
3 mainstream criminologische theorieen
1. De controle theorie (Chicago school)
2. De differentiële associatietheorie (Chicago school)
3. De anomie-strain theorie
(Vooral populair na WOII)
Het ontstaan van kritische theorieën
- midden jaren 60 → onderzoek naar effect van conflict en macht
- Werden beïnvloed door veranderende context van Amerikaanse
samenleving → nieuwe stroming kritische criminologie
- Labeling theorie, feministische theorie, theorieën over witteboorden
Theorieën in het conservatieve tijdperk
- Jaren 80’ Raegan & Bush → politiek rechts → conservatieve kijk op crime
- Crimineel gedrag niet meer toegeschreven aan samenleving maar aan individu
zelf → Theorieën hierop gebaseerd zijn conservatieve theorieen
- Niet iedereen was zo conservatief → opkomen stroming tegen
conservatieve theorieen + eerder ontwikkelde theorieen = Routine
activiteiten theorie
- Deze onderzoekers wilde alle elementen van criminaliteit verklaren
Routine activiteiten theorie
- Verschilt van eerdere theorieen omdat er ook gefocust wordt op gelegenheid
- Voorkomen = veranderen van de omgeving
- situationele preventie= gelegenheid neemt af dus criminaliteit ook
- Ook RAT en afschrikkingtheorie komen op in deze tijd
→ individueel karakter in strijd met conservatieve stroming
→ aanhangers zijn niet voor zware straffen
Criminologische theorieën in de 21e eeuw
- Huidige criminologie is een mix van oude en nieuwe denkwijzen
- Criminologische theorieën kunnen soms op de achtergrond raken maar zullen nooit
verdwijnen
- Nieuw: Biosociologische perspectief & levensloopcriminologie
2
,Hoorcollege 1
Theorie= voorlopige antwoorden op kennisvragen, gebaseerd op nauwkeurig omschreven
samenhangen tussen observeerbare gebeurtenissen
Elementen van een theorie
1. Object= de eenheden waarover de theorie uitspraak doet
2. Explanans= de ‘verklaring’, het mechanisme → mensbeeld
3. Explanandum= dat wat de theorie verklaart
VB: Mannen (1) met delinquente vrienden (2) zijn zelf vaker delinquent (3)
Operationalisatie= het vertalen van theoretische eigenschappen in waarneembare
variabelen → meetbaar maken
Dus dan krijg je:
1. Object= eenheden waarover uitspraak wordt gedaan → steekproefkader
2. Explanans= verklarend mechanisme → (on)volledige weergave van
theoretische concepten
3. Explanandum= Criminaliteit → onder/overraportage, gedrag
individu/rechterlijk systeem, verklaringsniveau
Verklaringsniveau
1. Micro-theorie= (individueel gedrag, sociaal proces): individuele verschillen
2. Macro-theorie= (epidemiologie, sociale structuur): samenleving en
groepspatronen in crimineel gedrag) → verklaren verschillen tussen
groepen
● Causaliteit kan niet binnen de criminologie
Pijlers van het wetenschappelijk proces
- Empirisme: ontwikkelen en testen van theorieën op basis van empirische werkelijkheid
- Objectiviteit: Instrumenten precies en valide, en eindoordeel gebaseerd op resultaten niet
op persoonlijke overtuiging
- Scepticisme: ook eigen conclusies niet permanent maar tentatief
- Zuinigheid/parsimony: Reduceren aantal mogelijke verklaringen voor bepaald gedrag
P→T→O Schema (Popper)
- Probleem → Theorie → Onderzoek
3
, Probleem= kennistekort omtrent bepaald verschijnsel
Theorie= voorlopige oplossing
Onderzoek= observeren empirie
→ proces blijft maar doorgaan
Beoordelen van een theorie
1. Logische consistentie
- premissen binnen een theorie mogen elkaar niet tegenspreken
2. Reikwijdte: hoe breder hoe beter?
- Verzameling objecten waarover theorie uitspraak doet groter: informatie
gehalte hoger, algemener
- Verzameling eenheden waar explanans refereert groter: informatie gehalte
groter, meer abstract
- Typen gedrag waarnaar explanandum refereert kleiner: informatie gehalte
hoger, meer precies, grotere kans om te worden gefalsificeerd
3. Zuinigheid: hoe zuiniger hoe beter
- Theorie die veel vormen van gedrag verklaart middels te weinig proporties
heeft de voorkeur boven een theorie met veel proporties
4. Testbaarheid
- Ontestbaar door tautologie (iets wat per definitie waar is):
seriemoordenaars zijn psychopaten, daders begaan seriemoorden omdat ze
psychopaat zijn
- Ontestbaar door open einde/niet nauwkeurig omschreven: relaties tussen
de proposities in de theorie
- Ontestbaar want niet meetbaar
5. Empirische validiteit
6. Inspiratie voor nader onderzoek
7. Beleidsimplicaties
8. Ieder beleid is gebaseerd op theorie: hoe goed sluit beleid aan bij theorie
9. Het succes van een bepaald beleid kan niet worden gebruikt om theorie te
toetsen
- Slechte vertaling van theoretische concepten naar concrete situatie
- Praktische of ethische bezwaren
- Additionele politieke of economische factoren
Indeling theorieen
1. Object (mensen, jongeren, mannen ect)
2. Explanans: Discipline waaruit de verklarende variabelen worden betrokken
- Biologie (genen, hormonen, neurotransmitters)
- Psychologie (persoonlijkheid, stoornissen, leertheorieën)
- Sociologie (cultuur, sociale, demografische kenmerken)
3. Explanandum:
- Type criminaliteit
- Verklaringsniveau
4
